18 Kasım 2026, Çarşamba
  • Giriş
Haberton
Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster
Yazı Gönder
  • Öne Çıkanlar
  • Özel Haber
  • Gündem
  • Politika
  • Dış Haberler
  • İş Dünyası
  • Kültür & Sanat
  • Sağlık
  • Yaşam
  • Yerel
  • Spor
  • Yazarlarımız
Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster
  • Öne Çıkanlar
  • Özel Haber
  • Gündem
  • Politika
  • Dış Haberler
  • İş Dünyası
  • Kültür & Sanat
  • Sağlık
  • Yaşam
  • Yerel
  • Spor
  • Yazarlarımız
Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster
Haberton
Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster

Ana Sayfa - Yaşam - Adaletin terazisini insanlar tutmalı

Adaletin terazisini insanlar tutmalı

Haberton - Haberton
3 Kasım 2025
- Yaşam
Okuma Süresi:5 dakikalık okuma
A A
0
Adaletin terazisini insanlar tutmalı
Facebook'da PaylaşX'de PaylaşLinkedin'de PaylaşWhatsapp'da Paylaş

Yapay zekanın yargıyı nasıl şekillendireceğine dair bilgi veren Prof. Dr. Mehmet Rıfat Tınç, “Adaletin terazisini insanlar tutmalı” dedi.

Sözleşme hazırlamaktan dava dilekçesi yazımına hatta karşılaştırmalı içtihat analizlerine kadar pek çok alanda adalet sistemine verimlilik vaat eden yapay zeka, uzmanlara göre ciddi riskleri de beraberinde getiriyor. Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Mehmet Rıfat Tınç, “Yapay zekanın hukuk alanında büyük yardımları olabilir. Ama unutmayalım; adaletin terazisini makineler değil, insanlar tutmalı” diye konuştu.

Prof. Dr. Mehmet Rıfat Tınç’a göre yapay zekanın hukukta doğurabileceği 10 temel sorun ve çözüm önerileri şöyle:

“Gerekçe Yoksa Adalet Yara Alır: Herhangi bir algoritma bir karara vardığında, bu sonuca sistemin hangi gerekçeyle ulaştığını çoğu zaman göremiyoruz. Oysa hukukta gerekçe esastır. Gerekçe yoksa, adalet de adalet duygusu da yara alır.

Çözüm: Bu doğrultuda alınabilecek en temel önlem, şeffaf ve denetlenebilir algoritmalar dışında başka düzeneklerin kullanılmamasıdır. Yargı mensupları ve bilişimcilerden oluşan ve Adalet Bakanlığı, Hakimler Savcılar Kurulu ya da Yüksek Mahkemelerin her birisine bağlı bir Denetleme Kurul ya da Komitesi, algoritmaların şeffaf şekilde işleyişini ve doğrulanabilir güncellemeleri sürekli inceleyerek sorunlu işlemleri Yapay Zeka Yargısı’ndan (YZY) ayıklamalıdır. Keza 2018’de kurulan Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi ve ona bağlı Büyük Veri ve Yapay Zeka Uygulamaları Dairesi Başkanlığı genel olarak yapay zeka alanında önemli çalışmalar yürümekte. Ancak YZY’yi denetleyecek uzmanlaşmış bir organ ya da kuruluş Türkiye’de henüz yok. Böyle bir organa güzel bir örnek New York Eyaleti Yüksek Mahkemesi nezdinde 2024’te kurulan Mahkemeler ve Yapay Zekâ Görüş Komitesi’dir.

“Algoritma Önyargıları Büyüterek Yeniden Üretiyor: Eğer yapay zekanın eğitim setlerinde toplumsal cinsiyet ya da etnik kökenle ilgili önyargılar varsa, algoritma bunları büyüterek yeniden üretir. Bu da eşitlik ilkesini zedeler.

