1800’lü yıllardan günümüze 4 bin 500 oyuncak, 3 katlı müzede sergileniyor

Bursa’da Yiğit Kiremitçi’nin (47), 25 yaşında başladığı ve evlendikten sonra eşi Derya ile birlikte geliştirdiği oyuncak koleksiyonu, 3 katlı Bursa Oyuncak Müzesi’nde sergileniyor.

1800’lü yıllardan günümüze uzanan 4 bin 500 oyuncağın bulunduğu müzede farklı ülkelerde üretilen oyuncaklar da yer alıyor. Koleksiyonun sürekli değiştiğini ve geliştiğini söyleyen Yiğit Kiremetçi, “Eski oyuncaklar, günümüzde üretilmediği için değerleri her geçen gün artıyor. Koleksiyonumuz sürekli değiştiği için müzeyi ziyaret eden bir kişi, tekrar geri gelerek yeni oyuncakları da görme fırsatı buluyor” dedi.

Nilüfer ilçesinde Yiğit Kiremitçi, 25 yaşında bireysel olarak başladığı oyuncak koleksiyonuna, evlendikten sonra eşi Derya ile biriktirmeye devam etti. Yıllar içinde büyüyen koleksiyon, 2023 yılında açılan 3 katlı Bursa Oyuncak Müzesi’nde sergilenmeye başlandı. 22 yıllık koleksiyon çalışmasının ürünü olan müze, 1800’lü yıllardan günümüze uzanan geniş oyuncak çeşitliliği ile ziyaretçilerini zaman yolculuğuna çıkarıyor. Türkiye’de üretilenlerin yanı sıra Almanya, ABD, Fransa ve İngiltere gibi farklı ülkelerden gelen çeşitlerinin de bulunduğu 4 bin 500 oyuncaklı müzede ziyaretçiler, rehber eşliğinde oyuncakların tarih ve hikayeleri hakkında da bilgi sahibi oluyor.

Müzenin kuruluş sürecini ve koleksiyonun detaylarını anlatan Kiremitçi, “Bursa Oyuncak Müzesi, 2023 yılında kuruldu ve 3 yaşımızı yeni doldurduk. Müzeyi eşim Derya Hanım’la beraber kurduk. Müzede 40 yaşından 200 yaşına kadar, dünyanın her yerinden 4 bin 500’e yakın oyuncak var. Koleksiyonumuz sürekli gelişiyor ve değişiyor. Bu durum ziyaretçilerimize bir kez geldikten sonra tekrar gelip yeni oyuncakları görme fırsatı doğuruyor” diye konuştu.

Büyük emek gerektirdi

Bursa Oyuncak Müzesi’ni renkli ve sürekli güncel tutarak yeni koleksiyon parçaları eklemeyi görev edindiklerini söyleyen Yiğit Kiremitçi, “22 yıla yakın uzun soluklu bu çalışmada, Türk oyuncakları dışında ciddi bir yabancı oyuncak koleksiyonu toplamak büyük emek gerektirdi. Almanya, ABD, Fransa ve İngiltere’den çeşitli oyuncaklar getirip sergilemeye devam ediyoruz. Oyuncak endüstrisini incelediğinizde özellikle Almanların, Amerikalıların, Japonların, İngilizlerin ve Çinlilerin bu alanda oldukça bilgi birikiminin olduğunu görürsünüz. Koleksiyoner sayısı arttığı için her geçen gün eski ve artık üretilmeyen antik oyuncaklara ulaşmak zorlaşıyor.

Bu nedenle zamanında alıp müzemize koyduğumuz birçok parça için ‘iyi ki almışız, iyi ki sergiliyoruz’ diyebiliyorum” ifadelerini kullandı.

Sadece bizde olan özgün Türk oyuncakları var

Müzedeki nadir parçaların hikayelerine değinen Kiremitçi, “Bir oyuncağın rengi, dönemi, markası ve ülkesi onu özgün kılabiliyor. Almanya’dan bulup getirdiğimiz, hikayesi olan yaklaşık 150 yıllık Fransız ‘Jume’ bebeklerimiz var. Onun dışında Türk oyuncaklarında da birçok müzede olmayan, sadece bizde bulunan Nekur, Gürel ve Alasya oyuncakları yer alıyor. Nekur vitrinindeki kahverengi polis otosu, mavi pikaplar gibi oyuncakları bir tek, Bursa Oyuncak Müzesi’nde görebilirsiniz. Çatı katında ise çeşitli bisikletler, bir sınıfımız, Fatoş oyuncakları, telli arabalar ile Alman, Japon ve Amerikan yapımı uzay dönemi oyuncakları bulunuyor” dedi.

