Bankalarda yıllar önce açılan ancak artık kullanılmayan hesaplar, birçok kişinin finansal hayatında farkında olmadan açık kalmaya devam ediyor. Maaş değişikliği, kredi başvurusu, kampanya, üniversite dönemi ya da farklı bir bankanın avantajlarından yararlanmak amacıyla açılan hesaplar zaman içerisinde unutulabiliyor. Peki, kullanılmayan banka hesaplarını açık bırakmak sorun yaratır mı, yoksa kapatmak daha mı güvenli?
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) e-Devlet üzerinden sunduğu hizmet sayesinde vatandaşlar adına mevduat veya katılım fonu hesabı bulunan bankaları tek ekrandan kontrol edebiliyor. Üstelik hesabın bakiyesi sıfır olsa bile açık durumdaki hesapların sorgulama sonuçlarında görülebildiği belirtiliyor.
Kullanılmayan bir hesabın açık olması tek başına borç veya hukuki sorun anlamına gelmiyor. Ancak finansal hesapların düzenli olarak kontrol edilmesi, gereksiz hesapların kapatılması ve özellikle hesaba bağlı ek ürünlerin incelenmesi; güvenlik, hesap takibi ve kişisel finans yönetimi açısından önem taşıyor.
Kullanılmayan banka hesabını kapatmak zorunlu mu?
Türkiye’de bir vatandaşın aktif olarak kullanmadığı her banka hesabını hemen kapatmasını zorunlu kılan genel bir düzenleme bulunmuyor. Dolayısıyla bakiyesi bulunmayan veya uzun süredir işlem yapılmayan bir vadesiz hesabın açık olması tek başına mevzuata aykırı bir durum oluşturmuyor.
BDDK’nın açıklamalarına göre finansal tüketicilerin açtıkları mevduat ve katılım fonu hesaplarının açılışı, işletime hazır tutulması, saklama hizmeti ve benzeri gerekçelerle hesap işletim ücreti alınamıyor.
Ancak uzmanların kişisel finans yönetiminde öne çıkardığı temel nokta, kullanılan banka ve finansal ürünlerin düzenli olarak kontrol edilmesi. Bir hesabın yıllarca unutulması, özellikle hesaba bağlı kart, otomatik ödeme, kredili mevduat hesabı veya farklı bir bankacılık ürünü bulunuyorsa gözden kaçabilecek işlemlere yol açabiliyor.
Açık kalan eski banka hesapları neden kontrol edilmeli?
Kullanılmayan hesaplarla ilgili en önemli konu hesap sayısından çok, bu hesaplara bağlı bankacılık ürünlerinin bilinip bilinmemesi.
Bir vatandaş yıllar önce maaş hesabı olarak kullandığı bankayı değiştirmiş olabilir. Ancak eski bankadaki vadesiz hesap sistemde açık kalmaya devam edebilir. Aynı hesaba bağlı bir banka kartı, otomatik ödeme talimatı veya farklı bir ürün de bulunabilir.
Bu nedenle yalnızca hesabın bakiyesine bakılması yeterli olmayabilir. Bankanın mobil uygulaması, internet şubesi veya müşteri hizmetleri üzerinden hesapla bağlantılı aktif ürünlerin de kontrol edilmesi önem taşıyor.
Özellikle uzun süredir kullanılmayan bankalarda kayıtlı telefon numarası, e-posta adresi ve iletişim bilgilerinin güncel olup olmadığı da kontrol edilmeli.
Adınıza hangi bankalarda hesap bulunduğu nasıl öğrenilir?
Vatandaşların tek tek bütün bankalarla iletişime geçmesine gerek bulunmuyor. e-Devlet Kapısı üzerinde BDDK tarafından sunulan “Mevduat/Katılım Fonu Hesabı Bulunan Banka Sorgulama” hizmeti kullanılabiliyor.
Sisteme e-Devlet şifresi, mobil imza, elektronik imza, T.C. kimlik kartı veya internet bankacılığı seçeneklerinden biriyle giriş yapılabiliyor.
BDDK’ya göre sorgulamada Türk lirası ve yabancı para cinsinden tasarruf mevduatı hesaplarının yanı sıra altın ve diğer kıymetli maden depo hesapları da görüntülenebiliyor. Bakiyesi olmayan hesapların da sorgulama sonucunda yer alması dikkat çeken ayrıntılar arasında bulunuyor.
Ancak hizmet bilgilendirme amacı taşıyor. BDDK, sorgulama sonucu ile bankanın kayıtları arasında farklılık bulunması halinde banka kayıtlarının esas alınması gerektiğini belirtiyor.
Kullanılmayan banka hesabı nasıl kapatılır?
e-Devlet üzerinden bir bankada hesabınız bulunduğunu görmeniz, hesabın aynı ekran üzerinden kapatılabileceği anlamına gelmiyor.
BDDK’nın açıklamasına göre kapatılmak istenen hesap için ilgili bankayla iletişime geçilmesi gerekiyor. Hesap kapatma işlemi bankaya göre şubeden yapılabildiği gibi internet bankacılığı, mobil bankacılık veya telefon bankacılığı üzerinden de gerçekleştirilebiliyor.
Hesabı kapatmadan önce varsa kalan bakiyenin başka bir hesaba aktarılması gerekiyor. Ayrıca otomatik ödeme talimatları, düzenli para transferleri ve hesaba bağlı diğer bankacılık ürünlerinin kontrol edilmesi de önem taşıyor.
