Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Sekretaryası, Antalya’da düzenlenen COP31’de şirketlerin, finans kuruluşlarının, şehirlerin ve bölgesel yönetimlerin net sıfır emisyon hedeflerini ve bu hedeflere ulaşmak için attıkları adımları kamuoyuna açık şekilde izlemeyi sağlayacak yeni sistemi uygulamaya aldı.
İlk aşamada 22 ülkeden kuruluşların yer aldığı sisteme 78 katılımcı dahil olurken, 65 milyondan fazla kişiyi temsil eden yerel yönetimler de uygulamada yer aldı.
Antalya’da 9- 20 Kasım tarihleri arasında gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında, BM İklim Değişikliği Sekretaryası tarafından Net Sıfır Tanıma Çerçevesi (NZRF) uygulamaya alındı. Bir yıllık hazırlık ve pilot çalışmaların ardından 12 Kasım’da başlatılan sistemle, devlet dışı aktörlerin sera gazı emisyonlarını sıfırlama hedefleri, bu hedeflere ulaşmak için hazırladıkları planlar ve kaydettikleri ilerlemeler kamuoyuyla paylaşılacak.
78 katılımcı
BM Sekretaryası’nın açıklamasına göre; sistemin ilk aşamasında net sıfır hedeflerine yönelik 8 girişim yer aldı. COP31 öncesindeki 2 ay içerisinde 78 katılımcı gönüllü olarak sisteme dahil oldu. Katılımcılar arasında 65 milyondan fazla nüfusu temsil eden yerel yönetimlerin yanı sıra 22 ülkeden şirketler ve kuruluşlar bulunuyor. Bazı şirketlerin 100’den fazla ülkede faaliyet gösterdiği belirtilirken; moda, şarap üretimi, spor, küçük ve orta ölçekli işletmeler ile yerel yönetimler gibi farklı alanlardan katılım sağlandı.
5 aşamalı takip
Yeni sistemde kuruluşların net sıfır emisyon hedeflerine ulaşma süreçleri 5 aşamada ele alınacak. Bunlar, kamuoyuna açık taahhüt verilmesi, dönüşüm planlarının hazırlanması, somut ilerleme gösterilmesi, ara hedeflere ulaşılması ve net sıfır emisyon hedefine erişilmesi olarak sıralandı. Böylece kuruluşların yalnızca hedef açıklamaları değil, bu hedeflere yönelik uygulamaları ve ilerlemeleri de kamuoyunun erişimine açılabilecek.
Herkes görebilecek
Uygulama, BM’nin 2014 yılından bu yana faaliyet gösteren Devlet Dışı Aktörler İklim Eylem Bölgesi (Nazca) portalı üzerinden yürütülecek. Sisteme gönüllü olarak katılan girişimlerin ve bu girişimlere bağlı kuruluşların net sıfır hedeflerine ilişkin bilgileri portalda yayımlanacak. Böylece şirketlerin, finans kuruluşlarının ve yerel yönetimlerin iklim taahhütlerinin daha şeffaf ve karşılaştırılabilir hale getirilmesi amaçlanıyor.
Sözden uygulamaya
BM İklim Değişikliği İcra Sekreteri Simon Stiell, yeni sistemin önemli bir şeffaflık aracı olduğunu belirterek, pilot aşamadan uygulamaya geçildiğini söyledi. Stiell, yenilenen Nazca portalı aracılığıyla şirketlerin, finans kuruluşlarının, şehirlerin ve bölgelerin planlarını paylaşabileceğini ve ilerlemelerini raporlayabileceğini ifade etti.
Güvenilir hedefler
BM İklim Değişikliği Sekretaryası Şeffaflık Direktörü Xuehong Wang ise net sıfır hedeflerine yönelik çalışmaların kamuoyuna açık hale getirilmesinin önemli olduğunu vurguladı. Wang, uygulamadaki eksikliklerin giderilmesi ve ilerlemenin hızlandırılması için mevcut durumun doğru anlaşılması gerektiğini belirterek, kuruluşların ilerlemelerini paylaşmasının daha iyi planlama ve yatırım kararlarına katkı sağlayacağını kaydetti.
Katılım gönüllü
BM Sekretaryası, uygulamanın gönüllülük esasına dayandığını, ilgili iklim girişimlerinin sisteme katılmak için başvurabileceğini duyurdu. Antalya’daki COP31’de uygulamaya alınan sistemin, daha fazla şirketin ve yerel yönetimin iklim hedeflerini kamuoyuna açık şekilde paylaşmasını teşvik etmesi hedefleniyor.
