Yaklaşık her 100 kişiden birinde görülen çölyak hastalığının genetik kökenli olduğunu ve birinci dereceden yakınlarında çölyak olan kişilerin bu hastalığa yakalanma riskinin yüzde 10 olduğunu söyleyen Prof. Dr. Hakan Demirci, “Çölyak hastalığı ömür boyu süren bir hassasiyet gerektiriyor” diyerek çölyak hastalığı hakkında bilgi verdi.
Bir protein türü olan gluten; buğday, arpa, çavdar ve yulaf gibi tahıllarda bulunuyor. Medicana Kadıköy Hastanesi Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. Hakan Demirci, “Çölyak hastaları gluteni sindiremez ve bu proteine maruz kaldıklarında, bağışıklık sistemi ince bağırsağın iç yüzeyindeki villus adlı yapıları hasara uğratır. Bu durum besin emilimini engeller ve çeşitli sindirim sorunlarına, beslenme yetersizliği ve diğer sağlık sorunlarına yol açabilir” dedi. Demirci, çölyak hastalarının glutenle ilgili yaşadıkları sorunların genellikle sindirim sistemiyle ilgili olduğunu ancak bazı durumlarda sindirim dışı belirtiler de görülebileceğini söyledi.
ÇÖLYAK HASTALIĞININ YAYGIN BELİRTİLERİ
“Çölyak hastalığının tanısı için kan testleri, dışkı testleri ve bağırsak biyopsisi gibi yöntemler kullanılabilir. Tanı konduktan sonra, doktorlar genellikle hastaları bir beslenme uzmanına yönlendirirler ve glütensiz bir diyeti nasıl uygulayacaklarını öğrenmelerini sağlarlar. Tek tedavisi, gluten içeren yiyecekleri tüketmemektir” diyen Demirci, çölyak hastalığının yaygın belirtilerini şöyle sıraladı:
“Karın ağrısı ve şişkinlik: Karın ağrısı, genellikle karın bölgesinin üst kısmında, göbek çevresinde veya altında olabilir. Şişkinlik, sindirim sorunlarına bağlı olarak artan gaz birikimi nedeniyle oluşabilir.
Kronik ishal veya kabızlık: İshal, sık ve sulu dışkılama ile karakterizedir. Kabızlık ise düzensiz veya zor dışkılama ile kendini gösterir.
Kilo kaybı veya kilo alamama: Sindirim sistemi sorunları nedeniyle besin emiliminin bozulması, kilo kaybına veya kilo alamamaya yol açabilir.
Yorgunluk ve halsizlik: İyi beslenememek ve besin eksiklikleri nedeniyle yorgunluk ve halsizlik hissedilebilir.
İştahsızlık: Sindirim sorunları ve karın ağrısı gibi belirtiler iştahı azaltabilir.
Bulantı ve kusma: Sindirim sistemi rahatsızlıkları genellikle bulantı ve kusma ile ilişkilendirilebilir.
Deri döküntüleri veya kaşıntı: Çölyak hastalığı bazen dermatitis herpetiformis adı verilen bir cilt döküntüsüne neden olabilir. Bu döküntüler genellikle kaşıntılı kabarcıklar şeklinde ortaya çıkar.
Kemik erimesi (Osteoporoz): Besin emilimindeki bozukluklar kemik sağlığını etkileyebilir ve osteoporoz riskini artırabilir.
Adet düzensizlikleri: Kadınlarda çölyak hastalığı, adet düzensizlikleri veya infertilite gibi üreme sistemi sorunlarına neden olabilir.”
“GEREKLİ BESİN ÖĞELERİNİ SAĞLAMAK İÇİN TAKVİYELER ALMAK ÖNEMLİDİR”
Demirci, çölyak hastalığının tedavisiyle ilgili, “Çölyakta tek etkili tedavi, gluten içeren yiyeceklerin ömür boyu diyetten tamamen çıkarılmasıdır. Bu, bağırsak hasarını iyileştirmeye ve semptomların azalmasına yardımcı olur. Çölyak hastaları, gluten içeren buğday, arpa, çavdar ve bazen yulaf gibi tahılları tamamen kaçınmalıdır. Bunun yerine, glütensiz alternatifler kullanmalı ve dikkatli bir şekilde etiketleri okumalıdırlar. Ayrıca, çölyak hastalarının bazı vitamin ve mineral eksikliklerine karşı da dikkatli olmaları gerekir. Bu nedenle, beslenme uzmanları tarafından önerilen bir glutensiz diyetle birlikte, gerekli besin öğelerini sağlamak için takviyeler almak önemlidir” ifadelerini kullandı.