Bazı durumlarda bağlı ürünler nedeniyle banka hesabının doğrudan kapatılmasına izin verilmeyebilir. Böyle bir durumda önce söz konusu bağlantının veya ürünün sonlandırılması gerekebilir.
Sıfır bakiyeli banka hesabı da sistemde görünür mü?
Evet. BDDK’nın verdiği bilgiye göre e-Devlet üzerinden gerçekleştirilen banka hesabı sorgulamasında sonuçlar hesaptaki bakiyeye göre oluşturulmuyor.
Bu nedenle içerisinde hiç para bulunmayan ancak banka kayıtlarında açık durumda olan hesaplar da sorgulama ekranında görülebiliyor.
Bu özellik, özellikle geçmişte açılan ve tamamen unutulan hesapların tespit edilmesi açısından önem taşıyor.
Bir vatandaş birkaç yıl önce yalnızca kredi başvurusu, maaş ödemesi veya kampanya nedeniyle hesap açmış olabilir. Hesap kullanılmasa bile resmi olarak kapatılmadığı sürece banka sisteminde açık olarak kalabilir.
Yıllarca kullanılmayan hesaplardaki para ne oluyor?
Kullanılmayan hesaplarla ilgili dikkat edilmesi gereken bir diğer konu ise zamanaşımı.
5411 sayılı Bankacılık Kanunu ve ilgili yönetmelik kapsamında bankalardaki mevduat, katılım fonu, emanet ve alacaklar için belirli koşullarda 10 yıllık zamanaşımı süresi uygulanıyor.
TMSF mevzuatına göre hak sahibinin en son talebi, işlemi veya yazılı talimatından itibaren 10 yıl boyunca aranmayan mevduat, katılım fonu, emanet ve alacaklar zamanaşımına uğrayabiliyor.
Bu nedenle içerisinde para bulunan ancak yıllardır işlem yapılmayan eski hesapların özellikle kontrol edilmesi gerekiyor.
Bankalar ve TMSF tarafından her yıl zamanaşımına yaklaşan hesaplara ilişkin ilan ve devir süreçleri yürütülüyor. Zamanaşımına uğrayan tutarların TMSF’ye devrine ilişkin süreç 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 62’nci maddesi ve ilgili yönetmelik kapsamında gerçekleştiriliyor.
Kullanılmayan hesaplar dolandırıcılık açısından risk oluşturur mu?
Bir banka hesabının kullanılmıyor olması, hesabın kendiliğinden dolandırıcılığa açık olduğu anlamına gelmiyor. Ancak uzun süredir kontrol edilmeyen bankacılık ilişkilerinde kullanıcıların iletişim bilgilerini, şifrelerini ve güvenlik ayarlarını güncel tutması önem taşıyor.
Özellikle eski telefon numaralarının banka kayıtlarında kalması veya kullanıcıların uzun süredir giriş yapmadıkları bankacılık uygulamalarını kontrol etmemeleri güvenlik açısından istenmeyen durumlara neden olabilir.
BDDK da dolandırıcılık girişimlerine karşı vatandaşları uyarıyor. Kurum; kendisini BDDK personeli olarak tanıtıp kullanıcı adı, şifre veya kişisel bilgi talep eden kişilere itibar edilmemesi gerektiğini özellikle vurguluyor. Ayrıca BDDK’nın vatandaşlardan telefon, e-posta veya internet üzerinden bankacılık şifresi ya da kişisel bilgi istemediği belirtiliyor.
Banka hesabını kapatmadan önce nelere bakılmalı?
Kullanılmayan bir hesabın kapatılması planlanıyorsa ilk olarak hesabın gerçekten kullanılmadığından emin olunması gerekiyor.
Hesaba bağlı otomatik fatura ödemeleri, kira veya abonelik transferleri, para gönderme talimatları, banka kartları, yatırım ürünleri ya da kredili mevduat hesapları kontrol edilmeli.
Ayrıca maaş, emekli aylığı, burs veya düzenli para transferi gibi ödemelerin söz konusu hesaba gönderilip gönderilmediği de incelenmeli.
Hesabın kapatılmasının ardından banka tarafından verilen işlem veya kapatma bilgisinin saklanması da ileride doğabilecek bir uyuşmazlıkta faydalı olabilir.
Kullanılmayan banka hesapları kapatılmalı mı?
Her kullanılmayan banka hesabının acilen kapatılması gerektiğini söylemek mümkün değil. Ancak uzun süredir kullanılmayan, herhangi bir ödeme veya finansal işlemle bağlantısı bulunmayan hesapların açık tutulmasının kullanıcı açısından önemli bir avantajı da bulunmayabilir.
Bu nedenle vatandaşların belirli aralıklarla e-Devlet üzerinden hangi bankalarda hesaplarının bulunduğunu kontrol etmesi, ihtiyaç duymadığı hesapları değerlendirmesi ve hesaplarla bağlantılı diğer bankacılık ürünlerini incelemesi finansal güvenlik açısından önem taşıyor.
Özellikle içerisinde bakiye bulunan ve yıllardır işlem yapılmayan hesaplarda ise 10 yıllık zamanaşımı düzenlemesinin göz önünde bulundurulması gerekiyor.
Kısacası kullanılmayan banka hesapları için temel kural “unutmak yerine kontrol etmek”. Vatandaşların açık hesaplarını düzenli olarak gözden geçirmesi, artık ihtiyaç duymadıkları hesapları bankaları aracılığıyla kapatması ve aktif hesaplarında iletişim ile güvenlik bilgilerini güncel tutması olası sorunların önüne geçebiliyor.
