Yel değirmenlerinin Ege adalarının en önemli sembolü olduğuna dikkati çeken Turizmci Recep Yavuz, “Yel değirmenlerinin içler acısı hali Bodrum’a yakışmıyor. Bodrum’u bu ayıptan kurtarmak lazım” dedi.
Türkiye’nin en önemli turizm bölgelerinden Bodrum’da Bardakçı Koyu ile Gümbet arasındaki tepede bulunan, biri restore edilmiş 8 yel değirmeninin görünümü, turizmcileri isyan ettirdi. Yel Değirmenleri Tepesi olarak da anılan ve Bodrum’un en güzel manzaralarından birine sahip tepedeki harabeye dönmüş yel değirmenlerini görüntüleyen Antalya Kent Konseyi Turizm Çalışma Grubu Başkanı ve turist rehberi Recep Yavuz, tarihi değirmenlerin bu halinin Bodrum’a yakışmadığını söyledi.
7’Sİ YIKIK DÖKÜK HALDE
Bardakçı Koyu ile Gümbet arasındaki bu tepenin Yel Değirmenleri Tepesi olarak da adlandırıldığını belirten Recep Yavuz, “O kadar güzel bir yer ki, o değirmenlerin bulunduğu tepe Bodrum’un en güzel manzaralarından birini sunuyor. Günbatımının en güzel seyredildiği bir yer. Burada Osmanlı eseri, 18’inci yüzyılda inşa edildiği düşünülen ve 1970’lere kadar kullanıldığı belirtilen 8 yel değirmeni var. Biri restore edilmiş, diğerleri yıkık dökük.
Birileri gelip içinde içki içip şişelerini ve çöplerini bırakmış, duvarlarında yazılar var. Halbuki Rodos Adası’nın tanıtım afişleri yel değirmenleri görselleriyle hazırlanır. Bodrum’da bu kadar güzel bir yerde bu kadar değerli yel değirmenlerinin durumu içler açısı. Türkiye’nin en alımlı, en sükseli, en zengin yerinde bu kadar sefalet anlaşılır gibi değil. Bodrum’u bu ayıptan kurtarmak lazım” dedi.
ADALAR TANITIM AFİŞİNDE KULLANIYOR
Karşıdaki Kos Adası ve diğer Yunan adalarının turizm tanıtım afişlerinde de genellikle bu yel değirmenlerinin kullanıldığını anlatan Yavuz, “Kültür ve Turizm Bakanlığımız tarafından özellikle son yıllarda ülkemiz turizminde kültür turizmi hamleleri yapılırken, Bodrum’da gidilebilecek kültür turizmine yönelik üç yerden biri de bu yel değirmenleri. Biri neredeyse tamamen yıkılmış, duvarının bir kısmı ayakta kalabilmiş. Diğerleri ise Kale ve Halikarnas Mozolesi. Dünyanın 7 harikasından biri seçilmiş olan mozole de şehir içinde bakımsız kalmış. Bodrum’a gelen bir kişi kültür turizmi olarak bu 3 yere gider. Bodrum’un simgelerinden biri olan bu yel değirmenlerinin bir an önce korunma altına alınmaları gerekiyor” çağrısında bulundu.
‘İLÇENİN SİMGESİ KONUMUNDA’
İlçenin simgesi konumunda olduğu belirtilen Bodrum Yel Değirmenleri, Bodrum Kaymakamlığı internet sitesinde şöyle anlatılıyor:“Bodrum’daki yel değirmenleri ilk defa 1850’li yıllarda, bol rüzgâr alan tepelerde yapılmıştır. Tarihi kaynaklara göre ilk yel değirmeni MS 644 yılına tarihlenen İran-Afganistan sınırındaki Seistan’da görülmüştür. Bunun ardından MS 750-850 yıllarında Çin’de pirinç tarlalarının sulanması amacıyla kullanılmıştır. Sonraki yıllarda da doğuda ortaya çıkan yel değirmenleri, batıda geliştirilmiş ve bu değirmenler yatay eksenli konuma getirilmiştir.
Tarihteki ilk yatay eksenli yel değirmeni Normandiya Krallığı zamanında XII. yüzyılın sonlarına doğru yapılmıştır. Kule tipi yel değirmenleri ise Akdeniz yöresinde yoğun biçimde yapılmıştır. Daha sonraki yıllarda rüzgâr elektriği de Danimarkalı Prof. Paul la Cour tarafından 1891 yılında yel değirmeninden yararlanarak üretilmiştir. Muğla ili Bodrum ve Milas ilçelerinde sıkça görülen yel değirmenleri, kesme veya moloz taştan silindirik gövdeli yapılmışlardır.
Değirmenin üzeri ahşap konik bir çatı ile örtülmüştür. Ana duvarlar genellikle beyaz badana ile sıvanmış, bazen de taş gövdesi olduğu gibi bırakılmıştır. Yel değirmenlerinin içerisine yuvarlak kemerli basit bir kapıdan girilmektedir. Duvarlardaki küçük boyutlu mazgal pencerelerle içerisi aydınlatılmıştır. Ayrıca içeride ahşap katlar yapılmış ve zemine değirmen taşı ile buğdayı öğüten mekanizma yerleştirilmiştir. Bazı örneklerde de değirmenin yanında veya içerisinde un depoları da bulunmaktadır.”
