Artvin’in Çoruh Vadisi’nde yetişen, düşük asit oranı ve yüksek yağ verimiyle öne çıkan üstün lezzet ödüllü endemik ‘Butko’ zeytininde hasat sezonu başladı. Üreticilerin 12 metreyi bulan merdivenlere çıkarak topladığı zeytinlerden bu yıl, 700 ton sofralık zeytin, 80 ton da zeytinyağı üretimi bekleniyor.
Artvin’in Yusufeli ilçesine bağlı Yağcılar köyünde organik olarak yetiştirilen ‘Butko’ zeytini hasadı başladı. Üreticiler, sabahın erken saatlerinde başladıkları hasat mesaisinde 12 metre yüksekliğindeki merdivenlere çıkarak gün içerisinde ellerine aldıkları kovalar yardımıyla kilolarca zeytin topluyor. Toplanan zeytinler, kabuğunun ince olması, düşük asit oranı ve ilaçsız üretilmesiyle diğer zeytin türlerinden ayrılıyor. 2006 yılında Çin’in başkenti Pekin’de düzenlenen Uluslararası Zeytinyağı Fuarı’nda üstün lezzet ödülüne layık görülen ‘Butko Zeytini’ yurdun dört bir yanından ilgi görüyor.
80 ton zeytinyağı hedefi
Bu yıl Yağcılar köyünde başlayan hasat sezonu dolayısıyla program düzenlendi. Programa Artvin Valisi Turan Ergün, Artvin Ticaret Borsası, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile İl Özel İdaresi temsilcileri de katıldı. Köyde bulunan 173 dekar alanda zeytin üretimi yapılırken, 2 zeytinyağı işleme tesisinin toplamda yaklaşık 150 ton zeytin işleme ve 40 ton yağ üretme kapasitesine ulaşması öngörülüyor. Artvin merkez, Yusufeli ve Ardanuç ilçelerindeki köylerde yaklaşık 900 dekar alanda bulunan 25 bin zeytin ağacından 700 ton sofralık zeytin ve 80 ton zeytinyağı elde edilmesi hedefleniyor.
Vali Turan: “Çoruh Vadisi’ne özgü endemik bir tür”
Üreticilerle birlikte zeytin toplayan Artvin Valisi Turan Ergün, ‘Butko’ zeytininin Çoruh Vadisi’ne özgü olduğunu belirterek, “ Butko’, zeytininin sadece bizim bu bölgeye, Çoruh Vadisi’ne ait endemik bir türü. Bu bölgenin dışında başka yerlerde yetişmiyor. Hepimizin gördüğü gibi coğrafya çok zor. Burada her zeytin ağacının altında ev temelleri gibi temeller yapılarak önce topraktan taşınıyor, altları düzleştiriliyor, zeytin ağaçları bunun üzerine dikiliyor. Onun için zeytin burada çok kıymetli ve özellikle de Türkiye’de herhalde Yusufeli’nden başka elle zeytin toplanan yer yoktur. Zaten o kadar kıymetlidir ki bu zeytinler elle toplanır. Bizim Artvin ili genelinde, merkezin bazı köylerinde, biraz Ardanuç köylerinde ama büyük çoğunluğu Yusufeli’nin köylerinde olmak üzere yaklaşık 900 dekar alanda 25 bin adet zeytin ağacımız var. Bunların büyük çoğunluğu da ‘Butko’ zeytini türü. Burada 2026 yılı tahminimiz, sofralık zeytin üretiminin 700 ton civarında olması. Yine 80 ton civarında da burada zeytinyağı üretiminin gerçekleşeceğini düşünüyoruz. Burada ayrıca iki adet de zeytinyağı atölyemiz var. Buradaki ürünler işleniyor. Bunların bir tanesi bu sene faaliyete geçiyor. Bu iki tesiste de yaklaşık 150 tona yakın zeytin işlenebilecek ve 40 tona yakın da yağ elde edilebilecek” dedi.
“3 kilo zeytinden 1 kilo yağ elde ediyoruz”
Yağcılar köyünde zeytin üretimi yapan Ramazan Yılmaz (75), zeytinciliği babasından öğrendiğini ve yıllardır üretimi kendisinin sürdürdüğünü söyledi. ‘Butko’ zeytininin özelliklerine değinen Yılmaz, “Bu Yusufeli zeytini, ‘Butko’ dediğimiz zeytin, büzüşük olur. Çekirdek kendi kendine seçilir. 3 kilo zeytinden bir kilo yağ verir. Verimli olduğu sene yaklaşık 2 ton zeytinim olur. İyisini seçiyoruz, satıyoruz. Bir kısmını da yağ olarak satıyoruz, kendimiz yiyoruz” diye konuştu.
“Zeytinleri tek tek topluyoruz”
Yusufeli’nin Demirköy köyünde zeytin üreticiliği yapan Cemal Ermiş, ‘Butko’ zeytininin tescilli olduğunu ve kaliteli zeytinyağı elde edildiğini söyleyerek, “Zeytin hasadımız 15 Ekim’de başlar, ocak ayına kadar devam eder. ‘Butko’ zeytinidir, tescillidir. Zeytinyağı çok kalitelidir. Çamış zeytini olur, yeşili olur. Değerli bir zeytinimizdir. Biz elle toplarız. Çubukla veya döktürme usulüyle toplayamayız. Çünkü bu ‘Butko’ olduğu için çok erken yumuşar, ezilir, dağılır yani, yenmeyecek duruma gelir. Tek tek toplarız” ifadelerini kullandı.
“Zeytin toplamak Artvin’de cambazlık demek”
Üretici Şevki Yılmaz da zeytin hasadının bu yıl erken başladığını ve ürün kalitesinden memnun olduklarını ifade ederek, “Zeytin hasadı başlamıştır. ‘Butko’ zeytinlerinin hasadı işte bu yüksek merdivenlere çıkılarak ağaçlardan zeytin toplanarak yapılıyor. Bu sene biraz erken başladık. Rekolte iyi, kalite iyi. Böceklenme yok. Vallahi vatandaş memnun ama alan memnun mu bilmiyoruz. Zeytin toplamak Artvin’de cambazlık demek. İşin doğrusu budur. Bir ipe güvenerek 12 metre yukarı çıkıyorsun. Bir de bu işin affı da yok” diye konuştu.
