4 Kasım 2026 Çarşamba tarihli Resmî Gazete’de Anayasa Mahkemesinin 6 ayrı bireysel başvuru kararı yayımlandı. Mülkiyet hakkı, mahkemeye erişim hakkı, ifade özgürlüğü ve adil yargılanma hakkına ilişkin kararlar dikkat çekti. Yüksek Mahkeme, bazı başvurularda hak ihlali tespit ederken bir başvuruda ise ihlal bulunmadığına hükmetti.
Resmî Gazete’nin 4 Kasım 2026 tarihli ve 33420 sayılı nüshası yayımlandı. Cumhurbaşkanlığı tarafından yayımlanan günlük resmî yayında yönetmelik, kurul kararı ve Anayasa Mahkemesinin bireysel başvurulara ilişkin kararları yer aldı.
Günün dikkat çeken gelişmesi, Anayasa Mahkemesinin farklı tarihlerde karara bağladığı altı başvurunun gerekçeli kararlarının yayımlanması oldu. Kararlarda mülkiyet hakkından yargıya erişime, yaşam hakkından ifade özgürlüğüne kadar çeşitli anayasal güvenceler ele alındı.
Anayasa Mahkemesi hangi konularda karar verdi?
Resmî Gazete’de yayımlanan altı karar, başvuru numaraları ve konuları bakımından şöyle sıralandı:
2022/92607 numaralı başvuruda, Prof. Dr. Canan Karatay’a meslek kuruluşu tarafından verilen disiplin cezası nedeniyle ifade özgürlüğünün ihlal edilip edilmediği incelendi. Anayasa Mahkemesi ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine hükmetti.
2020/22340 numaralı başvuruda, taşınmaz üzerinde kurulan geçit hakkı karşılığında belirlenen bedelin yetersiz olduğu iddiası değerlendirildi. Yüksek Mahkeme, mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verdi.
2021/6977 numaralı başvuruda, ödeme emirlerinin iptali için açılan davanın açılmamış sayılması nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddiası incelendi. Anayasa Mahkemesi, söz konusu hak bakımından ihlal bulunmadığına hükmetti.
2023/4554 numaralı başvuruda, itiraz incelemesine tabi bir kararın kesin olarak verilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği sonucuna ulaşıldı.
2021/8412 numaralı başvuruda, silahla yaralama olayına ilişkin etkili soruşturma yürütülmemesi nedeniyle yaşam hakkının usul boyutunun ihlal edildiğine karar verildi.
2021/42538 numaralı başvuruda ise vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergisi ve katma değer vergisine ilişkin davanın değerlendirilmesinde hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edildiğine hükmedildi.
Geçit hakkı bedeliyle ilgili mülkiyet hakkı kararı
Anayasa Mahkemesinin dikkat çeken kararlarından biri, taşınmaz üzerinde kurulan geçit hakkına ilişkin oldu.
Başvuruda, geçit hakkı nedeniyle belirlenen bedelin mülkiyet hakkını yeterince korumadığı ileri sürüldü. Yüksek Mahkeme, somut olayda geçit hakkı bedelinin düşük belirlenmesi nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği sonucuna ulaştı.
Karar, taşınmaz mülkiyeti ve geçit hakkı uyuşmazlıklarında mülkiyet hakkına ilişkin anayasal güvencelerin değerlendirilmesi bakımından önem taşıyor.
Mahkemeye erişim hakkıyla ilgili iki ayrı karar
Yayımlanan kararlarda mahkemeye erişim hakkı da ele alındı.
Anayasa Mahkemesi, 2023/4554 numaralı başvuruda itiraz yoluna tabi bir kararın kesin olarak verilmesinin mahkemeye erişim hakkını ihlal ettiğine hükmetti.
Buna karşılık ödeme emirlerinin iptaline yönelik dava hakkında yapılan 2021/6977 numaralı başvuruda, mahkemeye erişim hakkının ihlal edilmediğine karar verildi.
İki farklı sonuç, bireysel başvuruların kendi olay ve koşulları çerçevesinde değerlendirildiğini ortaya koydu.
Silahla yaralama olayında yaşam hakkı ihlali
Yüksek Mahkemenin 2021/8412 numaralı kararı, silahla yaralama olayına ilişkin yürütülen soruşturmanın etkililiğiyle ilgili oldu.
Anayasa Mahkemesi, yaşam hakkının usul boyutunun ihlal edildiğine karar verdi.
Yaşam hakkının usul boyutu, yaşamı tehdit eden ciddi olaylarda kamu makamlarının etkili ve yeterli bir soruşturma yürütme yükümlülüğüyle bağlantılı bulunuyor.
Vergi davasında adil yargılanma hakkı ihlali
Resmî Gazete’de yer alan 2021/42538 numaralı kararda, özel tüketim vergisi ve katma değer vergisine ilişkin vergi ziyaı cezalarının iptali amacıyla açılan davanın yargılama süreci incelendi.
Anayasa Mahkemesi, başvurucunun hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verdi.
Karar, vergi uyuşmazlıklarında adil yargılanma güvencelerinin önemini yeniden gündeme taşıdı.
Resmî Gazete’de başka hangi düzenlemeler yayımlandı?
4 Kasım tarihli Resmî Gazete’de İstanbul Üniversitesi İnsan Hakları Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği de yer aldı.
Ayrıca Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurulunun 30 Ekim 2026 tarihli kararı yayımlandı.
Resmî Gazete’de yer alan kararlar, ilgili mevzuat ve kararların niteliğine göre hukuki sonuç doğuruyor. Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru kararları ise her olayın özellikleri dikkate alınarak değerlendiriliyor.
