Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, asrın felaketi sonrası zarar gören eserlere yönelik çalışmalar yaptıklarını belirterek, “11 ilde yapılan çalışmalarda 7,3 milyar TL ödenek kullanıldı” dedi.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, bir dizi toplantı ve inceleme için deprem bölgesi Hatay’a geldi. Bakan Ersoy, ilk olarak Hatay Büyükşehir Belediyesi’ni ziyaret ederek değerlendirme toplantısına katıldı. Daha sonra basın açıklaması yapan Ersoy, devam eden çalışmalara ilişkin bilgi verdi. Bakan Ersoy, “Hamdolsun çoğu gitti, azı kaldı. Bu kalanları da en kısa sürede nihayete erdireceğiz. Ve dünya tarihinde benzeri görülmemiş bir inşa ve ihya hareketini bu denli kısa sürede tamamlama başarısını, bize bu gücü ve ilhamı veren aziz milletimizin büyüklüğüyle birlikte tarihe not düşeceğiz. ’10-15 yıldan önce bu işler olmaz’ diyerek bu milletin en kara gününde insanımızın kalbine, düşüncelerine, umutlarına gölge düşürmeye çalışan vizyon yoksunlarını da yine milletimizin vicdanına havale ettik. Onlar ancak yönetimde kendileri olsaydı bu işleri beceremeyerek millete nasıl büyük bir çile çektireceklerini daha afetin ilk gününden açıkça itiraf etmiş oldular” diye konuştu.
’11 İLDEKİ TAM 63 İŞİ TAMAMLADIK’
Asrın felaketi sonrasında doğrudan sahaya inerek 11 ilin tamamında eserlere yönelik tespit, tasnif, temizleme ve belgeleme çalışmaları yaptıklarını ifade eden Bakan Ersoy, “6 Şubat’ın hemen ardından yürüttüğümüz çalışmaları rakamlarla özetlemek gerekirse; toplam 5 bin 119 taşınmaz üzerinde hasar tespit çalışmaları yapılmış ve söz konusu yapılardan 364’ünün tamamen yıkıldığı görülmüştür. Yine ağır hasarlı 973, orta hasarlı 1206 ve hafif hasarlı 1036 eser tespit edilmiştir. Eserlerin durumunun belgelenmesiyle birlikte yeniden inşa ve restorasyon uygulamaları için projelendirmeler yapılmıştır. Söz konusu olan koruma altındaki tarihi eserler ve kültür varlıkları olduğu için sürecin son derece hassas, bilimsel verilere ve yapıların özgün hallerine bağlı kalınarak yürütülmesi de elbette zorunludur. Bütün bunları göz önüne alarak 11 ilimizde başlattığımız tam 63 işi tamamlamış bulunuyoruz. Uzman ve işçilerimizin sahada ortaya koydukları kararlılık ve elde ettikleri sonuçlar her türlü takdirin ötesindedir. Her birine ayrı ayrı teşekkür ediyorum. Aynı hassasiyetle sürdürülen 21 çalışmamız daha bulunmaktadır ve onları da en kısa sürede inşallah tamamlayacağız” ifadelerini kullandı.
‘2 MİLYAR LİRA YARDIM SAĞLADIK’
Çalışmaların mali boyutunu aktaran Bakan Ersoy, “Bu çalışmalarda yaklaşık 7,3 milyar liralık bir ödenek, bakanlığımıza tahsisli yapıların proje ve uygulama işleri için kullanılmıştır. Bunun yanında 1278 adet yapıya proje yardımı, 278 adet yapıya ise uygulama yardımı olmak üzere özel mülkiyetteki tescilli toplam bin 554 adet yapıya da yaklaşık 2 milyar lira yardım sağladık. Bugüne kadar proje ve uygulama işleri kapsamında Hatay’da yaklaşık 2,3 milyar ödenek kullanılarak 10 adet iş tamamlanmıştır. 5 adet iş ise devam etmektedir. Söz konu bu 5 işin içinde, 307 hektarlık Hatay Kent Bütünü Çevre Düzenlemesi ve Kadastral Altlıkların Oluşturulması Projesi ile toplamda 16 yapıyı içeren Hatay Kentsel Tasarım Uygulamaları 1’inci ve 2’nci etaplarının olduğunu söylersem, ne denli büyük ölçekli çalışmalar yürüttüğümüz sanırım herkes tarafından net şekilde anlaşılacaktır” dedi.
