Ara tatil döneminde günlük rutinlerin değişmesiyle birlikte çocukların telefon, tablet, bilgisayar ve televizyon karşısında daha fazla zaman geçirebildiğine dikkat çeken Biruni Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Öğretim Üyesi, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Safa Heybet, uzun süreli hareketsizliğin çocukların fiziksel ve ruhsal gelişimini olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu.
Ara tatilde çocukların ekran başında geçirdikleri sürenin artmasının fiziksel aktiviteyi olumsuz etkileyebileceğini belirten Biruni Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Öğretim Üyesi, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Safa Heybet, “Çocukların dinlenmeye ihtiyaç duyması, bütün gün hareketsiz kalmaları gerektiği anlamına gelmez. Ara tatilde ders çalışma, dinlenme ve fiziksel aktivite arasında sağlıklı bir denge kurulmalı” dedi.
Ara tatilin yalnızca akademik eksikliklerin tamamlandığı bir dönem olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Heybet, “Aileler çocuklarının derslerini tekrar etmelerini isterken çocuklar daha fazla oyun oynamak, eğlenmek ve dinlenmek istiyor. Burada önemli olan, akademik sorumluluklarla dinlenme arasında sağlıklı bir denge kurulmasıdır. Çocukların yalnızca akademik gelişimlerine odaklanılması, fiziksel ve psikososyal ihtiyaçlarının geri planda kalmasına neden olabilir” ifadelerini kullandı.
Uzun süre oturmak boyun, sırt ve bel ağrılarına neden olabilir
Fiziksel aktivitenin çocukların sağlıklı büyüme ve gelişmelerinde önemli bir yere sahip olduğunu vurgulayan Heybet, düzenli hareketin kas kuvveti, dayanıklılık, kemik sağlığı, denge ve koordinasyon becerilerini desteklediğini söyledi.
Hareketsizliğin uzun vadeli sağlık sorunlarına zemin hazırlayabileceğini belirten Heybet, şöyle devam etti: “Fiziksel aktivite yalnızca bedensel gelişimi değil, çocukların ruhsal iyilik hâlini, uyku kalitesini ve bilişsel işlevlerini de olumlu yönde etkiliyor. Yetersiz fiziksel aktivite ise fazla kilo, obezite ve metabolik sağlık sorunları açısından risk oluşturabiliyor. Özellikle ekran karşısında uzun süre aynı pozisyonda oturmak, boyun, sırt ve bel bölgelerinde kas-iskelet sistemi yakınmalarına yol açabiliyor. Bu nedenle ara tatilde çocukların gün içerisinde düzenli olarak hareket etmeleri büyük önem taşıyor.”
Çocuklar günde ortalama en az 60 dakika hareket etmeli
Dünya Sağlık Örgütünün 5-17 yaş grubundaki çocuk ve ergenlere hafta boyunca günde ortalama en az 60 dakika orta ve yüksek şiddetli fiziksel aktivite önerdiğini hatırlatan Heybet, hareket etmek için mutlaka profesyonel spor yapılmasının gerekmediğini ifade etti.
Heybet, “Çocukların parkta oynamaları, koşmaları, bisiklete binmeleri, ip atlamaları, dans etmeleri veya aileleriyle yürüyüş yapmaları da fiziksel aktivite kapsamında değerlendiriliyor. Önemli olan, çocukların yaşlarına ve gelişim düzeylerine uygun aktivitelerle günlük yaşamlarında daha fazla hareket etmelerini sağlamak. Ara tatil, bu alışkanlıkların kazandırılması açısından önemli bir fırsat” dedi.
Ekranı yasaklamak yerine alternatif sunulmalı
Ara tatilde ekran kullanımının kontrol altına alınmasının aileler açısından önemli bir sorun hâline gelebildiğine dikkat çeken Heybet, yalnızca yasaklarla hareket etmenin kalıcı bir çözüm sağlamayabileceğini belirtti.
Çocukların ekran dışında keyif alabilecekleri etkinliklere yönlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Heybet, şunları kaydetti: “Çocuklara sürekli ekranı bırakmalarını veya ders çalışmalarını söylemek tek başına yeterli değil. Bunun yerine fiziksel olarak aktif olabilecekleri, sosyalleşebilecekleri ve eğlenebilecekleri ortamlar oluşturulmalı. Açık hava oyunları, spor etkinlikleri ve arkadaşlarıyla geçirecekleri zaman hem hareket düzeylerini artırıyor hem de sosyal becerilerinin gelişimini destekliyor. Aileler, yerel yönetimlerin, eğitim kurumlarının ve spor kulüplerinin düzenlediği etkinliklerden de yararlanabilir.”
Aileler çocuklarına hareket etme konusunda örnek olmalı
Çocukların fiziksel aktivite alışkanlığı kazanmalarında ebeveynlerin önemli bir rol üstlendiğini ifade eden Heybet, ailece yapılan etkinliklerin çocukların hareket etmeye yönelik motivasyonunu artırabileceğini söyledi. Heybet, “Anne ve babaların çocuklarıyla birlikte yürüyüş yapmaları, parkta oyun oynamaları veya ailece hareket içeren etkinlikler planlamaları oldukça değerli. Fiziksel aktivite çocuklara yerine getirilmesi gereken bir görev olarak değil, eğlenceli ve keyifli bir alışkanlık olarak sunulmalı. Bununla birlikte tatilin her saatini planlamak da doğru değil. Çocukların kendi oyunlarını oluşturmaya, arkadaşlarıyla zaman geçirmeye ve serbestçe dinlenmeye de ihtiyaçları var” dedi.
Ara tatilin çocukların fiziksel, zihinsel ve sosyal ihtiyaçlarının dengeli biçimde karşılandığı bir dönem olması gerektiğini vurgulayan Heybet, “Dinlenmek her zaman oturmak veya uzanmak anlamına gelmez. Oyun oynamak, koşmak, bisiklete binmek ve açık havada zaman geçirmek de çocukların kendilerini yenilemelerine yardımcı olabilir. Ailelerin hedefi çocukları ekranlardan tamamen uzaklaştırmak ya da sürekli ders çalıştırmak değil, sağlıklı yaşam alışkanlıkları kazandırmak olmalı. Ara tatilde çocukların yalnızca zihinlerini değil, bedenlerini de harekete geçirmelerine fırsat verilmelidir” ifadelerini kullandı.
