Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Türkiye’nin yıllık kullanılabilir su potansiyelinin yüzyıl sonuna doğru yüzde 25 azalmasının beklendiğini belirterek, iklim değişikliğinin su kaynakları ve tarımsal üretim üzerindeki etkilerine karşı önleyici tedbirlerin önemine ve risklerin önceden yönetilmesine dikkati çekti.
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Antalya’da düzenlenen COP31 kapsamında, ‘Dağ Gündeminin İlerletilmesi: Hedef Aşımı Koşullarında Buzullar, Kriyosfer ve Dayanıklılık’ başlıklı toplantıda konuştu. Bakan Yumaklı, bugün burada ele alınan konunun milyonlarca insanın yaşam koşullarıyla doğrudan bağlantılı küresel bir mesele olduğunun altını çizdi.
2024, KAYITLARA GEÇEN EN SICAK YIL
Sıcaklık aşımının özellikle buzullar ve diğer kriyosfer birleşenleri üzerinde uzun süreli, hatta bazı durumlarda geri döndürülemez sonuçlara yol açtığını işaret eden Bakan Yumaklı, “2024 yılı, kayıtlardaki en sıcak yıl olmuş, 2025 yılında ise küresel ortalama sıcaklık sanayi öncesi dönemin yaklaşık 1,43 derece üzerine çıkmıştır. Kriyosfer buzulları kar örtüsünü, permosfrost alanlarını ve donmuş su bileşenlerini kapsayan küresel iklim sisteminin ve su döngüsünün vazgeçilmez bir parçasıdır. Özellikle dağlık bölgelerdeki kar ve buz rezervleri birçok nehir havzasının su bütçesini düzenliyor. Ayrıca suyun mevsimsel dağılımını dengelemekte, tarımsal üretimin ve ekosistemlerin su ihtiyacına katkı sağlıyor. Bu nedenle buzulların ve kar örtüsünün kaybı yalnızca dağlık bölgelerin değil, su kaynaklarından beslenen geniş coğrafyaların da su dirençliliğini tehdit etmektedir” dedi. Bakan Yumaklı, verilerin yüzyıl sonuna kadar önemli buzul kayıpları yaşanabileceğine işaret ettiğini belirtti.
‘YÜZYIL SONUNA DOĞRU SU KAYNAKLARIMIZ YÜZDE 25 AZALACAK’
Türkiye’nin Akdeniz Havzası’ndaki konumu ve coğrafi özellikleri sebebiyle bu değişimlere karşı en hassas ülkelerden biri olduğuna dikkati çeken Bakan Yumaklı, “Ülkemizde 25 nehir havzasında yürüttüğümüz bilimsel çalışmalarla iklim değişikliğinin su kaynakları üzerindeki muhtemel etkilerini 2100 yılına kadar değerlendirdik. Projeksiyonlarımız ortalama sıcaklıkların 6 dereceye kadar artabileceğini ortaya koymaktadır. Bu değişimlerin artan buharlaşmayla birlikte kullanılabilir su kaynakları üzerinde de önemli sonuçları olacaktır. Ülkemizin yıllık kullanılabilir su potansiyelinin Yüzyıl sonuna doğru yüzde 25 azalacağını öngörüyoruz. Bu değişimlerin tarımsal üretim ve dolayısıyla da gıda-arz mühendisliği üzerindeki etkisi daha da önemli hale gelmektedir” diye konuştu. Türkiye’nin yaklaşımının son derece net olduğunu belirten Bakan Yumaklı, krizlerle mücadele etmek, krizlere müdahale etmek yerine, riskleri önceden yönetmek zorunda olduklarını vurguladı.
‘TEMİZ SU KAYNAKLARINA ULAŞIM BEKA MESELESİ’
“Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın da vurguladığı üzere temiz su kaynaklarına ulaşımı bir beka meselesi olarak görüyoruz” diyen Yumaklı, “2026-2035 yıllarını kapsayan ulusal su planımızı açıkladık. Su verimliliğini artırmayı ve iklim değişikliğinin etkilerine karşı hazırlık kapasitemizi yükseltmeyi hedefliyoruz. Dağ sistemlerinin korunmasının en önemli boyutlarından biri de finansmandır. Bilgiye, teknolojiye ve planlamaya sahip olmak tek başına yeterli değildir. Bu kapasitenin sahada somut yatırımlara, altyapı ve uygulanabilir projelere dönüştürülmesi için sürdürülebilir finansman mekanizmalarına gerek vardır. Bu yatırımları değerlendirirken sadece ilk yatırım maliyetine göre değil, maliyet-fayda analizlerine odaklanmamız gerekir” diye konuştu.
TAHMİN VE ERKEN UYARI SİSTEMİ
Bakan Yumaklı, özellikle dağ havzalarında bulunan buzulların izlenmesi, su bütçelerinin güncellenmesi, hidrolojik modelleme kapasitesinin geliştirilmesi ile tahmin ve erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesinin, öncelikli yatırım alanları arasında olduğunu kaydetti.
İKİ DEV BÜTÇE
Kamu bütçesinin yanı sıra hibe ve kredi desteklerinden, kamu özel iş birliği modellerinden faydalandıklarını aktaran Bakan Yumaklı, “Uluslararası finans kuruluşlarının imkanlarını da bu çerçevede değerlendiriyoruz. Dünya Bankası ile 819 milyon dolar bütçeli Türkiye 2. Sulama Modernizasyon ve Su Verimliliği Projesi’ni yürütüyoruz. Ayrıca yürüttüğümüz 600 milyon dolar bütçesi bulunan Türkiye Taşkın ve Kuraklık Yönetimi Projesi de bu yaklaşımımızın en somut örneklerinden biri. Özel sektörü ve iklim direncinin ve su verimliliğinin geliştirilmesinde stratejik bir paydaşı olarak görüyoruz. Ziraat Bankamız aracılığıyla uygun koşulları sağlayarak basınçlı sulama yatırımlarına 15 milyon TL’ye kadar kredi ve yüzde 100’e varan faiz desteği sunuyoruz” dedi.
COP 31 ÖNEMLİ FIRSAT
Bakan Yumaklı, COP 31’i, iklim değişikliğiyle mücadele tahammüllerini somut sonuçlara ve uygulamalara dönüştürmek için önemli bir fırsat olarak gördüklerini vurguladı. Buzulları korumanın, dağlardan beslenen nehirleri, tarımsal üretimi, şehirleri ve gelecek nesillerin yaşamını korumak olduğunu belirten Bakan Yumaklı, bu önemli etkinliğin uluslararası iş birliğine ve ortak sorumluluk bilincine katkı sağlamasını diledi.
