Akdeniz Üniversitesi’nden Prof. Dr. Mehmet Gökoğlu, Akdeniz havzasında artan mikroplastik atıklarının insan yoğunluğunun olduğu bölgelerde görüldüğünü belirterek, “Son günlerde etkili olan meltem rüzgarları da bu atıkları kıyılarımıza sürüklüyor. Balıklar da mikroplastikleri yutuyor. Bu plastikler sindirim sistemlerini tıkayarak, canlıların ölümüne kadar varan sonuçlara neden olabiliyor” dedi.
Antalya kıyılarında son günlerde artan mikroplastik yoğunluğu, dikkati çekti. Akdeniz Havzası’ndaki yoğun nüfus, yaz sezonunda artan insan hareketliliği, nehirler ve gemilerden kaynaklanan atıkların yanı sıra, kıyılara çöp bırakılmasının mikroplastik kirliliğini artırdığı belirtiliyor. Meltem rüzgarlarının etkisiyle kıyıya taşınan mikroplastiklerin deniz canlıları tarafından tüketildiği, besin zinciri yoluyla insan sağlığını tehdit ettiği ifade ediliyor. Plastik atıkların deniz ekosisteminde görsel kirliliğin yanı sıra kuşlar, balıklar ve deniz kaplumbağaları için de ciddi risk oluşturduğu vurgulandı.
Dalgaların Etkisiyle Kırılıyor
AÜ Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Gökoğlu, ekibiyle sahilde gerçekleştirdiği dalışlarda atıkların insan kaynaklı olduğunu tespit ettiğini belirterek, atıkların çevreye bırakılmaması konusunda toplumsal duyarlılığın artırılması çağrısında bulundu. Plastik atıklarının insan yoğunluğunun arttığı bölgelerde görüldüğünü kaydeden Prof. Dr. Mehmet Gökoğlu, “Sadece Türkiye değil; Mısır, Suriye, Lübnan, İsrail ve diğer Akdeniz ülkeleri de bu havzanın içinde yer alıyor. Yaz mevsimiyle birlikte insan hareketliliği artıyor ve buna bağlı olarak her türlü atığın denize girişi de artıyor. Özellikle plastik atıklar bu girdilerin önemli bölümünü oluşturuyor. Güneş ışınlarının etkisiyle plastikler zamanla parçalanıyor. Kayalıklarda dalgaların etkisiyle kırılıyor ve mikroplastiklere dönüşüyor” dedi.
Dalgaların Vurduğu Bölgelerde Mikroplastik Görüyoruz
Irmak ve derelerden plastiklerin yine denize taşındığını ifade eden Prof. Dr. Gökoğlu, “Son günlerde etkili olan meltem rüzgarları da bu atıkları kıyılarımıza sürüklüyor. Dalgaların vurduğu bölgelerde yoğun şekilde mikroplastik görüyoruz. Suyun yüzeyinde toz gibi, renkli bir tabaka halinde fark edilebiliyorlar. Mikroplastikler, balıklar ve diğer deniz canlıları tarafından yutuluyor ve canlıların bünyesinde birikiyor. Mikroplastiklerin en önemli zararlarından biri de üzerlerinde çeşitli mikroorganizmaları taşıyabilmeleridir. İnsanlar, özellikle çocuklar, bunlarla temas ettiklerinde ya da farkında olmadan yuttuklarında bu mikroorganizmaları vücutlarına alabiliyor” diye konuştu.
İnsanlar Yiyor, İçiyor Ve Çöplerini Bırakıyor
Gemi atıklarına da dikkati çeken Prof. Dr. Gökoğlu, “Gemilerden kaynaklanan atıklar da var. Büyük bölümü plastik atıklardı. İnsanlar maalesef bilinçsiz davranıyor. Kıyıya geliyor, yiyor, içiyor ve çöplerini bırakıyorlar. Özellikle tek kullanımlık plastik bardaklar ve ambalajlar rüzgarla denize ulaşıyor. Zamanla bunlar parçalanarak mikroplastiğe dönüşüyor. Bu tamamen toplumsal duyarsızlıktan kaynaklanıyor. Antalya aynı zamanda önemli bir seracılık merkezi. Seralarda kullanılan plastik örtüler de zamanla çevreye karışabiliyor. Büyük kısmı geri dönüştürülse de geri dönüştürülemeyen kısmı doğaya ulaşıyor. Herkesin çok daha dikkatli olması gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Besin Zincirini De Etkiliyor
Plastik atıklarının deniz ekosistemine de zarar verdiğini belirten Prof. Dr. Gökoğlu, “Kanserojen etkileri olduğuna ilişkin bilimsel çalışmalar bulunuyor. En küçük planktonlardan başlayarak besin zinciri boyunca daha büyük canlılara aktarılıyor. Üzerlerinde mikroorganizmalar taşıdıkları için hastalık etkenlerini de yayabiliyorlar. Özellikle deniz kaplumbağaları plastik poşetleri denizanası sanarak tüketebiliyor. Balıklar da mikroplastikleri yutuyor. Bu plastikler sindirim sistemlerini tıkayarak canlıların ölümüne kadar varan sonuçlara neden olabiliyor. Besin zinciri piramit şeklindedir. En üst basamakta ise memeliler ve insan vardır. Dolayısıyla mikroplastikler sonunda insanlara kadar ulaşmış oluyor” dedi.
