Ticaret Bakanı Ömer Bolat, “2026 yılında mal ihracatımızı 289 milyar doların üzerine çıkarmayı hedefliyoruz” dedi.
TBMM Genel Kurulu, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ve Ticaret Bakanlığı’nın 2026 yılı bütçelerini görüşmek üzere Meclis Başkanvekili Tekin Bingöl başkanlığında toplandı. Genel Kurul’da sunum yapan Bakan Bolat, dünya genelinde ekonomik bir yavaşlamanın olduğunu ve buna paralel olarak dış talebin zayıfladığını belirterek, “Yakın coğrafyamızda süregelen savaşlar, iç karışıklıklar, jeopolitik gerilimler ve temelde gümrük vergilerinde astronomik artışlar yaşanıyor.
Ticaret korumacılığındaki artış eğilimiyle birlikte dünya ticareti uzun süredir görülmemiş ölçüde bir politika belirsizliğine sürüklenmiştir. Dünya ticareti normalde dünya ekonomik büyümesinin yaklaşık 2 katı yıllık büyüme gösterip dünya ekonomisinde lokomotif görevi görürken son 5-6 senedir büyüme oranının altında bir büyümeyi ancak gösterebilmektedir. IMF’nin son tahminlerine göre de 2025 yılında dünya büyümesi yüzde 3,2 olarak bekleniyor. Bu, tarihsel ortalama olan yüzde 3,9’un oldukça altında ve 2026 yılı için de benzeri bir tahmin var. Bu şartlar altında Türkiye ekonomisinin güçlü, istikrarlı ve dengeli bir şekilde performans göstermesi kayda değerdir” ifadelerini kullandı.
‘TÜRKİYE’NİN DIŞ TİCARET PERFORMANSI İSTİKRARLI ARTIŞ EĞİLİMİNİ KORUMUŞTUR’
Son 22 yılda reel olarak yılda yüzde 5,4 büyüme gösteren ekonominin milli gelirinin 1 trilyon 538 milyar dolara yükseldiğini ve reel olarak 6 kat arttığını kaydeden Bakan Bolat, “Kişi başına milli gelir de yaklaşık 5 katından fazla bir artışla 3 bin 608 dolardan 17 bin 788 dolara yükselmiştir. Bu orta vadeli program hedeflerinin üzerinde bir performanstır. Bu şunu göstermektedir: Avrupa Birliği ortalaması 2002’de kişi başına milli gelirde 100 iken Türkiye’de 38’di, 2024 itibarıyla Türkiye 70 rakamına yükseldi. OECD ortalaması 100 iken, Türkiye 2002’de 33 iken şimdi 67 rakamına yükselmiştir.
Benzer bir şekilde istihdamda da aynı performansı görmekteyiz ve yaklaşık 19,5 milyon kişiyle aldığımız toplam istihdam rakamını en son ekim ayı itibarıyla 32 milyon 780 bine ulaştırmış durumdayız. Türkiye’nin dış ticaret performansı 2025 yılı boyunca bahsettiğim küresel belirsizliklere rağmen güçlü, istikrarlı bir artış eğilimini korumuştur. Mal ihracatımız bu yıl kasım itibarıyla yüzde 3,1 artışla 270,6 milyar dolara yükselmiştir. Bu, 36 milyar dolardan geldiğimiz seviye olarak tam 7,5 kat bir artışı temsil etmektedir ve 2026 yılında inşallah mal ihracatımızı 280 milyar doların üzerine çıkarmayı hedefliyoruz” diye konuştu.
‘YILLIKLANDIRILMIŞ DIŞ TİCARET AÇIĞI 91 MİLYAR DOLAR SEVİYESİNDE BULUNMAKTADIR’
Bakan Bolat, 2025 yılında 18 bin 213 mal ihracat eden firmalara 20 milyar lira destekte bulunduklarını ve 2 bin 9 hizmet ihracatçısına 6,3 milyar lira destek ödemeleri gerçekleştirdiklerini ifade etti. Bakan Bolat, “Bu yıl toplam 77 somut tedbirden oluşan İhracat Eylem Planı’nı bütünüyle uyguladık. Yeşil Dönüşüm’e uyum konusunda danışmanlık ve eğitim giderlerine destek anlamında, ‘Sorumluluk’ başlığıyla bir program ortaya koyduk. E-Kolay İhracat Platformu’yla ihracatçılarımız için her an bir tık kadar yakınız ve danışmanlık hizmeti sağlıyoruz. Uzak ülkelere ihracat stratejisi ve İslam İş Birliği Teşkilatı ülkelerine ihracatı geliştirme programlarımız devam ediyor.
