Antalya kıyılarının dünyanın en zengin su altı tarih alanlarından biri olduğunu belirten su altı tarih araştırmacısı Mustafa Aydemir, bölgede dünyanın en eski batıkları arasında gösterilen Gelidonya ve Uluburun batıklarının yanı sıra, 1’inci ve 2’nci Dünya Savaşı’ndan kalma çok sayıda batık bulunduğunu söyledi. Yıllardır bu batıkların izini süren Aydemir, araştırmalarını ’10 Batık 10 Hikâye’ adlı kitabında bir araya getirdi.
Su altı tarih araştırmacısı Mustafa Aydemir, Antalya’nın su altında çok önemli bir tarih barındırdığını aktardı. Antalya’nın bir su altı cenneti, batıklar cenneti olduğunu belirten Aydemir, “Belki dünyanın en zengin, en çok ve en eski batıkları Antalya kıyılarındadır. Bunu anlatmak gerekiyor” dedi. Antalya kıyılarında bulunan batıkların dünya su altı arkeolojisi açısından önemine dikkat çeken Aydemir, Gelidonya ve Uluburun batıklarını örnek gösterdi. Aydemir, “Dünyanın en eski batıkları Antalya’da bulundu. Bunlardan biri Gelidonya batığıydı. Milattan önce 1200 yılına tarihlendi. Hemen arkasından Kaş’taki Uluburun batığı bulundu. Bu da milattan önce 1300 yılına tarihlendi.” diye konuştu.
Antalya’nın su altı tarihinin yalnızca antik dönemle sınırlı olmadığını belirten Aydemir, “1’inci Dünya Savaşı batıklarımız var, 2’nci Dünya Savaşı batıklarımız var, Roma dönemi batıklarımız var.” dedi.
Her batığın altında bir hikâye
Batıkları, ‘denizlerin ana rahminde binlerce yıldan beri korunarak günümüze gelen hazine değerinde zaman kapsülleri’ olarak tanımlayan Aydemir, batıkların yalnızca gemi enkazlarından ibaret olmadığını, her birinin geçmişe ilişkin önemli bilgiler taşıdığını söyledi. Bu çalışmalarının bir bölümünü ’10 Batık 10 Hikâye’ kitabında toplayan Aydemir, özellikle savaş batıklarının arkasındaki hikayelere dikkat çekti. Aydemir, “Her geminin altında bir hikâye vardır. Bu hikayelerin peşine düşerseniz inanılmaz şeylere ulaşırsınız. Ben bunu yapıyorum.” dedi.
Mustafa Ertuğrul’un izleri denizin altında
Antalya’nın deniz tarihindeki önemli isimlerden dönemin Osmanlı subayı Mustafa Ertuğrul’un mücadelesine de değinen Aydemir, Ertuğrul’un küçük toplarla İngiliz ve Fransız savaş gemilerini batırdığını söyledi. Ertuğrul’un askeri başarısının yanı sıra savaş sırasında gösterdiği insanlığa da dikkat çeken Aydemir, denize düşen düşman askerlerinin kurtarılarak tedavi ettirildiğini anlattı. Mustafa Ertuğrul’un hikayesinin daha fazla anlatılması gerektiğini kaydeden Aydemir, “Bu tarihi bulup çıkarmak çok önemliydi. Mustafa Ertuğrul’un kahramanlığı tabi ki çok önemli, tartışılmaz; insanlığı ve hümanizmasıydı. Bunun anlatılması gerekir.” dedi.
2’nci Dünya Savaşı’nın izleri Antalya’da
Aydemir, Antalya açıklarında 2’nci Dünya Savaşı sırasında batan Saint Didier gemisinin de önemli bir tarihi hikayeye sahip olduğunu söyledi. Geminin silah ve mühimmat taşıdığını belirten Aydemir, batığın savaşın seyrini etkileyen gelişmelerle bağlantılı olduğunu ifade etti. Antalya kıyılarında halen keşfedilmeyi bekleyen batıklar olduğunu da söyleyen, özellikle Köprüçay ve Manavgat açıklarında araştırılması gereken alanlar bulunduğunu belirten Aydemir, “Ben mesela Köprüçay Irmağı, Manavgat Irmağı açıklarında Hannibal’ın 200 gemisini araştırmayı çok isterim.” dedi.
Denizcilik Müzesi’yle taçlandırılmalı
Antalya’nın su altı kültür mirasının yeterince tanıtılmadığını belirten Aydemir, kentte denizcilik müzesine ihtiyaç olduğunu söyledi. Aydemir, “Gönlümüz bu kentte, bu deniz kentinde bir denizcilik müzesi görmeyi hayal ediyor. Eğer bu olursa bütün bu envanterler bizim kentimize kalacak.” diye konuştu.
Antalya’nın deniz, kum ve güneş turizminin yanında su altı tarihiyle de öne çıkabileceğini belirten Aydemir, “Bunu denizcilik müzeleriyle yaparız. Antalya’ya böyle bir müze kazandırmak istiyoruz. Halkımızı denizle buluşturmalıyız, denizcilik kültürünü vermeliyiz.” dedi.
