Türkiye’nin yeşil ve dijital dönüşüm hedeflerini kapsayan 2026-2030 Yeşil Mutabakat Eylem Planı’na ilişkin Cumhurbaşkanlığı Genelgesi Resmî Gazete’de yayımlandı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasını taşıyan genelgeyle kamu kurumları, sanayi kuruluşları ve ihracatçıları ilgilendiren yeni dönemin koordinasyon esasları belirlendi.
Türkiye’nin iklim değişikliğiyle mücadele, sürdürülebilir üretim, sanayi ve ihracat alanındaki dönüşüm çalışmalarını kapsayan Yeşil Mutabakat Eylem Planı güncellendi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla yayımlanan 2026/12 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, 10 Kasım 2026 tarihli ve 33426 sayılı Resmî Gazete’de yer aldı. Genelgeyle 2021 yılında yürürlüğe konulan Yeşil Mutabakat Eylem Planı’nın 2026-2030 dönemini kapsayacak şekilde güncellenmesi kararlaştırıldı.
Yeşil Mutabakat Eylem Planı nedir?
Yeşil Mutabakat Eylem Planı, Türkiye ekonomisinin uluslararası yeşil dönüşüm süreçlerine uyumunu güçlendirmeyi amaçlayan politika ve uygulamalar bütününü ifade ediyor. Yeni dönemde Türkiye’nin yeşil tedarik zincirlerine entegrasyonunun güçlendirilmesi, Avrupa Birliği ile ekonomik bütünleşmenin geliştirilmesi ve yeşil dönüşümün sunduğu fırsatların değerlendirilmesi hedefleniyor. Plan, Türkiye’nin 2053 net sıfır emisyon hedefiyle bağlantılı çalışmaların koordinasyonu açısından da önem taşıyor.
Yeşil ve dijital dönüşüm birlikte ele alınacak
Yeni eylem planının hazırlanmasında “ikiz dönüşüm” yaklaşımı esas alındı. Bu yaklaşım, yeşil dönüşüm ve dijital dönüşümün birbirini tamamlayan süreçler olarak değerlendirilmesine dayanıyor. Ticaret Bakanlığının koordinasyonunda hazırlanan plana ilgili kamu kurumları, kuruluşlar ve özel sektör temsilcileri katkı sağladı.
Sanayi ve ihracat sektörlerini neler bekliyor?
Yeni planın temel hedeflerinden biri Türkiye ekonomisinin uluslararası yeşil tedarik zincirleriyle uyumunun güçlendirilmesi olarak açıklandı. Özellikle Avrupa Birliği ile ticaret yapan işletmeler açısından çevresel standartlar, üretim süreçleri ve sürdürülebilirlik uygulamaları önem taşıyor. Yeşil dönüşüm çalışmaları, sanayi kuruluşlarının üretim modelleri ve ihracat süreçleri açısından farklı uyum ihtiyaçları doğurabiliyor. Ancak yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, işletmelere doğrudan uygulanacak yeni bir karbon vergisi, belirli bir emisyon kotası veya somut bir yatırım zorunluluğu getirmiyor.
Bu konulardaki olası yükümlülüklerin değerlendirilmesi için ayrıntılı eylem planı ve ilgili mevzuatın esas alınması gerekiyor.
Ticaret Bakanlığı koordinasyonu sağlayacak
Genelgeye göre Yeşil Mutabakat Eylem Planı’nın uygulanmasına yönelik koordinasyon Ticaret Bakanlığı tarafından yürütülecek. 2021 yılında oluşturulan Yeşil Mutabakat Çalışma Grubu da faaliyetlerini sürdürecek. Çalışma grubuna Ticaret Bakanı veya görevlendireceği bakan yardımcısı başkanlık edecek. Grupta ilgili bakanlıkların bakan yardımcıları ile Strateji ve Bütçe Başkanlığı, Yatırım ve Finans Ofisi ve Yükseköğretim Kurulu temsilcileri bulunacak.
Kamu kurumları yıllık rapor hazırlayacak
Yeni genelge kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarının, sorumlu oldukları eylemlere ilişkin gelişmeleri her yıl Ticaret Bakanlığına bildirmesi öngörülüyor. Hazırlanan yıllık gelişme raporları, Yeşil Mutabakat Çalışma Grubu tarafından takip edilerek değerlendirilecek. Böylece eylem planının uygulanmasına yönelik çalışmaların kurumlar arasında koordineli şekilde yürütülmesi amaçlanıyor.
2021 tarihli plandan farkı ne?
Türkiye’nin önceki Yeşil Mutabakat Eylem Planı, 16 Temmuz 2021 tarihinde yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile yürürlüğe konulmuştu. Yeni genelgede, küresel ve bölgesel gelişmeler ile Türkiye’nin yeşil dönüşüm alanındaki politika ve öncelikleri doğrultusunda planın güncellenmesine ihtiyaç duyulduğu belirtildi. Bu kapsamda 2026-2030 dönemi için yeşil ve dijital dönüşümün birlikte ele alındığı yeni bir yaklaşım benimsendi.
Yeni eylem planının ayrıntıları nerede yayımlanacak?
Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’ne göre 2026-2030 Yeşil Mutabakat Eylem Planı’nın ayrıntılı metni Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanacak. 10 Kasım tarihli genelgede planın hedef ve eylem sayıları, sektörel uygulama takvimi ve ayrıntılı yatırım tutarları belirtilmedi. Bu nedenle yeni döneme ilişkin sektör bazındaki somut yükümlülükler ve uygulama hedefleri, ayrıntılı planın açıklanmasıyla netleşecek.
