Son yıllarda kilo vermek amacıyla kullanımı hızla yaygınlaşan zayıflama iğnelerinin göz sağlığı üzerindeki etkileri yeniden gündemde.
ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), 9 Kasım 2026’da yayımladığı güvenlik duyurusunda, GLP-1 grubu ilaçlarla nadir görülen ancak kalıcı görme kaybına yol açabilen bir göz hastalığı arasında olası bağlantı bulunduğunu açıkladı. Avrupa İlaç Ajansı (EMA) tarafından daha önce yapılan değerlendirmeler ve geniş kapsamlı bilimsel araştırmalar da riske dikkat çekiyor. Peki, zayıflama iğneleri gerçekten körlüğe neden oluyor mu? Hangi ilaçlar risk taşıyor, belirtiler neler?
FDA’DAN ZAYIFLAMA İĞNELERİ İÇİN YENİ GÖRME KAYBI UYARISI
Diyabet tedavisinde ve obeziteyle mücadelede kullanılan GLP-1 reseptör agonisti grubu ilaçların güvenliği konusunda önemli bir gelişme yaşandı.
ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), 9 Kasım 2026 tarihinde yayımladığı açıklamada, bu ilaçların kullanımının non-arteritik anterior iskemik optik nöropati (NAION) olarak bilinen ciddi göz hastalığı riskini artırabileceğini bildirdi.
FDA, mevcut bilimsel verileri değerlendirerek GLP-1 grubu ilaçların ürün bilgilerindeki uyarılar bölümüne NAION riskine ilişkin yeni bilgilerin eklenmesini istedi.
Söz konusu hastalık, göz sinirinin ön bölümüne yeterli kan ulaşmaması sonucunda ortaya çıkıyor. Genellikle tek gözde ani ve ağrısız görme azalmasına neden olan hastalık, bazı vakalarda kalıcı görme kaybıyla sonuçlanabiliyor.
Ancak uzman değerlendirmelerine göre bu risk oldukça düşük. Araştırmalar, ilaçlarla görme kaybı arasında bir ilişki olabileceğini gösterse de her kullanıcıda böyle bir sorun yaşanacağı anlamına gelmiyor.
BİLİMSEL ARAŞTIRMA: 126 KLİNİK ÇALIŞMANIN SONUÇLARI İNCELENDİ
FDA’nın açıkladığı veriler, zayıflama ve diyabet ilaçlarının göz sağlığına etkisine ilişkin bugüne kadarki kapsamlı değerlendirmelerden birini ortaya koydu.
Kurum tarafından incelenen 126 randomize kontrollü klinik araştırmada toplam 134 bin 253 hastanın verileri değerlendirildi.
Araştırmalarda GLP-1 grubu ilaç kullanan kişilerde 100 bin kişi-yılı başına 6,4 NAION vakası görülürken, karşılaştırma grubunda bu oran 3,8 olarak hesaplandı.
Klinik araştırmaların tamamında olası NAION tanısı alan 15 kişiden 10’unun GLP-1 grubu ilaç kullandığı, 5’inin ise plasebo grubunda bulunduğu belirlendi.
Bu sonuçlar, görme sinirini etkileyen hastalığın son derece nadir olduğunu ancak ilaç kullanımıyla bağlantılı olası bir risk artışının dikkate alınması gerektiğini gösterdi.
FDA, klinik araştırmaların yanı sıra gerçek yaşam verilerini, ilaç kullanımından sonra bildirilen yan etkileri ve daha önce yayımlanan bilimsel çalışmaları da değerlendirdi.
AVRUPA İLAÇ AJANSI: 10 BİN KİŞİDE BİRİNE KADAR GÖRÜLEBİLİR
Avrupa İlaç Ajansı (EMA) da Haziran 2025’te semaglutid içeren ilaçlarla ilgili güvenlik incelemesini tamamlamıştı.
EMA’nın değerlendirmesinde, Ozempic, Wegovy ve Rybelsus gibi semaglutid içeren ilaçlarda NAION’un çok seyrek görülen bir yan etki olduğu sonucuna varıldı.
Kurum, söz konusu yan etkinin 10 bin kullanıcıdan en fazla birini etkileyebilecek sıklıkta görüldüğünü açıkladı.
Geniş çaplı epidemiyolojik araştırmalarda, tip 2 diyabet hastalarında semaglutid kullanımının NAION gelişme riskini yaklaşık iki katına çıkarabildiği belirtildi.
Ancak burada dikkat çeken ayrıntı, riskin göreceli olarak artmasına rağmen hastalığın görülme sıklığının düşük kalması.
EMA’nın değerlendirmesine göre semaglutid kullanımı, tedavi edilen her 10 bin kişi-yılı için yaklaşık bir ilave NAION vakasıyla ilişkili olabilir.
