Adalet Bakanlığı’nın bütçe görüşmelerinde gergin anlar yaşandı. CHP milletvekilleri toplantıya Ekrem İmamoğlu ve belediye başkanlarının fotoğraflarının olduğu döviz ile hakim-savcı cübbesinin içinde yer aldığı kafeslerle katıldı.
Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, “2025 yılı Kasım ayı itibarıyla; Cumhuriyet başsavcılıklarında 6 milyon 68 bin 751, ilk derece mahkemelerinde 3 milyon 935 bin, istinaf mahkemelerinde 1 milyon 536 bin 865, temyiz mahkemelerinde ise 469 bin 466 olmak üzere toplam 12 milyon 10 bin 82 derdest dosya bulunmaktadır” dedi.
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, Adalet Bakanlığı’nın 2026 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2024 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanun Teklifi’ni görüşmek üzere AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplandı. CHP milletvekilleri toplantıya; ‘yolsuzluk’ soruşturması kapsamında görevinden uzaklaştırılıp tutuklanan İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu ve belediye başkanlarının fotoğraflarının olduğu döviz ile hakim-savcı cübbesinin içinde yer aldığı kafeslerle katıldı. Ayrıca ‘İmamoğlu’na özgürlük’ dövizleri grup sıralarına yerleştirilirken, ‘beyaz toros’ oyuncak arabalar da getirildi. Grup sıralarına tokalaşmak üzere gelen Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, ‘beyaz toros’ arabaları işaret ederek, “Bunlar 90’lı yıllardan kalma, 90’lı yılların sembolü; o zaman siz iktidardaydınız” dedi.
TOPLANTIYA ARA VERİLDİ
Ardından Bakan Tunç, bütçe üzerine sunuma başladı. CHP Kadın Kolları Genel Başkanı ve Osmaniye Milletvekili Asu Kaya, kadına karşı şiddetle ilgili siyah mektupları, Bakan Tunç’un masasına bıraktı. Bu sırada Bakan Tunç ve Kaya arasında tartışma yaşandı. Bakan Tunç, kadına yönelik şiddetle ilgili, “Kadına şiddet bizim kırmızı çizgimiz. Kadına karşı şiddetle mücadelede kararlıyız. Burada kadın üzerinden siyaset yapılmaz. Kadına karşı şiddetle hep birlikte mücadele edeceğiz. Kadına şiddete yönelik cezaları artıran biziz hanımefendi, siz ne yaptınız; onu söyleyin. Şov yapmayın, siyasete alet etmeyin, kadınlar üzerinden siyaset yaptırmayız size. Böyle saygısızlık olmaz” diye konuştu. Komisyon Başkanı Muş’un görüşmelere ara vermesinin ardından Tunç, salondan ayrıldı.
‘ÜLKEMİZİN YÜKSEK STANDARTLI BİR DEMOKRASİYE KAVUŞMASININ MÜCADELESİNİ VERDİK’
Yeniden toplanan komisyon toplantısında Bakan Yılmaz Tunç, bütçeyle ilgili sunuma devam etti. Son 23 yılda adaletin hakkıyla tecellisi için hukuk devleti ilkesini tahkim ettiklerini, temel hak ve özgürlükleri güçlendirdiklerini, hak arama yollarını genişlettiklerini, yargının ihtiyaç duyduğu fiziki ve teknolojik imkanları geliştirdiklerini söyleyen Bakan Tunç, mevzuatın, çağın ve milletin ihtiyaçlarına göre uyarlandığını söyledi. Bakan Tunç, “Adaletin olmazsa olmaz şartı olan hukuk devletinin bir gereği olarak; sistemi vesayetçi anlayıştan arındırmak, yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığını güçlendirmek, hukukun üstünlüğünü hakim kılmak için anayasamızda önemli reformları milletimizin desteğiyle hayata geçirmeyi başardık. Milli Güvenlik Kurulu’ndan Yüksek Askeri Şura’ya, Hakimler ve Savcılar Kurulu’ndan Anayasa Mahkemesi’ne kadar birçok kurumu yeniden yapılandırarak ülkemizin yüksek standartlı bir demokrasiye kavuşmasının mücadelesini verdik” dedi.
‘REFORM ADIMLARIMIZI KARARLILIKLA ATTIK’
2005 yılında ceza mevzuatını, 2010 yılı sonrasında ise hukuk mevzuatını oluşturan temel kanunların tümünün yenilendiğini ifade eden Bakan Tunç, “Yargıda planlı döneme geçişle birlikte 2009 yılında ilkini, 2015 yılında ikincisini ve 2019 yılında üçüncüsünü açıkladığımız yargı reformu stratejileri ile reform adımlarımızı kararlılıkla attık. 23 Ocak 2025 tarihinde Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından kamuoyuyla paylaşılan, ‘Türkiye Yüzyılı Yargı Reformu Stratejisi’ ile de reform irademizi devam ettirdik. ‘Hukukun üstünlüğünü esas alan, gecikmeyen ve öngörülebilir bir adalet sistemi’ vizyonuyla hazırlanan belge; 5 temel amaç, 45 hedef ve 264 faaliyetle geleceğe dönük bir yol haritasıdır. Bu reform belgesi; özgürlüğün, güvenin ve hakkın adaletle buluştuğu bir Türkiye vizyonunun ifadesidir. ‘Türkiye Yüzyılı’nda hedefimiz; adaleti daha erişilebilir kılmak, yargılamaların makul sürede sonuçlanmasını sağlamak ve vatandaşlarımızın yargı hizmetlerinden memnuniyetini daha da artırmaktır” diye konuştu.
