Rusya-Ukrayna Savaşı’nın insani, siyasi, sosyal pek çok sonucunun yanı sıra iktisadi sonuçları da olmuştur. Bu ekonomik sonuçların içerisinde belki de en önemli olan enerji fiyatlarında oluşan dengesizliktir.
Enerji fiyatları aslında enflasyonu en çok etkileyen kalemlerden birisidir. Çünkü her şey enerjiye bağımlıdır. Üretim yapılacağı zaman enerji tüketilir, nakliyede enerji kullanılır, toptancı veya perakendeci (esnaf da diyebiliriz) bu ürünü satarken enerji kullanılır.
Hatta siz bu ürünü kullanırken bile enerji tüketirsiniz. Dahası ısınmadan tutun aydınlatmaya kadar pek çok yoldan da bireyleri etkiler. Dolayısıyla enerji fiyatlarındaki değişimler diğer fiyatları da etkiler.
Enerji fiyatlarının önemini anladığımıza göre şimdi Rusya-Ukrayna Savaşı’nın aslında Dünya’ya ne kadar pahalıya patladığını inceleyelim. Rusya, Dünya’daki en önemli enerji üreticilerindendir. Özellikle Kuzey Akım Projesi sayesinde Avrupa’ya çok ciddi miktarda doğal gaz satışı yapıyordu.
Savaşın başlaması ile Avrupa ve Amerika tarafından ambargoya alınınca Rusya da enerji kozunu kullanıp özellikle doğal gaz satışlarını kısıtladı. Bu durum da zaten sıkıntılı bir durumda olan tedarik zincirlerini parçalayıp attı. Doğal gaz fiyatları rekor kırdı. Şimdi kış geldi, ısınma masrafları iyice artacak. Bu süreçte ülkelerin ekonomilerine ciddi yük getirecektir.
Bu işin sadece doğal gaz kısmı. Daha petrol fiyatları var, kömür fiyatları var. Özellikle Avrupa, doğal gaz yerine kömür ve nükleer enerjiye yöneldi. Elbette, yenilenebilir enerji kaynaklarına da yatırım yapmaya devam ediyorlar ama bu tür kaynakların yenilenemeyen enerji kaynaklarının yerini alması birkaç ayda olacak iş değil. Bu yüzden kömür vb. madenlere de talep arttı. İktisattaki temel kural: talep artarsa fiyat da artar.
Ancak petrol ve kömür gibi enerji kaynaklarında Rusya’nın etkisi daha kısıtlı. Elbette, savaş bu enerji kaynaklarının fiyatlarını etkileyecektir ama bu fiyatlamalar doğal gaz kadar dengesiz olmayacaktır.
Yine de aşağı yukarı tüm enerji kaynakları zamlanacaktır. Bu fiyat artışları da enflasyon üzerinde ciddi baskı oluşturacaktır. Önümüzdeki süreçteki küresel enflasyon çok can acıtacaktır. Gerek üreticiler gerek de tüketiciler bu durumdan ciddi ölçüde etkilenecektir.
Kısacası Rus kışı bu yıl tüm Dünya’yı saracak.