Diğer taraftan, 19 serbest bölgemizde geçen yıl 12 milyar dolarlık ihracat yaptık ve bu ihracatın içinde özellikle teknolojik ürünlerin payı yüzde 75’e ulaşmaktadır. Bu yıl da ilk on bir ayda 11,3 milyar dolar seviyesine ulaştı. Diğer taraftan, ithalat konusunda da mal ithalatımız kasım itibarıyla yıllıklandırılmış olarak 361,9 milyar dolar seviyesindedir. Kasım ayı itibarıyla ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 74,8’dir ve yıllıklandırılmış dış ticaret açığı da 91 milyar dolar seviyesinde bulunmaktadır. İthalat konusunda özellikle yerli ve milli üretimi korumak amacıyla ve de haksız ve uluslararası kurallara da uymayan ithalat uygulamalarına karşı savunma araçları noktasında en çok kararlar alan ülkelerin başında geliyoruz” dedi.
‘AVRUPA BİRLİĞİ GÜMRÜK BİRLİĞİ’Nİ MODERNİZE ETME MÜZAKERELERİNE BAŞLAMA KARARI ALMADI’
Gümrük Birliği’nin modernizasyonu ve güncellenmesi için Avrupa Birliği ile yapılan çalışmaları aktaran Bakan Bolat, şöyle devam etti:
“Henüz Avrupa Birliği Konseyi Gümrük Birliği’ni modernize etme müzakerelerinin başlaması kararını alamadı. Amerika Birleşik Devletleri’yle, dünyanın 3,4 trilyon dolar ithalatıyla en büyük ticaret ülkesiyle ticaret hacmimizi her iki ülke liderlerinin ortaya koyduğu 100 milyar dolar seviyesine çıkarmaya yönelik yol haritası üzerinde muhataplarımızla birlikte ticaret müzakerelerini sürdürmeye devam ediyoruz. Rusya Federasyonu’yla ticari ilişkilerimizi güçlendirmek amacıyla Türkiye-Rusya Karma Ekonomik Komisyonu’nun 19’uncu Toplantısını haziran ayında Moskova’da yaptık ve yeni bir yol haritası için protokol imzaladık. Ukrayna’nın Yeniden İnşası Forumu’nda Türkiye olarak ev sahipliği yapıyoruz ve Ukraynalı yetkililer ile bizim müteahhitlik grupları arasında ve Türk iş insanları arasında toplantılara devam ediyoruz. “
‘E TİCARET YAPAN FİRMA SAYISI 5 SENEDE 60 BİNDEN 600 BİNE ULAŞMIŞTIR’
Bakan Bolat, İsrail’in Gazze’deki katliamları nedeniyle bütün ürün gruplarında ticaret ambargosu uygulandığını ve sürecin aynı şekilde devam ettiğini dile getirdi. Suriye ile ticaret hacminin yüzde 50 oranında artarak 3,2 milyar dolara yükseldiğini aktaran Bakan Bolat, yurt içindeki işletmelere yönelik ise “Kafe, pastane, lokanta, restoran gibi işletmelerin fiyat düzenlemelerini, menü düzenlemelerini iş yeri önüne, masaların üstüne ve kare kod uygulamalarını zorunlu koymalarını sağladık. Denetlemeler noktasında da amacımız; biz, üreticinin, ticaret yapanın gelişmesini arzu ediyoruz ve ülke ekonomisini ancak böyle büyütürüz ancak fırsatçılık yapmak isteyen, fahiş fiyat ya da stokçuluk yapmak isteyenlere karşı da affımız yoktur. Bu konuda 81 ilimizde bu yıl 11 ayda 522 bin 219 işletme denetlendi, 35 milyondan fazla ürün denetlendi.
Kanunlara, mevzuatlara ve tüketici haklarına aykırı davranan firmalar nezdinde 2,5 milyar liranın üzerinde idari para cezası uygulandı. Rekabet Kurumu da başta gıda endüstrisi, sigorta hizmetleri, finans işlemleri, inşaat ve kimyasal ürünler alanında hizmet gösteren 212 firmaya da 12,5 milyar lira idari para cezası uygulandı. Hal Kanunu uygulanmakta ve Hal Kanunu’nda yeni idari değişiklikler noktasında hazırladığımız taslağı da biz grubumuza gönderdik, görüşe açmış bulunuyoruz. Elektronik ticarette de özellikle şunu vurgulamak istiyorum. 3 trilyon liralık bir ticaret var, bu elektronik ticaret toplam ticaretin yüzde 20’sine ulaşmış durumda. Bu konuda meclisimizin çıkardığı kanunlar önemli ve harfiyen, titizlikle uygulanmakta. Sadece şu kadarını söyleyeyim: E-ticaret yapan firma sayısı 5 senede 60 binden 600 bine ulaşmıştır. Onun için kanunlar harfiyen uygulanmaktadır. Bu noktada geçen yıl meclisimizde çıkan değişiklikle de rekabet artmıştır” değerlendirmesinde bulundu.
