Anadolu’daki ilk Türk camisi Ebul Menuçehr Camisi’nde restorasyon çalışmaları devam ediyor
UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Ani Ören Yeri’ndeki Anadolu’daki ilk Türk camisi Ebul Menuçehr Camisi’nde restorasyon çalışmaları devam ediyor. Çalışmalar tamamlandıktan sonra cami ibadete açılacak.
Kent merkezine 45 kilometre uzaklıktaki Ani Ören Yeri’nde bulunan Anadolu’daki ilk Türk camisi Ebu’l Manuçehr Cami, 1064 yılında Selçuklu Sultanı Alparslan’ın Ani kentini fethetmesinden sonra ‘Ani Beyi’ olarak atadığı Menuçehr tarafından 1072’de dikdörtgen planlı ve 2 katlı olarak yaptırıldı. Caminin Ani’nin fethinin 957’nci yıl dönümü olan 16 Ağustos 2021’e kadar tamamlanarak ibadete açılması planlanıyor. Bölgeye gidip restorasyon ve kazı çalışmalarını inceleyen Vali Türker Öksüz, yetkililerden bilgi aldı.
Vali Öksüz, Ebu’l Menuçerh Camisi restorasyon çalışmalarının Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Kültür ve Turizm Bakanlığı, Serhat Kalkınma Ajansı (SERKA) ve Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü iş birliğiyle yapıldığını söyledi. Vali Öksüz, caminin restorasyonunun geçen yıl başladığını, 16 Ağustos’ta da Ani’nin fethinin yıl dönümünde çalışmaları tamamlamayı planladıklarını belirtti.
ANİ’DE RESTORASYON
35 kişilik bir ekiple 1 Haziran’da Ani Ören Yeri’nde başlayan kazıların 30 Eylül’e kadar süreceğini ifade eden Vali Öksüz şunları söyledi:
“Ani’de UNESCO Dünya Kültür Mirası listesinde yer alan bizim çok değerli bir kültür varlığımız burası. Buradaki restorasyon çalışmalarını hep beraber inceledik. Selçuklu Camisi, Menuçehr Camisi, Selçuklu Çarşısı ve Selçuklular döneminde konut olarak kullanılan yerlerdeki restorasyon çalışmaları sürüyor. Burada bir kazı ekibimiz bu çalışmaları yürütüyor.
Restorasyon çalışmalarını diğer destekler ile birlikte yürütüyoruz. 1 Haziran’da kazı çalışmalarımız başladı, 30 Eylül’e kadar bu kazı çalışmalarımız devam edecek. 35 kişilik bir ekip burada. Bu önemli kültür varlığını gün yüzüne çıkarmak, bütün insanların hizmetine sunmak için çaba gösteriyor, gayret ediyoruz. İnşallah burayı restore edilmiş haliyle kısa sürede bütün insanlığın hizmetine sunarız, diye düşünüyorum, bu çalışmalar tabii zaman isteyen, emek isteyen, gayret isteyen çalışmalar, onun için tabii ki belli bir hızla yürüyor, biz de bu çalışmalara elimizden geldiğince destek oluyoruz. Umarım kısa süre içerisinde bu restorasyon çalışmalarını tamamlarız.”
EBUL MENUÇEHR CAMİSİ
Caminin kesin inşa tarihini bildiren batı cephesindeki kitabesi günümüzde mevcut değil. Eski fotoğraflarından ulaşılan kitabesine göre cami; 1064 yılındaki fethin ardından, Büyük Selçuklu Sultanı Melikşah döneminde Ani Şeddâdî Emîri Ebu’l Menûçehr tarafından yaptırıldı. Sultan Melikşah’ın 1072-1092 yılları arasındaki hâkimiyeti göz önüne alındığında, külliye birimlerinin de bu tarihler arasında inşa edildiğinin ortaya çıktığı belirtildi.
Cami, 2008-2010 yılları arasında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından kısmi bir restorasyona (konservasyon) tabi tutulmuştur. Bu kapsamda; iç mekânda yüzey ve tuz temizliği yapılmış, özgün olmayan yer döşemesi kaldırılarak taş döşeme olarak yenilenmiş, üst örtüsü temizlenerek özgün toprak damına ulaşılmış ve koruyucu çatıyla kapatılmış ve minaresindeki basamaklar tamamlanarak üzerine koruyucu çatı örtüldü. 2020 yılında Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü ile Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü arasında imzalanan bir protokolle yeni bir restorasyon kapsamına alındı. İki etap halinde uygulanacak olan bu protokole göre; ilk önce caminin pencere ve kapılarının kapatılarak ibadete açılması ve ikinci etap çalışmalarında ise kapsamlı bir restorasyona tabi tutulması planlanıyor.
