Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Derya Yanık, “2021’de 309 kadın cinayeti oldu. 2021’in ilk 10 ayında, 242 kadın cinayeti yaşandı. 2022’nin ilk 10 ayında, 225 kadın cinayeti yaşandı. Yaklaşık yüzde 7 azalış var” dedi.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Derya Yanık, ‘Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Haftası’ kapsamında Ankara’da gazetecilerle bir araya geldi. Bakan Yanık, kadına şiddetle mücadele çalışmalarına ilişkin, “2021-2025 yıllarını kapsayan ‘Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele 4’üncü Ulusal Eylem Planı’mızda, faili şiddet uygulamaya götürecek sürecin engellenmesi, psikolojik sorunları varsa sağlık tedbiri alınması, rehabilitasyon sağlanması süreci de yer alıyor.
Vaka bazlı çalışmalar önemli. Şiddet, nitelik itibari ile genel görünümlü olabilir ama her bir kadının uğradığı şiddet ve sebepleri bir. Kapsayıcı çözümler var ama her bir vakanın da kendisiyle alakalı, niteliğiyle alakalı özel çalışmalar yapılmalı. Önümüzdeki süreçte vaka bazlı çalışmaları da bu anlamda gündeme almış olacağız” diye konuştu.
‘4’üncü Ulusal Eylem Planı’nda 5 temel hedef olduğuna işaret eden Bakan Yanık, şunları söyledi:
“1’inci hedefimiz, adalete erişim ve mevzuat. Kadına yönelik şiddetle mücadelede yasal dayanağın çok güçlü, etkin ve gerçekçi olması gerektiğini hepimiz biliyoruz. Öncelikle bir defa mevzuat altyapısını gözden geçirerek varsa eklenmesi, düzenlenmesi gereken noktaları tamamlayacağız. Sonra mağdurların adalete hızlı erişimini sağlayacak mekanizmaları yeniden gözden geçireceğiz.
Bu sadece bizim bakanlığımız değil; diğer kurum ve kuruluşlarla bir arada yürüttüğümüz adalete erişim ve mevzuat konusu, 1’inci hedefimiz. 2’ncisi, politika ve koordinasyon. Buradan muradımız şu; bütün kamu kurum ve kuruşlarının kadına şiddetle mücadelede bir bakış açısının olması ve bunun bir tarafında yer alması. 3’üncüsü, her ulusal eylem planında yer verdiğimiz koruyucu ve önleyici hizmetler. 4’üncü hedefimiz, toplumsal farkındalık.
Bu belki önleyici koruyucu hizmetlerinde temelini oluşturan bakış açısı. Hiç ortaya çıkmadan veya ortaya çıktıktan sonraki mücadeleyi etkin kılacak bir toplumsal bakışın olması gerektiği tartışmasız önümüzde duruyor. Bununla alakalı toplumun çok farklı kesimleri, kadına yönelik şiddetle mücadele noktasında eğitim programları, farkındalık programları ile destekliyoruz ve buralara ulaşmaya çalışıyoruz. 5’inci hedefimiz, veri ve istatistik.”
’10 AYDA 225 KADIN CİNAYETİ YAŞANDI’
Bakan Yanık, kadın cinayetlerine ilişkin, “Önceden ‘kocandır, haydi barış’ anlayışı vardı. Şimdi kolluk kuvvetleri, görevinin onları barıştırmak değil; kadını korumak olduğunu biliyor. 2021’de, 309 kadın cinayeti oldu. 2021’in ilk 10 ayında, 242 kadın cinayeti yaşandı. 2022’nin ilk 10 ayında, 225 kadın cinayeti yaşandı. 2022’de, yaklaşık yüzde 7 azalış var.
Mevzuat anlamında şunu gönül rahatlığı ile söyleyebilirim; genel anlamda bir prensipte baktığımızda, bizim mevzuatımız iyi bir mevzuat. Vaka bazlı çalışmalarda; rehabilite olmak için başvuran erkek yok maalesef. Keşke olsa, yardımcı olmak isteriz. Bakanlık olarak bu sürecin aslında çok dışındayız. 6284 sayılı Kanun kapsamında sağlık tedbiri verilen kişinin, hastanede tedavisine devam edip etmediğine dair süreci biz takip ediyoruz.
Dünyanın her yerinde kadınlara yönelik şiddette akıntıya kürek çekersin, işin doğası bu. Hemen ertesi gün sonuç alınacak bir mesele değil. Akıntıya kürek çektiğiniz meselede hızlı sonuç almak mümkün değil. Mücadele edeceğiz, gayret göstereceğiz” diye konuştu.
‘DESTEK İSTEYİP, DIŞARIDA KALAN YOK’
Bakan Yanık, kadın konuk evlerinin sayısı ve kapasitesinin yeterliliği hakkında da şöyle konuştu:
“Belediyeler Kanunu’nda, belediyelerin kadın konuk evi açma zorunluluğu vardı. Belediyeler kadın konuk evi açmayı çok sevmez. AK Parti için de söylüyorum. Kadın konuk evlerinin yüzde 50,4’ü barınma ihtiyacı, 49,6’sı şiddet mağduru olan kişilerce kullanılmış. Kapasitenin çoğaltılması konusunda biz de çabalarımızı sürdürüyoruz. Hizmet kuruluşlarımız ile alakalı, belediyelerimize kendi bölgelerinde kaç kapasitede kadın konuk evi ihtiyacı olup olmadığı konusunda tavsiye kararlarını gönderdik.
İçişleri Bakanlığı da belediyeleri harekete geçiriyor. Bakanlık olarak belediyenin yapacağı çalışmalara güvenerek hareket etmiyoruz. Destek almak isteyip de dışarıda kalan bir vatandaşımız yok. Kapasite, şu an yüzde 75-80 arası dolu. Gelen kadın profili birbirinden çok farklı. Barınma için gelen, şiddet tehdidi için gelen var. Şiddet mağduru; ama nispeten daha hafif, bir de ciddi can tehlikesi altında gelen var. İhtisaslaşmış kadın konuk evlerini hazırlıyoruz.
Gizlenmesi gereken kadınlar var, can güvenliği olmayan kadınlar var. Bizim en önemli başlıklarımızdan biri sayıyı arttırmak. Şu an 17 tane ihtisaslaşmış kadın konuk evi var. Elektronik kelepçe ile 1 Kasım 2022 itibari ile 687 vaka aktif olarak takip ediliyor. 1992 vakanın da süresi bitti, yani pasif vaka. Toplam 2022 yılında 2 bin 679 vakanın takibi yapılmış.”
‘EVLİLİK EHLİYETİNİ TÜMÜYLE REDDETMEMİZ MÜMKÜN DEĞİL’
Evlilik öncesi, evlenme ehliyeti alınmasına ilişkin önerilerin son yıllarda gündeme çok geldiğini aktaran Yanık, “Kuşkusuz fayda sağlayacağı alanlar vardır. Şiddet uygulayanların tamamı psikolojik sorunu olan insanlar değil. Akıl sağlığı yerinde olan insanlar var, şiddet uygulayan.
Demek ki meselenin tek boyutu, tıbbi tetkikler değil. Evlilik ehliyeti uygulamasını tümüyle reddetmemiz mümkün değil. Bununla ilgili çalışmaları biz de araştırıyoruz. Benim şahsi kanaatim, aralarında o testi çok kolay geçebilecek; ama evlilik birliği içinde de şiddet sahibine dönecek tipler çıkacaktır. Bu yüzden bütüncül, kapsayıcı, çok yönlü bakmaya devam edeceğiz” diye konuştu.