Çözüm: Bu konuda da algoritmaları düzenli şekilde denetleyen bağımsız etik kurullar oluşturulmalı, bu kurulların tavsiyeleri YZY’nin eğitim setlerine entegre edilmelidir. Daha önce bahsettiğimiz yargı kurullarından farklı olarak bu ‘Etik’ kurullarda yalnızca yargı mensupları ile bilişimciler değil, toplumun değişik kesimlerinden, çocuk hakları, kadın-erkek eşitliği, hasta hakları gibi kendi alanlarında yetki ve otoritelerini ispat etmiş temsilciler olmalıdır. Önyargılı kararlara karşı eleştiri getirebilecek, denetim yapacak ve tavsiye-kararlar alabilecek bir Yapay Zeka Yargısı Etik Kurulu gereklidir.

“Kişisel Verilerin İhlali: Dava dosyaları ve müvekkil bilgileri, yapay zeka ile işlendiğinde gizlilik riski artar. Müvekkilin bilgilerinin korunması, hukuk güvenliğinin temelidir.

Çözüm: Bu alanda Türkiye’de Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ve Avrupa Birliği (AB)’de Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR) gibi mevzuatlar gerekli normları ve standartları bir süredir zaten belirlemekteydi. AB Yapay Zekâ Tüzüğü de 2024 ve 2025’te aşamalı olarak kısmen yürürlüğe girdi ve 2026’da bütün hükümleriyle geçerli hale gelecek. Türkiye’de de KVKK’nın yapay zekâ ve özellikle de YZY açısından uygulanmasını sağlayacak kanun veya yönetmeliklere ihtiyaç vardır. Meta Veri sistemleri, Deep Web veya Dark Web gibi riskli ağ kanallarında, casus uygulamalar da desteklenebileceğinden, KVKK standartlarına uymayan yapay zeka uygulamalarının da yargı kurum, kuruluş ve mensupları ile avukatlar hatta dava taraflarınca bile kullanılması kesinlikle engellenmelidir.

“Sorumluluk Belirsizliği: Bir hata olduğunda, sorumluluğu kime yükleyeceğiz? Yazılımcıya mı, avukata mı, hakime mi? Hukukta belirsizlik olmamalı.

Çözüm: Kendi kendine kod geliştirme gücüne sahip süper yapay zekalar için hukuki sorumluluk meselesine henüz belirli bir çözüm bulunmuş değil. Zincirleme sorumlulukların olduğu davalarda herkes zarara sebep olduğu oranda sorumlu tutulmalıdır. AB Yapay Zekâ Tüzüğü de zaten böyle bir sorumluluk paylaşımı öngörmektedir ki Türk hukuku için de kabaca bu değerlendirmeyi yapabiliriz.

“Avukatların İş Kaybı Endişesi: Yapay zeka sözleşme taslaklarını hızlı çıkarabilir. Ama strateji belirlemek, müvekkille iletişim kurmak, adalet duygusunu korumak insana aittir. Yapay zeka rakip değil, yardımcıdır.

Çözüm: Yapay zeka, hukuk alanında avukatların yerini hiçbir zaman tamamen alamaz. Çünkü hukukun matematiği düz değildir, aritmetik değildir; hukuk yaratıcıdır. Duygu ve düşüncelerin, vicdan, sağduyu ve doğal zekâyla harmanlandığı, karmaşık ve güç sosyal durumlara dengeli ve adil çözümler üretme sanatıdır. Ancak elbette yargı emekçileri özellikle de avukatlar yapay zekayı çok iyi kullanıyor hale gelmeliler.

“Danışmanlıkta Güven Sorunu: Müvekkiller, yapay zekanın önerilerine tek başına güvenmeyebilir. Hukuki danışmanlık sadece bilgi değil, güven ilişkisidir.

Çözüm: Yapay zekâ çıktılarının güvenilir kabul edilebilmesi için mutlaka bir hukukçunun onayına sunulmaları gerekir. Hatta bazı karmaşık davalarda yapay zekâya uygun soruları uygun şekilde sorabilmek bile en azından lisans seviyesinde hukuk bilgisi gerektirir.

“Delil Niteliği Belirsizliği: Yapay zeka analizleri mahkemede delil sayılacak mı? Bu büyük bir tartışma konusu. Delil hukuku, sadece doğrulanabilir ve denetlenebilir verilere izin vermeli.