‘YARGI TEŞKİLATIMIZ 11 MİLYON 397 BİN DOSYADA KARAR VERDİ’
Bakan Tunç, Yargı Reformu Strateji Belgesi’nde yer alan maddelerin hayata geçirilmeye başlandığını aktardı ve hazırlık aşamaları tamamlanan 11’nci ve 12’nci yargı paketleriyle adalet sisteminin etkinliğinin artırılmayı hedeflendiğini dile getirdi. Bakan Tunç, yargı teşkilatıyla ilgili, “Yargı teşkilatımız, ülkemizin dört bir yanında, hakkın yerini bulması için büyük bir özveriyle görev yapmaktadır. 2025 yılı Kasım ayı itibarıyla; Cumhuriyet başsavcılıklarında 6 milyon 68 bin 751, ilk derece mahkemelerinde 3 milyon 935 bin, istinaf mahkemelerinde 1 milyon 536 bin 865, temyiz mahkemelerinde ise 469 bin 466 olmak üzere toplam 12 milyon 10 bin 82 derdest dosya bulunmaktadır. 2024 yılının Kasım ayı itibarıyla yargı teşkilatımız ilk derece, istinaf ve temyiz aşamalarında 10 milyon 960 bin 177 karar vermişti. 2025 yılının aynı döneminde ise yargı teşkilatımız yüzde 4 artışla toplam 11 milyon 397 bin 74 dosyada karar vermiştir. Bu rakam her sene yargı teşkilatımızca bir önceki yıldan daha fazla karar verildiğini göstermektedir. Öte yandan yıl sonu itibarıyla yaklaşık 14 milyonun üzerinde karar verileceğini değerlendirdiğimizde, derdest dosya sayısından daha fazla yıl içinde karar verileceğini öngörüyoruz. Bu başarının sağlanmasında 2002 yılında 9 bin 349 olan hakim ve savcı sayımızın 25 bin 452’ye yükseltilmesi etkili olmuştur. 2002 yılında 1847 olan kadın hakim savcı sayımızı yüzde 431 artırarak, 9 bin 813’e yükselttik. OECD raporunda ülkemizin 2014 yılından bu yana kadın hakim oranını en çok artıran ülke olduğu ifade edilmiştir. Ayrıca 2002 yılında 51 bin 681 olan personel sayısını, 179 bin 440’a yükselttik. Önümüzdeki dönem için alımını planladığımız 20 bin yeni personelin ilk 5 binlik kısmının sınav süreci devam etmektedir” açıklamasında bulundu.
‘2019 YILINDAN BU YANA 330 MİLYON E-TEBLİGAT GÖNDERİLDİ’
Bakan Tunç, yargının teknolojik altyapısı kapsamında Ulusal Yargı Ağı Projesi’nin (UYAP) 60 kurum ve 200 farklı entegrasyonunu sağladıklarını ve bu sayede savcılık ve mahkemelerin bilgi ve belgelere saniyeler içerisinde ulaşabildiğini kaydederek, “İcra ve iflas dairelerinin satış işlemlerinin sistem üzerinden yapılmasını, hizmetlerin e-Devlet Kapısı’na taşınmasını, vatandaşların ve avukatların adliyeye gitmeden e-İmzalarıyla dava açabilmesini sağladık. Yeni Adli Sicil Bilgi Sistemi ile vatandaşlarımıza e-Devlet üzerinden silme ve düzeltme başvurusu yapabilme ve 43 yabancı dilde adli sicil belgesi alabilme imkanı tanıdık. Avukatlara bulundukları yerlerden cep telefonları da dahil olmak üzere dosya ve duruşmalarını anlık olarak takip edebilme ve işlem yapabilme imkanı getirdik. Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) ve e-Duruşmayla duruşmalara elektronik ortamda katılmanın yolunu açtık. 2013 yılından bu yana 7 milyonun üzerinde SEGBİS görüşmesi; 2020 yılından bugüne kadar 4 milyonun üzerinde e-Duruşma gerçekleştirilmiştir. e-Tebligat uygulamasıyla tebligat süreçlerini hızlandırdık. Zorunlu e-Tebligat sistemine geçtiğimiz 2019 yılından bugüne kadar toplam 330 milyon e-Tebligat gönderildi” diye konuştu.
KOMİSYON TOPLANTISI DEVAM EDİYOR
Bakan Tunç ayrıca ihtiyari ara buluculuk kapsamında 2013 yılından bu yana 3 milyon 558 dosyanın çözüme kavuşturulduğunu ve Bakanlığın 2026 yılı bütçe teklifinin 389 milyar 560 milyon lira olduğunu söyledi. Bakan Tunç’un sunumunun ardından toplantı, milletvekillerinin bütçe üzerine yaptığı değerlendirmelerle sürüyor.
