Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 12’nci Yargı Paketi ile yargı sisteminde önemli değişiklikler hayata geçirildi.
Yazılı yargılama usulüne tabi davalarda iki duruşma arasındaki süre istisnai haller dışında en fazla 3 ay olarak belirlenirken, belirsiz alacak davası kaldırıldı. Paket kapsamında açık artırmalar, bilirkişilik uygulamaları, IBAN kiralama yoluyla dolandırıcılık, kanuni faiz hesaplaması ve ceza muhakemesine ilişkin birçok yeni düzenleme de yürürlüğe girdi.
DURUŞMALARIN ARASI EN FAZLA 3 AY OLACAK
Adalet Bakanlığı’ndan alınan bilgilere göre; kamuoyunda ’12’nci Yargı Paketi’ olarak bilinen 7589 sayılı Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile yeni düzenlemeler hayata geçirildi. Resmi Gazete’de yayımlanan kanun, 13 ayrı kanunda değişiklik veya düzenleme içeriyor. Yürürlük, yürütme ve 1 geçici madde dahil toplam 28 maddeden oluşan paketle, yargıda değişiklikler yapıldı. Bu kapsamda, yazılı yargılama usulüne tabi davalarda iki duruşma arasındaki süre, istisnai haller dışında en fazla 3 ay olacak. Belirsiz alacak davası kaldırılırken, kısmi davalarda zamanaşımının alacağın tamamı bakımından dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılması kabul edildi. Vesayet altındaki kişilere ait taşınır ve taşınmaz malların satışının da UYAP e-Satış Portalı üzerinden yapılması sağlandı. Ayrıca hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvuran hakim ve Cumhuriyet savcılarına uyarma cezası verilebilmesine, idare mahkemelerinde ise tek hakim tarafından karara bağlanacak dava türlerinin kapsamının genişletilmesine yönelik düzenlemelere yer verildi.
Paket kapsamında ortaklığın satış suretiyle giderilmesi ve açık artırmalarda yaşanan sorunların çözümüne yönelik de değişiklikler yapıldı. Buna göre; tüm maliklere miras yoluyla geçen ve mirasçılar dışında üçüncü kişilerin mülkiyet hakkının bulunmadığı taşınmazların satışında, malın belirlenen değerinin yüzde 100’ü üzerinden yapılacak ilk artırmaya yalnızca malik olan mirasçılar katılabilecek. Ortaklığın satış suretiyle giderilmesinde pay sahiplerine teminat yatırma zorunluluğu getirilirken, açık artırmada en yüksek teklifi vermesine rağmen ihale bedelini süresi içinde yatırmayan kişinin teminatı iade edilmeyecek. Bu teminat öncelikle satış masraflarından mahsup edilecek, kalan kısmı ise hak sahiplerine dağıtılacak. İhale bedelini yatırmayarak ihalenin iptaline neden olan kişiye ayrıca teklif ettiği bedelin yüzde 5’i oranında idari para cezası verilecek. Söz konusu değişiklikler ise ilanı daha önce yapılmış açık artırmalarda uygulanmayacak.
SADECE IBAN KİRALAYANLARA CEZA İNDİRİMİ
Kanunda dolandırıcılık suçuna ilişkin de yeni bir düzenlemeye gidildi. Buna göre, sadece hesabını kullandırmak, diğer adıyla ‘IBAN kiralamak’ suretiyle dolandırıcılık suçuna iştirak eden kişilere, eylemin haksızlık içeriği dikkate alınarak verilecek cezada yarı oranında indirim yapılması öngörüldü.
Paketle birlikte Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararları doğrultusunda bazı düzenlemeler de hayata geçirildi. Bu kapsamda kanuni faiz oranının belirlenmesine ilişkin sistem değiştirilirken, kanuni faizin yüzde 24 yerine Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından belirlenen reeskont oranının yüzde 80’i üzerinden hesaplanması benimsendi. Reeskont oranının 2026 yılı için yüzde 38,75 olması nedeniyle kanuni faiz oranı yüzde 31 olarak uygulanacak. Bunun yanı sıra çalışma gücünün azalması veya kaybedilmesinden kaynaklanan zararlar ile ölen kişinin desteğinden yoksun kalanların uğradıkları zararların hesaplanma yöntemi yeniden belirlendi. Hesaplanacak tazminata işleyecek faizin başlangıç tarihi ve uygulanacağı dönem yeniden düzenlenirken, ifa amacıyla daha önce yapılan peşin ödemelerin toplam alacaktan oransal olarak mahsup edilmesi hükme bağlandı.
Kanunla ceza muhakemesine ilişkin bazı hükümler de değiştirildi. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı; işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi nedeniyle işlediği ve Anayasa’nın 17’nci maddesi kapsamında kötü muamele olarak kabul edilebilecek suçlarda verilemeyecek. Kaçak sanık hakkında güvenlik tedbirine karar verilmesi halinde, savunma hakkının kullanılabilmesi amacıyla kaçak sanığa ve müdafiine yargılamanın yenilenmesini talep etme hakkı tanınırken, adli yargıda istinaf başvurusunun kısmen veya tamamen kabul edilerek yeniden esas hakkında karar verilmesi halinde ise kararın miktar veya değeri ilk derece mahkemeleri için belirlenen parasal sınırın üzerinde olması durumunda temyiz yoluna başvurulabilecek.
