Osteoporoz belirtileri ve nedenleri nelerdir? Kemik sağlığını olumsuz etkileyen besinler ve davranışlar nelerdir?
Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç. Dr. Aybars Kıvrak, osteoporoz belirtileri ve nedenleri hakkında önemli bilgiler verdi.
Osteoporoz, halk arasında “kemik erimesi” olarak bilinen, kemiklerin yoğunluğunu kaybetmesi ve kırılgan hale gelmesi ile ortaya çıkan bir hastalıktır. Sağlıklı kemikler güçlü ve dayanıklıdır; ancak osteoporozda kemikler gözenekli bir yapıya dönüşür ve küçük darbelerde bile kolayca kırılır. Özellikle omurga, kalça ve el bileği kırıkları osteoporozun en önemli sonuçlarıdır.
Dünyada milyonlarca kişiyi etkileyen osteoporozun, yalnızca yaşlılarda değil, gençlerde de görülme ihtimali vardır. Bu nedenle hastalığın nedenlerini bilmek, erken belirtileri tanımak ve korunma yollarını öğrenmek büyük önem taşır.
Osteoporoz belirtileri nelerdir ?
Osteoporoz genellikle sessiz ilerler ve fark edilmesi zor olabilir. Birçok hasta ilk kırık meydana geldiğinde hastalığın varlığını öğrenir. Ancak şu belirtiler erken uyarı işaretleridir:
- Bel, sırt veya boyunda kronik ağrı
- Boyda kısalma (özellikle birkaç santimetrelik kayıplar)
- Omurgada eğrilik, kamburluk görünümü
- Basit düşmelerde veya çarpmalarda kolay kırık oluşması
- Yorgunluk ve hareketlerde kısıtlılık
Osteoporoz nedenleri nelerdir ?
Osteoporozun ortaya çıkmasında birçok faktör etkilidir:
- Yaşlanma: Kemik yoğunluğu yaşla birlikte doğal olarak azalır.
- Hormonal değişiklikler: Menopoz sonrası kadınlarda östrojen seviyesinin düşmesi, erkeklerde ise ileri yaşta testosteron azalması kemik erimesine yol açar.
- Genetik faktörler: Ailede osteoporoz öyküsü bulunması riski artırır.
- Beslenme eksiklikleri: Yetersiz kalsiyum, D vitamini ve protein alımı kemikleri zayıflatır.
- Fiziksel hareketsizlik: Düzenli egzersiz yapmayan kişilerde kemik yoğunluğu daha hızlı düşer.
- Sigara ve alkol kullanımı: Hem kemik kaybını hızlandırır hem de iyileşmeyi zorlaştırır.
- Bazı ilaçlar: Özellikle kortizon türevleri uzun süre kullanıldığında kemik erimesine neden olur.
Kemik Sağlığını Olumsuz Etkileyen Besinler ve Davranışlar
Bazı yiyecekler ve alışkanlıklar kemik sağlığını olumsuz etkiler. Bunlardan kaçınmak, osteoporoz riskini azaltmak açısından önemlidir:
- Aşırı tuz: Fazla tuz, idrarla kalsiyum kaybına yol açar.
- Fazla kafein: Kahve, enerji içecekleri ve siyah çayın aşırı tüketimi kalsiyum emilimini azaltır.
- Alkol: Hem kemik yoğunluğunu azaltır hem de düşme riskini artırır.
- Sigara: Kemik erimesini hızlandırır ve kırık sonrası iyileşmeyi geciktirir.
- Gazlı içecekler: Fosforik asit içeren içecekler kemiklerden kalsiyum kaybına neden olur.
- Dengesiz diyetler: Çok düşük kalorili veya proteinden fakir beslenme kemik sağlığını olumsuz etkiler.
Tanısı nasıl konulur? Hastalığın kesin tanısı genellikle kemik mineral yoğunluğu ölçümü (DEXA testi) ile konulur. Ayrıca kan testleriyle kalsiyum, D vitamini ve hormon düzeylerini değerlendirmek önemlidir. Risk faktörleri yüksek olan kişilerde düzenli kontroller yapılmalı.
Tedavi yöntemleri:
Osteoporoz tedavisinde tercih edilen yöntemler şunlardır: İlaç tedavisi,egzersiz,yaşam tarzı değişiklikleri,beslenme ve takviye…
Doç. Dr. Aybars Kıvrak,” Osteoporoz, ilerleyen yaşlarda sık görülen ve yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilen bir hastalıktır. Ancak doğru beslenme, düzenli egzersiz, zararlı alışkanlıklardan uzak durma ve düzenli sağlık kontrolleri ile büyük ölçüde önler.Unutmayın: Kemik sağlığınızı korumak, gelecekteki yaşam kalitenizi korumaktır.”dedi.
