Lebib Yalkın Kıdemli Mevzuat Uzmanı Haluk Paftalı, 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girecek sosyal medya yönetmeliğinin çocuklar, ebeveynler ve sosyal medya şirketleri açısından getirdiği değişiklikleri değerlendirdi. Paftalı, 15 yaş altına hizmet yasağı, e-Devlet üzerinden yaş doğrulaması, çocuk hesaplarına özel kısıtlamalar ve şirketlere uygulanabilecek yaptırımlara dikkat çekti.
Türkiye’de sosyal medya kullanımına ilişkin yeni dönem 1 Kasım 2026’da başlayacak. 10 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik, sosyal medya platformlarına çocukların korunması ve kullanıcıların yaşlarının doğrulanması konusunda yeni yükümlülükler getiriyor.
Lebib Yalkın Kıdemli Mevzuat Uzmanı Haluk Paftalı, düzenlemenin yalnızca çocukların sosyal medya kullanımını sınırlandırmadığını, platformların kullanıcı deneyimini, reklam modellerini, teknik altyapılarını ve kişisel veri işleme süreçlerini de doğrudan etkileyeceğini belirtti.
Paftalı’nın değerlendirmesine göre sosyal medya şirketlerinin yeni döneme uyum sağlaması için yaş doğrulama sistemlerinden ebeveyn kontrol araçlarına kadar birçok alanda hazırlık yapması gerekecek.
15 yaşından küçük çocuklara sosyal medya yasağı
Yeni yönetmelikle birlikte sosyal ağ sağlayıcıları, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak.
Haluk Paftalı’nın değerlendirmesine göre hesap oluşturulurken kullanıcının yaşı doğrulanacak ve 15 yaşından küçük olduğu belirlenen kişilerin hesap açma talepleri reddedilecek.
Düzenlemede ebeveyn onayına dayalı bir istisna bulunmuyor. Dolayısıyla anne veya babasının izin vermesi, 15 yaşından küçük bir çocuğun sosyal medya hesabı açabilmesi için yeterli olmayacak.
Yaş doğrulaması e-Devlet üzerinden yapılacak
Yönetmeliğin en önemli değişikliklerinden biri de yaş doğrulama sisteminin e-Devlet üzerinden yürütülmesi olacak.
Paftalı’nın aktardığına göre kullanıcılar, e-Devlet Kapısı üzerinden Siber Güvenlik Başkanlığının hizmetine erişerek yaş doğrulama belirteci oluşturacak.
Oluşturulan belirteç sosyal medya platformuna yüklenecek. Platform, belirtecin kaynağını doğruladıktan sonra kullanıcının hangi yaş grubunda bulunduğunu belirleyecek.
Sistemin temel amacı, kullanıcıların kimlik bilgilerinin tamamını sosyal medya şirketleriyle paylaşmadan yalnızca yaş sınırını geçip geçmediklerinin doğrulanması olacak.
15-17 yaş grubuna sosyal medyada yeni kısıtlamalar
Yönetmelik, 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşından küçük kullanıcılar için de önemli değişiklikler getiriyor.
Paftalı’nın değerlendirmesine göre bu yaş grubundaki hesaplarda yüksek gizlilik ayarları varsayılan olarak uygulanacak.
Yeni kurallar kapsamında:
- Çocuk hesapları herkese açık olamayacak.
- Takipçi ve takip edilen listeleri diğer kullanıcılara gösterilemeyecek.
- Yalnızca çocuğun takip ettiği hesaplar mesaj gönderebilecek.
- Canlı yayın özelliği kullanılamayacak.
- Telefon rehberiyle senkronizasyon yapılamayacak.
- Bağımlılık etkisi oluşturabilecek ardışık içerik akışları sunulamayacak.
- Çocukların verileri kişiselleştirilmiş reklam amacıyla kullanılamayacak.
- Ekran görüntüsü alınmasını önlemeye yönelik teknik tedbirler uygulanacak.
Paftalı, özellikle kişiselleştirilmiş reklamların ve bağımlılık etkisi oluşturabilecek içerik akışlarının sınırlandırılmasının sosyal medya şirketlerinin mevcut iş modellerini etkileyebileceğine dikkat çekti.
