Doğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü Serin İklim Tahılları Bölüm Başkanı Dr. Ümran Küçüközdemir ile arkadaşlarının 22 yılda geliştirdiği, ‘Parla’ buğday çeşidi, tohumluk ekiminde yüz güldürdü.
Tarım ve Orman Bakanlığı’na bağlı Doğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü Serin İklim Tahılları Bölüm Başkanı Dr. Ümran Küçüközdemir, çalışma arkadaşları ile bölgenin şartlarına dayanıklı, yüksek verimli buğday çeşitleri geliştirmek için çalışma başlattı. ‘Palandöken 97’ çeşidi ile yerel bir buğday çeşidini melezleyip, yeni bir buğday çeşidi elde etmek isteyen Küçüközdemir ile arkadaşları, uzun ve sabır isteyen bir çalışma dönemi geçirdi. 2002 yılında melezleme yapılan yeni buğday çeşidinin 6 yıl süren saflaştırma sürecinin ardından bölgenin koşullarında deneme üretimleri de yapıldı.
Elde ettikleri yeni buğday çeşidinin bölge şartlarına uyumlu olup olmadığı, hastalıklara, kışa ve kurağa dayanıklılığı test edildi. Yaklaşık 22 yıl süren çalışmanın ardından diğer buğdaylara göre, verimde 150-200 kilogram fark atan, hastalıklara, kışa ve kuraklığa dayanıklı olduğu gözlenen çeşidin 29 Mart 2024’te tescil işlemi tamamlandı. Tohumculuk firmalarının yaptığı denemelerden de başarıyla geçen yeni buğday çeşidine, Türkiye Cumhuriyeti’nin 100’üncü yılına ithafen bestelenen ‘Parla’ marşının adı verildi.
‘ŞİMDİYE KADAR GÖRDÜĞÜM ÇEŞİTLERİN İÇİNDE EN İYİSİ’
Küçüközdemir ve arkadaşlarının meşakkatli bir çalışma sonucu geliştirdikleri ‘Parla’, elit tohum üretimi için Doğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü’nün Pasinler Deneme İstasyonu’nda 3 dönüm alana ekimi gerçekleştirildi. Yaklaşık 3 dönüm alana ekilen ‘Parla’ tohumunu çiftçilere tanıtmak için etkinlik yapıldı. Dolu başaklar ve sap uzunluğu, çeşidi inceleyen üreticilerin dikkatini çekti. Tanıtım gününe Erzincan’dan katılan Cemalettin Uysal, “Kendim de üreticiyim. Şimdiye kadar gördüğüm çeşitlerin içinde en iyisi. Bence bu bir numara, Doğu’da soğuğa dayanıklı, kaliteli bir buğday. Dönüme 700-800 ton verim elde edilebilir” dedi.
HEM KIŞA HEM KURAKLIĞA DAYALI
‘Parla’dan yaklaşık 3 ton ürün beklediklerini belirten Dr. Ümran Küçüközdemir, “Uzun yıllar süren çalışmanın sonunda geliştirilmiş bir çeşit. ‘Parla’ hem kışa dayanıklı hem de kurağa dayanıklı. Özellikle kurak yıllarda 600-700 kilogram verim vermesi, hastalıklara dayanıklı olması çok önemli özelliği. Bu yıl bölgemizde uzun ve yoğun yağışlar nedeniyle tahıl ekim alanlarında büyük sıkıntılar meydana geldi. Tarlalarda yatma, pas hastalığı oranının yüksek oluşu, başaklarda kararma gibi olumsuzluklar yaşanıyor. Ancak ‘Parla’da bu sorunlar meydana gelmedi” diye konuştu.
Enstitü tarafından üretilen elit tohumların, bu sene tohumculuk kurum ve kuruluşlarına devredileceğini ve firmalar aracılığıyla yaklaşık 2 senede çiftçilere ulaştırılabileceğini ifade eden Küçüközdemir, “İnşallah ‘Parla’nın ömrü de Türkiye Cumhuriyeti gibi uzun ömürlü olur. Firmaların yanı sıra ‘Parla’nın tohum üretimini artırmak için biz de çalışacağız” dedi.
