Adalet Bakanı Akın Gürlek, "Bugün itibarıyla yargıdaki iş yükü azımsanmayacak boyuttadır. Bu yıl içinde yargı sistemimizde 12 milyon civarında dosya karara bağlanmıştır. Bu iş yükü her yıl artış göstermektedir. Artan iş yükünü karşılamak için insan kaynağı ve kurumsal kapasiteyi güçlendirmeye devam ediyoruz" dedi.
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, Adalet Bakanlığı'nın ‘2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi’ ile ‘2025 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanun Teklifi'ni görüşmek üzere Ak Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplandı. Yeni Parti milletvekilleri, Bakan Gürlek gelmeden önce salonunu terk etti. Bakan Gürlek’in gelip, sırasına geçmesinin ardından Yeni Partili vekiller, komisyon salonuna geri döndü. Yeni Partili vekiller toplantıya, üzerinde Bolu Kartalkaya'daki otel yangınında hayatını kaybeden vatandaşları hatırlatan '78 can için adalet', 'Hiçbir makam hukuktan üstün değildir' dövizleriyle, DEM Parti’li milletvekilleri ise üzerinde 'Rojin intihar etmedi, Rojin'e ne oldu' yazan dövizlerle katıldı.
Türkiye Yüzyılı Yargı Reformu Hedeflerimizi Somut Düzenlemelere Dönüştürüyoruz
Komisyon Başkanı Mehmet Muş’un toplantıyı açmasının ardından Adalet Bakanı Akın Gürlek, bütçe üzerine sunuma başladı. Anayasa ile kanunların çizdiği hukuki çerçeveyi korumak için temel mevzuatı yenilediklerini, hak arama imkanları, yargı teşkilatı altyapısı ve insan kaynağını geliştirdiklerini belirten Bakan Gürlek, fiziki ve altyapıyı ise güçlendirdiklerini söyledi. Bakan Gürlek, Ak Parti iktidarları boyunca başta yargı alanında olmak üzere pek çok başlıkta önemli adım attıklarını kaydederek, "2025-2029 dönemini kapsayan ‘Türkiye Yüzyılı Yargı Reformu Stratejisi'yle yeni yol haritamızı belirledik. Bu belgede belirlediğimiz hedefler doğrultusunda dava ve soruşturmalardaki gecikmeleri azaltmak, ihtisaslaşmayla teknolojik altyapıyı güçlendirmek ve ihtiyaç duyulan her alanda gelişmeyi tamamlamak için ilgili tüm kurum ve kuruluşlarla çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Türkiye Yüzyılı Yargı Reformu Stratejisi'ndeki hedeflerimizi somut düzenlemelere dönüştürüyoruz" ifadelerini kullandı.
13’Üncü Yargı Paketinde Ceza Adaletinin Etkinliğine Öncelik Veriyoruz
Vatandaşlardan başvuru almak ve bilgilendirmek amacıyla ‘Alo Adalet 135’ hattı kurduklarını, yeni suç örgütleriyle mücadele etmek için Bakanlık teşkilatını güçlendirdiklerini vurgulayan Bakan Gürlek, "13’üncü yargı paketine yönelik çalışmalarımızda da yargılamaların hızlandırılmasına, ceza adaletinin etkinliğine ve bilişim suçlarıyla mücadeleye öncelik veriyoruz. Amacımız, makul sürede ve adil karar verilmesini sağlayacak şartları birlikte güçlendirmektir" diyerek" çalışmalara katkıda bulunanlara teşekkür etti.
Kurumsal Kapasiteyi Güçlendirmeye Devam Ediyoruz
Bakan Gürlek, hakim, savcı ve yargı personelinin mesleki yetkinliği ile çalışma şartlarını geliştirdiklerini ve bu kapsamda çözümler ürettiklerini ifade ederek, "Bugün itibarıyla yargıdaki iş yükü azımsanmayacak boyuttadır. Bu yıl içinde yargı sistemimizde 12 milyon civarında dosya karara bağlanmıştır. Bu iş yükü her yıl artış göstermektedir. Bizler de artan iş yükünü karşılamak için insan kaynağı ve kurumsal kapasiteyi güçlendirmeye devam ediyoruz. Bu bağlamda, 2002 yılında 9 bin 349 olan hakim ve savcı sayımızı 26 bin 612'ye, 51 bin 681 olan personel sayısını ise 181 bin 540'a yükselttik. 2002 yılında adli yargıda 3 bin 581 mahkeme faaliyet gösterirken bugün itibarıyla bu sayı 9 bin 214'e, idari yargıda 146 olan faal mahkeme sayısını 247'ye, 986 olan ihtisas mahkemesi sayısını ise 2 bin 391'e çıkardık. Adli yargıda istinafı 20 Temmuz 2016'da 7 yerde faaliyete geçirdik. 2026 yılında Malatya Bölge Adliye Mahkemesi'nin de faaliyete geçmesiyle bu sayı 18'e yükseltildi. İdari yargıda ise 2016'da 7 bölgede başlayan istinaf mahkemesi sayısını 2026 yılında 12'ye çıkardık" ifadelerini kullandı.
Bakan Gürlek, ayrıca bazı ülkelere kıyasla dosyaların ilk derece mahkemelerinde 171 gün, çekişmeli hukuk davalarında 243 gün, ceza mahkemelerinde 248 gün olduğunu ve böylelikle davaların görülme sürelerinde Türkiye’nin öncü olduğunu söyledi.
