Başka memleketlerde pazar sabahı geç uyanılıp uzun uzun kahvaltı edilir; Ankara’da ise güneş doğmadan bagaja üç kilim, bir semaver, beş kilo soğan yüklenip Mogan’dan Kızılcahamam’a kadar uzanan o kutsal mangal seferberliği başlar.
Ankara’da hafta içi ne kadar kravatlı, ne kadar ciddi ve evrak kokulu geçerse geçsin, cumartesi akşamı saat dokuz sularında evlerin salonunda tek bir cümleyle olağanüstü hâl ilan edilir: “Yarın hava açık gösteriyo la, sabah erkenden bi nefes almaya çıkalım!”
Bu cümle kurulduğu an, sıradan bir aile pazar günü olmaktan çıkar; adeta lojistik planlaması haftalar süren bir sınır ötesi harekâta dönüşür. Gece yarısına kadar mutfakta domatesler yıkanır, biberler poşetlenir, etler terbiye edilir. Evin reisi ise salonda elinde kâğıt kalemle envanter sayımı yapar: “Mangal tamam, maşa tamam, yeldirme kartonu tamam… La tuzu koydunuz mu tuzu? Tuzu unutursak bütün operasyon çöp olur, baştan söyleyeyim!”
Pazar sabahı saat altı buçukta, şehir henüz ayazın etkisindeyken apartmanın önünde o meşhur “Bagaj Tetris Şampiyonası” başlar. Normal şartlarda üç valizin zor sığacağı araba bagajına; iki katlanır sandalye, yün kilim, semaver, beş litrelik iki damacana su, karpuz, poşetler dolusu nevale ve bir çuval meşe odunu milimetrik hesaplarla yerleştirilir. Arka koltuğa oturan çocukların kucağına ise hassas mühimmat muamelesi gören salata kâsesi ile ekmek torbası emanet edilir. Şoför koltuğuna geçilir, kontak çevrilir ve o tarihî komut verilir: “Herkes tamamsa bismillah, basıyoz!”
İstikamet Gölbaşı Mogan mıdır, Göksu mudur, yoksa Çubuk veya Soğuksu sırtları mıdır, fark etmez; Ankara’nın dört bir yanından yola çıkan binlerce araç aynı hedefe doğru sessiz bir konvoy oluşturur. Mesire alanının kapısından girildiği an ise “Toprak Kazanma Yarışı” start alır. Çam ağacının gölgesini gören ilk ekip, arabadan fırlayıp kilimi çimenlerin üzerine serdiği saniye o dört metrekarelik alanın tapusunu almış sayılır.
Yerleşme biter bitmez Ankara’nın o meşhur sınır komşuluğu diplomasisi devreye girer. Hemen yan taraftaki çamın altına kurulmuş aileyle göz göze gelinir ve ilk resmî temas kurulur: “Selamünaleyküm gardaş, ateş lazım olursa bizde köz hazır, hiç uğraşmayın.” Karşı taraftan gelen cevap şaşmaz: “Aleykümselam abim, Allah razı olsun, bizim hanım da börek açtıydı, çay demlenince bi tabak gönderiyoz.” Daha mangalın kibriti çakılmadan iki yabancı aile kırk yıllık akraba oluverir.
Gelelim günün en kritik makamına: Mangal Başkomutanlığı. Her Ankara ailesinde bu görevi kimseye bırakmayan, elindeki maşayı adeta mareşal asası gibi tutan bir enişte ya da büyük abi mutlaka vardır. Ocağın başına geçtiği an kimseyi yanına yaklaştırmaz: “Çekil la, sen bilmiyon, etin suyunu kaçırırsın! Ateşin harı geçmeden tel konmaz, bekle azıcık.”
Tam bu esnada evrenin henüz açıklayamadığı en büyük fizik kanunu devreye girer: Dumanın Sahibini Bulma Yasası. Rüzgâr kuzeyden de esse, güneyden de esse, hatta yaprak bile kıpırdamasa; mangaldan yükselen bütün duman dönüp dolaşıp o an etin başındaki kişinin gözüne girer. Gözler yaşarır, öksürük başlar ama başkomutan mevziyi asla terk etmez. Bir eliyle eski bir mukavva parçasını sallayarak ateşi harlarken diğer eliyle gözünü siler ve kendi kendine söylenir: “La ben ne tarafa geçsem bu duman beni buluyo, rüzgârın bile bana garezi var gardaş!”
Nihayet etler pişer, soğanlar piyaz yapılır, közlenmiş biberler sofraya gelir. Ankara ayazının açtığı o dipsiz iştahla yenilen yemeğin ardından sıra günün gerçek yıldızına, yani Semaver Faslına gelir. Çam kozalağı ve ince çıralarla harlanan bakır semaverin bacasından ince ince duman tütmeye başladığında, ortamdaki bütün yorgunluk biter. İnce belli bardaklara doldurulan o tavşan kanı çayın tadı, şehirdeki hiçbir lüks kafede bulunmaz.
Çaylar içildikten sonra ise çimenlerin üzerinde toplu bir “Şekerleme Saati” başlar. Amcalardan biri kilimin kenarına uzanıp yüzüne bir gazete örter, yan taraftaki arabadan kısık sesle Ankara oyun havası süzülür, çocuklar top peşinde koşturur. Koca hafta boyunca dosya, trafik, fatura ve koşturmaca arasında sıkışıp kalan Ankaralı, o üç saatlik çimen keyfinde bütün yılın stresini toprağa gömer.
İkindi vakti geçip de güneş tepelerin arkasına devrilmeye başladığında, Ankara’nın o meşhur akşam serinliği kendini hatırlatır. “Hadi toparlanın, ayaz çöktü, çocuklar üşümesin” denir; etraf tertemiz toplanır, çöp poşetleri sıkıca bağlanıp konteynere bırakılır ve dönüş yoluna geçilir.
Akşam eve girildiğinde herkesin üstü başı, saçı sakalı buram buram meşe odunu ve is kokar. Yorgunluktan adım atacak hâl kalmamıştır ama yüzlerde kocaman bir tebessüm vardır. Çünkü deniz kıyısı olmayan bu bozkır şehrinde Ankaralı, üç parça odunla bir semaveri bir araya getirip kendine dünyanın en güzel sahilini kurmayı çoktan öğrenmiştir!