Mevcut hesaplar için son tarih 31 Mart 2027
Düzenleme yalnızca yeni açılacak sosyal medya hesaplarını kapsamayacak.
Haluk Paftalı’nın paylaştığı bilgilere göre sosyal medya şirketleri, mevcut kullanıcı hesaplarını 31 Mart 2027 tarihine kadar en az bir kez yaş doğrulamasından geçirmek zorunda olacak.
Kontroller sonucunda 15 yaşından küçük olduğu belirlenen kullanıcıların hesapları kapatılacak. 15-17 yaş grubundaki mevcut hesaplar ise çocuklara özgü hizmet kurallarına tabi tutulacak.
Paftalı, milyonlarca hesabın yeniden doğrulanmasının sosyal medya şirketleri açısından önemli bir operasyonel süreç oluşturacağını değerlendirdi.
Ebeveynlere yeni kontrol araçları sunulacak
Yönetmelikle sosyal medya platformlarına ebeveyn kontrol araçları oluşturma yükümlülüğü de getiriliyor.
Bu kapsamda ebeveynlerin çocuklarının hesap ayarlarını yönetebilmesi, kullanım sürelerini sınırlandırabilmesi ve ücretli işlemlere ilişkin onay mekanizmalarını kullanabilmesi öngörülüyor.
Konum paylaşımı ve harcama limitleri de ebeveyn kontrol araçlarının kapsamına giriyor.
Paftalı, ebeveyn denetiminin sosyal medya platformlarının çocukları koruma yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığını vurguladı.
Kişisel verilerin korunması kritik önem taşıyor
Yeni düzenlemenin kişisel verilerin korunması açısından da değerlendirilmesi gerektiğini belirten Paftalı, yaş doğrulama süreçlerinde gereğinden fazla veri toplanmamasının önemine dikkat çekti.
Yaş doğrulama belirtecinin yalnızca kullanıcının yaş grubunu belirlemek amacıyla kullanılması gerektiğini aktaran Paftalı, bu bilgilerin reklam, analiz veya farklı veri işleme faaliyetlerine aktarılmaması gerektiğini ifade etti.
Özellikle yüz analizi ve davranışsal inceleme gibi yöntemlerin uygulanması durumunda kişisel verilerin korunmasına ilişkin ek risklerin ortaya çıkabileceğini değerlendirdi.
Kurallara uymayan şirketlere ağır yaptırımlar gündemde
Paftalı, yönetmeliğin 5651 sayılı Kanun’un ilgili yaptırım hükümlerine atıfta bulunduğunu belirtti.
Bu kapsamda yükümlülüklerini yerine getirmeyen sosyal medya şirketlerine, ihlalin niteliğine göre önce aykırılığın giderilmesi için süre verilebilecek.
Uyumsuzluğun devam etmesi halinde küresel cironun yüzde 3’üne kadar idari para cezası, reklam yasağı ve mahkeme kararıyla bant genişliğinin daraltılması gibi yaptırımlar uygulanabilecek.
Yaptırımların belirlenmesinde ihlalin ağırlığı, süresi, etkilenen çocuk sayısı ve şirketlerin uyum çabaları dikkate alınacak.
Sosyal medya şirketleri için yeni bir uyum süreci başlıyor
Lebib Yalkın Kıdemli Mevzuat Uzmanı Haluk Paftalı, düzenlemenin sosyal medya şirketleri açısından kapsamlı teknik ve hukuki hazırlıklar gerektirdiğine işaret etti.
Paftalı’nın değerlendirmesine göre şirketlerin yaş doğrulama sistemlerini hazırlaması, çocuk kullanıcıların hesap ayarlarını yeniden düzenlemesi, ebeveyn kontrol mekanizmalarını oluşturması ve kişisel veri politikalarını güncellemesi gerekiyor.
Yeni yönetmeliğin uygulanmasında çocukların dijital ortamda korunması ile kullanıcıların mahremiyet hakları arasında dengeli bir yaklaşım benimsenmesi gerektiğine de dikkat çeken Paftalı, veri kullanımının amaçla sınırlı tutulmasının önemini vurguladı.
10 Ekim’de yayımlanan yönetmelik 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girecek. Mevcut sosyal medya hesapları için öngörülen yaş doğrulama süresi ise 31 Mart 2027’de sona erecek.