Çözüm: Yalnızca güvenilir ve denetlenebilir çıktılar delil kabul edilmelidir. Elektronik deliller bugün artık neredeyse tamamen kabul edilseler de bazı durumlarda, özellikle yapay zekâ ile oluşturulmuş deliller doğrulama prosedürlerine tabii bırakılmıştır.

“Uluslararası Hukukta Çelişkiler: Her ülkenin düzenlemesi farklı. Bir ülkede serbest olan yapay zekâ uygulaması, başka bir ülkede yasak olabilir. Bu, sınır ötesi davalarda karmaşa yaratır.

Çözüm: Yapay zekâ yargısı alanında, özel uluslararası standartlar ve iş birliği mekanizmaları geliştirilmelidir. Avrupa Birliği Yapay Zekâ Tüzüğü bu yönde güzel bir örnek teşkil etmektedir.

“Etik İkilemler: Adaletin terazisi hassastır. Eğer bu teraziyi makinelere bırakırsak, sadece ‘verimlilik’ odaklı ama vicdandan uzak kararlar çıkabilir.

Çözüm: Adalet insanın doğrudan vicdan duygusuna bağlıdır. Bu nedenle, adaleti yapay zekâ mahkemelerine ya da makinelere bırakmak adaletin doğasına aykırı olur. Yargıyı ancak insan vicdanı ile güvenilir ve güçlü kılabiliriz. Hukuk için geliştirilen yapay zekâlar bir yandan etik komiteler tarafından denetlenmeli, bir yandan da mutlaka bir insan yönetiminde kalmalıdır. Bir robota vicdan unsurunun entegre edilmesi mümkün değildir.

“Yanlış Bilgilendirme Riski: Yapay zeka güncel olmayan verilerle yanlış tavsiyeler verebilir.

Çözüm: Hukuk sadece çok karmaşık değil aynı zamanda çok değişkendir. Bu nedenle özellikle hukuk alanında yapay zeka bilgileri düzenli olarak güncellenmeli ve elbette çıktıların güncelliği uzman hukukçular tarafından sürekli kontrol edilmelidir.”

Etiketler: Yapay Zeka
PaylaşTweetPaylaşGönder
Önceki Haber

Cadılar Bayramı partisinden çıkan sosyal medya fenomenine silahlı saldırı

Sonraki Haber

Kovaladığı kadını öldürüp intihar etti

Haberton

Haberton

Son dakika haberleri, güncel haberler, magazin, spor ve ekonomideki gelişmeler, yerel ve dünya haberleri haberton.com'da. Haberton, sizin için tonla haber! Türkiye’de tarafsız bir medya, vatandaşın haber alma hakkı çerçevesinde gerçek haberleri takip edebileceğiniz, tonlarca habere ulaşabileceğiniz yeni mecranız.

İlgili Haberler

Vali Gül'den Demirören Medya Lisesi'nin COP31 standına ziyaret
Yaşam

Vali Gül’den Demirören Medya Lisesi’nin COP31 standına ziyaret

18 Kasım 2026
Prof. Dr. Gürüz, üniversitedeki müdürlük görevinden alındı
Yaşam

Prof. Dr. Gürüz, üniversitedeki müdürlük görevinden alındı

18 Kasım 2026
15 yıldır ‘dünya barışı’ için koşan Japon öğretmen Milas'ta
Yaşam

15 yıldır ‘dünya barışı’ için koşan Japon öğretmen Milas’ta

18 Kasım 2026
Samsun Valiliği’nden ‘25 bin TL’lik terlik’ iddiasına ilişkin açıklama
Haberler

Samsun Valiliği’nden ‘25 bin TL’lik terlik’ iddiasına ilişkin açıklama

18 Kasım 2026
Eyüpsultan'daki kırmızı ışıkta cinayet; saldırganın kimliği tespit edildi
Yaşam

Eyüpsultan’daki kırmızı ışıkta cinayet; saldırganın kimliği tespit edildi

18 Kasım 2026
Bakan Kurum, Startup Zone'daki stantları ziyaret etti
Yaşam

Bakan Kurum, Startup Zone’daki stantları ziyaret etti

18 Kasım 2026
Sonraki Haber
Kovaladığı kadını öldürüp intihar etti

Kovaladığı kadını öldürüp intihar etti

En Güncel Haberler

SON DAKİKA! CHP kurultay davasında karar: Ekrem İmamoğlu dahil 9 kişiye hapis cezası
Öne Çıkan