Kimsenin Ünvanı Kendisine Hukuk Üzerinde Bir Konum Sağlayamaz
‘Adli Emanet’, ‘Doğal Afet ve Kazalar’, ‘Faili Meçhul Suçları Araştırma’, ‘Kamu Düzeni, Dijital Ortam Güvenliği ve Dezenformasyonla Mücadele’, ‘Örgütlü, Narkotik ve Ekonomik Suçlar’ ve ‘Terör Suçları ve Terörizmin Finansmanı ve Aklama Suçları’ konularında ayrı ayrı başkanlıklar kurduklarını belirten Bakan Gürlek, faili meçhul cinayetleri aydınlatmayı sürdüreceklerini ifade etti. Sermaye piyasasındaki işlemlere ilişkin soruşturma hakkında değerlendirmelerde bulunan Bakan Gürlek, "Fon soruşturmaları kapsamında Cumhuriyet başsavcılıklarımıza intikal eden ihbar ve şikayetler ile ilgili kurumlarımızın bildirimleri doğrultusunda para hareketleri, mali bağlantılar ve mal varlığı devirleri somut deliller üzerinden incelenmektedir. Soruşturma derinleştikçe piyasa aktörleriyle sınırlı kalmayan, denetim mekanizmalarına kadar uzanan bağlantılar da araştırılmaktadır. Bu süreçte kimsenin makamı, ünvanı, ekonomik gücü veya kurduğu ilişkiler kendisine hukukun üzerinde bir konum sağlayamaz. Asla hiçbir suç, hiçbir suçlunun yanına kar kalmayacaktır" dedi.
Gönüllü İade Yapılması Hukuki Sorumluluğu Ortadan Kaldırmaz
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında oluşturulan Fon Koordinasyon Kurulu’nun ekonomik ve idari boyutu takip ettiğini aktaran Bakan Gürlek, şöyle devam etti:
"9 Kasım 2026 itibarıyla soruşturma kapsamında 464 şüpheli bulunmaktadır. 120 kişi tutuklu olup 262 kişi hakkında adli kontrol tedbiri uygulanmıştır. Firari 40 şüpheli hakkında yakalama kararı çıkarılmıştır. Ayrıca, 386 gerçek kişi ve 116 tüzel kişinin mal varlıklarına tedbir, banka hesaplarına bloke uygulanmıştır. Yine, aynı tarih itibarıyla yaklaşık 31,5 milyar Türk lirası değerinde para, taşınmaz ve hisse senedi Tmsf bünyesinde oluşturulan gönüllü iade hesabı kapsamında iade edilmiştir. Tasfiye süreci tamamlanan fonlarda vatandaşlarımıza ödemeler yapılmış olup diğer fonlarda da işlemler ilerledikçe ödemelerin sürdürülmesine yönelik çalışmalar devam etmektedir. Ancak açıkça ifade etmek isterim. Gönüllü iade yapılması tek başına hukuki sorumluluğu ortadan kaldırmaz. İadelerin kaynağı, miktarı ve gerçek hak sahiplerine ulaştırılması incelenirken ilgili kişi ve işlemler hakkında soruşturmalar da kendi hukuki seyri içerisinde yürütülmektedir."
Arabuluculuk Uygulamaları Kapsamında 6 Milyon Dosyada Anlaşma Sağlandı
Uyuşmazlıkların kısa sürede çözümü için arabuluculuk ve uzlaştırmayı yaygın hale getirdiklerini dile getiren Bakan Gürlek, "Arabuluculuğun kapsamını iş, ticaret ve tüketici uyuşmazlıklarından kira, komşuluk, kat mülkiyeti, ortaklığın giderilmesi ve tarımsal üretim sözleşmelerine kadar genişlettik. İhtiyari ve dava şartı ara buluculuk uygulamaları kapsamında toplam dosyanın 6 milyon 201 bin 547'sinde anlaşma sağlanmıştır. Müzakeresi devam edenler hariç olmak üzere toplam anlaşma oranı yüzde 61'dir. Yine, bu yıl içerisinde tahkim daire başkanlıklarını kurarak tahkimde kurumsal kapasiteyi ve koordinasyonu güçlendirdik. Ayrıca, cezada uzlaştırma sistemiyle mağdurun zararının giderilmesini esas aldık. 1 Ocak 2017 tarihinden bu zamana kadar 4 milyon 504 bin 388 dosya uzlaşma kapsamına alınmış, müzakeresi tamamlanan dosyalarda yüzde 83 uzlaşma oranı sağlanmıştır. Ocak 2020'den bu yana seri muhakemelerde 642 bin 632, basit yargılamada ise 1 milyon 294 bin 772 toplam karar verilmiştir" ifadelerini kullandı.
Komisyon Toplantısı Devam Ediyor
Bakan Gürlek’in sunumu sırasında İyi Parti Bursa Milletvekili Selçuk Türkoğlu araya girdi. Terör örgütü PKK elebaşı Abdullah Öcalan’ın İmralı’daki konumunun değiştiğine yönelik iddialar üzerine Bakan Gürlek, soruyu daha sonra yanıtlayacağını belirtti. Bakan Gürlek, ayrıca Bakanlığın 2027 yılı bütçesinin 280 milyar 275 milyon 802 lira olduğunu ifade etti. Komisyon toplantısı milletvekillerinin görüş, değerlendirme ve sorularıyla devam ediyor.