Oyuncak endüstrisi insanlık tarihiyle paralellik gösteriyor

Oyuncakların döneminin siyasi ve sosyal olaylarından etkilendiğini belirten Yiğit Kiremitçi, şöyle konuştu:

“Bursa Oyuncak Müzesi’nde konularına göre ayrılmış holler var. Oyuncak dünyası, insanlık tarihiyle paralellik gösteren ve dünya genelindeki olaylardan etkilenen bir endüstri. 1950’lerin oyuncaklarıyla 1990’ların oyuncakları arasında ciddi farklar görebilirsiniz. Uzay odasına gittiğinizde, Ay’a ilk ayak basma rekabetinin oyuncaklara yansıdığını ya da İkinci Dünya Savaşı sonrasında Japon oyuncak firmalarının eski silah fabrikalarında kurulduğunu görebiliyorsunuz. Robotların ve uzay yolculuklarının olmadığı dönemlerde yapılan robot ve uzay oyuncakları, ülkeler arasındaki rekabetin yansımalarıdır. 20’nci yüzyılın başlarında Ernst Paul Lehmann’ın ürettiği mekanik oyuncaklarda da bunu görürsünüz. Bunların başında gelen ‘Tut Tut’ oyuncağının hikayesini ziyaretçilerimize anlatıyoruz.”

Gözü yaşlı yolcu ettiğimiz ziyaretçilerimiz oluyor

1980’ler ve öncesindeki sokak ve mahalle kültürünü 2000 sonrası doğan gençlere aktarmayı amaçladıklarını ifade eden Kiremitçi, “Oyuncaklarımız rutin olarak temizleniyor, bakımları yapılıyor ve vitrinlerimiz yenileniyor. İlkokuldan lisansüstüne kadar her kademeden öğrencimiz ve öğretmenlerimiz müzemizi ziyaret ediyor. Çocukların gözlerindeki o ışığı ve merak duygusunu görmek bizi çok mutlu ediyor. Çok enteresan ve duygusal anlar da yaşıyoruz. Gözü yaşlı yolcu ettiğimiz ziyaretçilerimiz oluyor. Adı Oyuncak Müzesi olan bir yerin sadece çocuklarla ilgili olduğu düşünülüyor. Halbuki buradaki oyuncaklar çocukların değil, yetişkinlerin oyuncakları. Anneler, babalar, anneanneler, babaanneler ve dedeler buraya geldiklerinde kendi çocukluk oyuncaklarını bulup geçmişe yolculuk yapıyor, büyük bir sürprizle karşılaşıyorlar. En mutlu olduğumuz anlar, ziyaretçilerin kendi çocukluk anılarını yaşadığı bu anlar” diye konuştu.

200 yaşında saman dolgulu bebeklerimiz var

Müze açıldığından beri 3 yıldır rehber olarak görevini sürdüren Rezan Efendioğlu ise ziyaretçilere sundukları imkanları şu sözlerle anlattı:

“200 yaşından 40 yaşına kadar farklı zaman aralıklarında üretilmiş 4 bin 500’den fazla oyuncağımız var. Alt katta rehber eşliğinde anlatım yapıyoruz, dileyen ziyaretçilerimiz ise üç katı kendi istedikleri şekilde gezebiliyor. 200 yaşında bir oyuncağımız var ve üst gövdesi demir, alt kısmı ise kumaşın içine saman doldurulmuş bir şekilde yapılmış. Bu ve benzeri bebekler, müzenin en eski oyuncakları olarak dikkat çekiyor. Ayrıca başka müzelerde göremeyeceğiniz çok nadir parçalarımız da mevcut. Hem bireysel ziyaretçilerimize hem de okul gruplarımıza yardımcı oluyoruz. Sergi gezisinin yanı sıra ahşap oyuncakların tanıtım ve boyama atölyesi ile taş obje atölyelerimiz de bulunuyor.”