SON DAKİKA! CHP kurultay davasında karar: Ekrem İmamoğlu dahil 9 kişiye hapis cezası

18 Kasım 2026
1. Sinan Ateş davasında “Helva bizim evimizde kavruldu” sözleri gündem oldu
Öne Çıkan

Sinan Ateş davasında “Helva bizim evimizde kavruldu” sözleri gündem oldu

18 Kasım 2026
Fon soruşturmasında POLSAN sessizliğini bozdu! “Sandığımız zarara uğramadı”
Gündem

Fon soruşturmasında POLSAN sessizliğini bozdu! “Sandığımız zarara uğramadı”

18 Kasım 2026

Günün Popüler Haberleri

  • Tümü
  • Sağlık Haberleri
  • Kültür ve Sanat
Yaşam

Vali Gül’den Demirören Medya Lisesi’nin COP31 standına ziyaret

18 Kasım 2026
Yaşam

Prof. Dr. Gürüz, üniversitedeki müdürlük görevinden alındı

18 Kasım 2026
Yaşam

15 yıldır ‘dünya barışı’ için koşan Japon öğretmen Milas’ta

18 Kasım 2026
Haberler

Samsun Valiliği’nden ‘25 bin TL’lik terlik’ iddiasına ilişkin açıklama

18 Kasım 2026
Önceki Sonraki
Haberton

Haberton

Sizin için tonla haber!

Türkiye'de tarafsız bir medya, vatandaşın haber alma hakkı çerçevesinde gerçek haberleri takip edebileceğiniz, tonlarca habere ulaşın!

Son Dakika

Bakan Fidan, ABD'nin Ankara Büyükelçisi Barrack'ı kabul etti

Bakan Fidan, ABD’nin Ankara Büyükelçisi Barrack’ı kabul etti

- Haberton
18 Kasım 2026

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD'nin Ankara Büyükelçisi, Suriye ve Irak Özel Temsilcisi Tom Barrack'ı kabul etti. Bakanlıktan yapılan açıklamada, "Dışişleri...

Diş eti kanaması neyin belirtisi? Bu belirtiler varsa ihmal etmeyin!

Antibiyotik kullanırken dikkat! Gereksiz antibiyotik zararlı mı, hangi hastalıklarda işe yaramıyor?

Çocuklar internette büyük tehlikeyle karşı karşıya! Dijital istismardan korumak için aileler nelere dikkat etmeli?

Ebru sanatında renkler neden suyun üzerinde kalır? Yüzyıllık sanatın arkasındaki bilimsel sır

Güncel Haber

SON DAKİKA! CHP kurultay davasında karar: Ekrem İmamoğlu dahil 9 kişiye hapis cezası

SON DAKİKA! CHP kurultay davasında karar: Ekrem İmamoğlu dahil 9 kişiye hapis cezası

18 Kasım 2026
1. Sinan Ateş davasında “Helva bizim evimizde kavruldu” sözleri gündem oldu

Sinan Ateş davasında “Helva bizim evimizde kavruldu” sözleri gündem oldu

18 Kasım 2026
  • Hakkımızda
  • Yayın İlkeleri
  • İletişim
  • Kullanım Şartları ve Gizlilik Politikası
  • Güvenlik Politikası

© 2026 Haberton

Tekrar Hoş Geldiniz!

Aşağıda hesabınıza giriş yapın

Şifrenizi mi unuttunuz?

Şifrenizi alın

Şifrenizi sıfırlamak için kullanıcı adınızı veya e-posta adresinizi girin lütfen.

Giriş Yap

Yeni Çalma Listesi Ekle

Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster
  • Öne Çıkanlar
  • Özel Haber
  • Gündem
  • Politika
  • Dış Haberler
  • İş Dünyası
  • Kültür & Sanat
  • Sağlık
  • Yaşam
  • Yerel
  • Spor
  • Yazarlarımız

© 2026 Haberton