Diyarbakır’ın kalbi olarak nitelendirilen Sur ilçesindeki Amida Höyük’te 2024 yılı kazıları sona eriyor. Yeni sezonda ‘Kral Yolu’nun kalan 20 metrelik bölümü de yapılacak çalışmalarla açığa çıkarılacak.
Hurri-Mitanniler, Bit-Zamani Krallığı, Asurlular, Urartular, Medler, Persler, Büyük İskender, Selevkoslar, Tigran Krallığı, Romalılar, Bizanslılar, Sasaniler, Emeviler, Abbasiler, Mervaniler, Selçuklular, Nisanoğulları, Artuklular, Eyyubiler, Akkoyunlular, Safeviler ve Osmanlı’nın da aralarında yer aldığı birçok medeniyete ev sahipliği yapan höyükte, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izniyle Dicle Üniversitesi (DÜ) Sanat ve Tasarım Fakültesi Dekanı Prof. Dr. İrfan Yıldız başkanlığında 2018’de başlatılan kazı çalışması sürüyor. 2024 yılı kazı çalışmaları yarın sona erecek. Yeni sezonda 20 metrelik ‘Kral Yolu’nun tamamlanması hedefleniyor. 2024 yılı Artuklu Sarayı kazı sezonunun sonuna geldiklerini belirten Yıldız, “2 Ocak 2024 tarihi itibarıyla başladığımız kazı çalışmalarını 31 Aralık 2024 tarihinde sonlandırmış olacağız. Tabii bu yıl özellikle Geleceğe Miras Projesi kapsamında çok verimli bir sezon geçirdik. Geleceğe Miras Projesi kapsamında aktarılan ödeneklerle bu yıl hem çok daha fazla bir alanda çalışmış olduk hem de çok fazla işçi ve teknik ekip çalıştırabildik. Ağırlıklı olarak 2024 yılı kazı sezonunda ‘Kral Yolu’nda çalışmalara devam ettik. ‘Kral Yolu’nun daha önce 80 metresi açığa çıkartılmıştı. Bu yıl çalışmalar kapsamında da 30 metresi açığa çıkarıldı. Kalan 20 metresi de inşallah 2025 kazı sezonundan ortaya çıkarılıp ‘Kral Yolu’ tamamıyla açığa çıkartılmış olacak. Yaptığımız çalışmalar sonucunda birçok objeyle birçok eserle karşılaştık. Ama bu eserler içerisinde 23’ü envanterliğe değer eser, 5’i de etütlüğe değer eser olarak uygun görüldü. Bu eserler bugün itibarıyla Diyarbakır Arkeoloji Müze Müdürlüğü’ne teslim edilecek. Üzerindeki çalışmalar bittikten sonra Diyarbakır Müzesi’nde sergilenecek” dedi.
‘4 SİKKEMİZ VAR’
Yaptığı çalışmalarda ortaya çıkan eserleri basın mensupları aracılığıyla kamuoyuyla paylaştıklarını söyleyen Yıldız; “Bu yılki çalışmalarda özellikle Geç Uruk dönemine ait mühür buluntusu, yine Osmanlı dönemine ait Çanakkale Savaş rozetinin bulunması önemliydi. Bunları biz basınla paylaşmıştık. Onun dışında çok farklı eserler geldi. Neolitik Kalkolitik dönemden başlayıp Selçuklu, Artuklu, Eyyubi, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemine ait birçok eser bu yılki kazı çalışmalarında ortaya çıkartıldı. Paleolitik döneme ait taş buluntular da var ama bunlar muhtemelen taşınma yoluyla bu Amida Höyük’e getirilmiştir. Özellikle mühürler ve sikkeler bizim için çok önem arz ediyor. Osmanlı dönemine ait Eyyubi dönemine ait ve bir tanesi de Cumhuriyet dönemine ait olmak üzere toplam 4 tane sikkemiz var. Özellikle Neolitik çağdan Cumhuriyet’e kadar yine buluntuların gelmesi yine Amida Höyük’ün önemini daha da artırmaktadır” diye konuştu.
‘TARİH 1000 YIL GERİYE GİTTİ’
Amida Höyük’te bu yıl tarih bir 1000 yıl daha geriye gittiğini aktaran Yıldız; “Bu yılki özellikle çıkan verilerde şu anda milattan önce 8 binde yerleşimin başladığı ve 10 bin yıldır kesintisiz olarak yerleşimin devam ettiği netleşmiş oldu. Cumhuriyet döneminde gelen sikkemiz 1926 yılında basılan, bu 1923’te Cumhuriyet’in kurulmasıyla beraber ilk basılan paralar arasındadır. Ön yüzünde palamut ve meşe yaprağı, üstte ay yıldız, hemen sol tarafta da Osmanlıca 10 kuruş ibaresi yer almaktadır. Arka yüzde ise buğday başağı ve yine Osmanlıca Türkiye Cumhuriyeti yine paranın basım tarihi olan 1926 tarihi vardır. İnşallah 2025 kazı sezonunda daha güzel buluntular ve daha iyi çalışmalarla tekrardan buluşuruz. Hepinize iyi günler diliyorum” dedi.