37 MİLYON KİŞİLİK ARAŞTIRMADA NE BULUNDU?
Şubat 2025’te JAMA Ophthalmology dergisinde yayımlanan geniş kapsamlı bir araştırmada, 14 veri tabanından elde edilen 37,1 milyon tip 2 diyabet hastasına ait veriler incelendi.
Araştırmacılar, semaglutid kullanımıyla NAION arasında istatistiksel bir ilişki tespit etti.
Ancak gözlenen risk artışının, daha önce yayımlanan bazı küçük ölçekli çalışmalarda bildirilen oranlardan daha düşük olduğu belirlendi.
Bilim insanları, mevcut bulguların ilaç kullanımı ile hastalık arasında bir bağlantıyı desteklediğini, ancak doğrudan neden-sonuç ilişkisinin tam olarak açıklanabilmesi için yeni araştırmalara ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.
Bu nedenle zayıflama iğnelerinin tüm kullanıcılarda körlüğe yol açtığı yönündeki iddialar bilimsel verilerle örtüşmüyor.
GÖRME KAYBI RİSKİ KİMLERDE DAHA YÜKSEK?
NAION hastalığının gelişiminde yalnızca ilaç kullanımı değil, kişinin mevcut sağlık durumu da önemli rol oynuyor.
FDA’nın açıklamasına göre hastalığın bilinen veya olası risk faktörleri arasında şunlar bulunuyor:
- Diyabet
- Yüksek tansiyon
- Uyku apnesi
- Sigara kullanımı
- Kansızlık
- Böbrek hastalıkları
Özellikle bu sağlık sorunlarına sahip kişilerin ilaç tedavisine başlamadan önce doktorlarıyla riskleri değerlendirmesi önem taşıyor.
Daha önce bir gözünde NAION gelişen kişilerde diğer gözün de etkilenme riski bulunuyor.
ZAYIFLAMA İĞNESİ KULLANANLAR HANGİ BELİRTİLERE DİKKAT ETMELİ?
Göz sağlığı açısından en önemli uyarı işareti, aniden ortaya çıkan ve genellikle ağrıya neden olmayan görme kaybı.
FDA tarafından belirtilen başlıca şikâyetler şöyle:
- Tek gözde ani görme azalması veya kaybı
- Görüş alanında karanlık ya da eksik bölgeler oluşması
- Bulanık veya puslu görme
- Renkleri eskisinden farklı algılama
- Görme alanının daralması
- Merkezi görme keskinliğinde azalma
Bu belirtiler özellikle sabah uyanıldığında fark edilebiliyor.
Ani görme kaybı yaşayan kişilerin vakit kaybetmeden acil göz hastalıkları değerlendirmesine başvurması gerekiyor. Çünkü ani görme kaybının NAION dışında acil müdahale gerektiren başka nedenleri de bulunabiliyor.
ZAYIFLAMA İĞNELERİ BIRAKILMALI MI?
Güvenlik uyarıları, GLP-1 grubu ilaçları kullanan herkesin tedaviyi bırakması gerektiği anlamına gelmiyor.
Bu ilaçlar, uygun hastalarda kan şekeri kontrolü ve kilo yönetimi açısından önemli faydalar sağlayabiliyor.
FDA, NAION gelişen hastalarda tedaviye devam edilip edilmeyeceğinin hekim tarafından değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.
EMA ise semaglutid kullanan bir hastada NAION tanısı doğrulanırsa semaglutid tedavisinin sonlandırılmasını öneriyor.
Dolayısıyla görme sorunu bulunmayan kişilerin yalnızca haberlerdeki uyarılara dayanarak ilaçlarını kendi kendilerine bırakmaları yerine tedavilerini doktorlarıyla değerlendirmeleri önem taşıyor.
ZAYIFLAMA İĞNELERİ KÖRLÜK YAPIYOR MU? BİLİMSEL SONUÇ NE?
Mevcut bilimsel araştırmalar ve ilaç güvenliği kurumlarının açıklamaları, bazı zayıflama ve diyabet ilaçlarıyla nadir görülen ciddi bir göz siniri hastalığı arasında bağlantı bulunduğunu gösteriyor.
Avrupa İlaç Ajansı, semaglutid için NAION’u çok seyrek görülen bir yan etki olarak kabul ederken FDA, GLP-1 grubu ilaçların tamamında olası risk konusunda uyarıların güçlendirilmesini istedi.
Bilimsel verilerin ortaya koyduğu sonuç şu: Zayıflama iğneleri kullanan kişilerde kalıcı görme kaybına yol açabilen nadir bir hastalığın riski artabilir. Ancak bu durum, ilaç kullanan herkesin kör olacağı veya görülen her görme sorununun ilaçtan kaynaklandığı anlamına gelmiyor.
Uzmanların üzerinde durduğu en önemli nokta ise ilaçların hekim kontrolünde kullanılması, mevcut hastalıkların dikkate alınması ve ani görme değişikliklerinin ihmal edilmemesi.