SİVİL MİMARLIK ÖRNEĞİ 69 YAPININ PROJESİNİ HAZIRLATILDI
Antakya’da depremden zarar görmüş sivil mimarlık örneği yapıların projelerinin elde edilmesi için gerekli ödenekleri aktararak tam 69 yapının projesini hazırlattıklarını ifade eden Ersoy, şöyle konuştu:
“2025 yılında da 28 adet yapının projeleri tamamlanmış olup, 70 adet yapının proje çalışmaları ve 51 yapının 3 boyutlu belgeleme çalışmaları halihazırda devam etmektedir. Hatay Müze Müdürlüğü teşhir salonlarında kurtarma çalışmaları sırasında, pano halinde toplam 1080 metrekare 72 adet mozaik kaldırılmıştır. Müze binası içinde ise 1125 metrekare ölçülerinde ağır ve orta hasarlı mozaik panoların restorasyon ve konservasyon uygulamaları devam etmektedir. Yine müzemizdeki ağır ve orta hasarlı 28 adet taş eser geçici depolara taşınmıştır. Hatay Necmi Asfuroğlu Arkeoloji Müzesi’nde ise 9 adet orta ve hafif hasarlı eserin restorasyon çalışmaları tamamlanmıştır.”
‘HATAY’IN KADİM TARİHİ, ÇOK YÖNLÜ BİR MESAİ GEREKTİRİYOR’
Deprem bölgesindeki 11 ili değerlendiren Bakan Ersoy, “Bu 11 ilin tamamını ele aldığımızda ise müzelerimizde hasar görmüş eserlerden 155’i restore edilmiştir. Depremin merkezi olan Kahramanmaraş şehrimizde Kahramanmaraş Müzesi Müdürlüğü envanterine kayıtlı hafif, orta ve ağır hasarlı 218 adet eser ile Elbistan Müzesi Müdürlüğü envanterine kayıtlı hafif ve orta, 6 adet eserin işlemleri devam etmektedir. Hatay Arkeoloji Müzemizde restorasyon çalışmaları etaplar halinde sürdürülmektedir. İnşallah yeni yüzü ile bu yıl açılışa hazır hale getirmiş olacağız. Müzemizin yanı sıra Hatay Eski Belediye Binası’ndaki çalışmalar tamamlanmış, Kurtuluş Caddesi’nin tarihi dokusunu ayağa kaldırmak amacıyla başlatılan kentsel tasarım uygulamalarında da sona gelinmiştir. Gerçekten de Hatay’ın kadim tarihi ve muazzam kültürel dokusu çok kapsamlı, çok yönlü yoğun bir mesai gerektiriyor. Bizler büyük bir dikkatle bütün bu gereklilikleri karşılamaktayız” diye konuştu.
‘İSLAM’IN 1387 YILLIK KADİM MABEDİNİ YENİDEN İBADETE AÇTIK’
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün yürüttüğü bu çalışmaların yanı sıra bölgede çok değerli vakıf eserleri de bulunduğunu anlatan Bakan Ersoy, şöyle devam etti:
“Vakıflar Genel Müdürlüğümüz de bu eşsiz mirasın ayağa kaldırılması için 3 yıldır geceli gündüzlü bir mesai yürütmüştür. Asrın felaketi, Vakıflar Genel Müdürlüğümüz için geride yaklaşık 15 milyar liralık bir maliyet bırakmıştır. Zira 11 ilin tamamında depremden etkilenen toplam 377 vakıf eser tespit edilmiştir. Bunlardan 31’i maalesef tamamen yıkılmıştır. 144 eser ağır, 104 eser orta ve 98 eser hafif hasarlı olarak depremden çıkmıştır. 3 yıl sonunda, 33’ü Hatay’da olmak üzere çok şükür 109 eserimizi özgün haliyle ayağa kaldırmış bulunuyoruz. İnşallah kalan 268 eserin çalışmalarını da önümüzdeki haziran ayına kadar bitiriyoruz. Böylece gerek tamamen yıkılmış gerek farklı seviyelerde hasar almış olsun 11 ilimizdeki bütün vakıf eserlerimiz aslına döndürülmüş oluyor.
Bu alandaki çalışmalarımıza bir örnek olarak Habibi Neccar Camii’ni gösterebiliriz. Sizlerin de bildiği gibi 27 Aralık’ta Sayın Cumhurbaşkanımızın teşrif ettikleri toplu açılış günü bizler de Anadolu’daki bu ilk camiyi, İslam’ın 1387 yıllık kadim mabedini yeniden ibadete açmıştık. Büyük yıkım yaşayan bu eseri; kubbesini tam 1400 ton hafifleterek, zemininden minaresine, mihrabından şadırvanına ve kalem işi bezemelerine kadar mümkün olan en özgün haliyle ayağa kaldırdık. Yaptığımız işlerde gösterdiğimiz titizlik ve hassasiyeti görmek isteyen herkesi Hatay’a gelip Habibi Neccar Camii’ni ziyaret etmeye davet ediyorum. Allah’tan dileğim odur ki bizlere bir daha böyle bir acı, böyle bir yıkım ve kayıp yaşatmasın.”
