Rize’de içi oyulup, çanak şekline getirilerek ekmek başta olmak üzere çeşitli yemekleri pişirmede kullanılan taşlarının çıkarılmasıyla oluşan Pileki Mağarası’nda ‘taşı oymacılığı’ kursu açıldı.
İyidere ilçesinde Kaymakamlık ve Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü tarafından içi oyulup, çanak şekline getirilerek ekmek başta olmak üzere çeşitli yemekleri pişirmede kullanılan ve pileki adının verildiği taşın çıkarılmasıyla oluşan Pileki Mağarası’nda, ‘taş oymacılığı’ kursu açıldı.
Pileki taşının son ustalarından Mustafa Yılmaz’ın verdiği kursa katılan 12 kişiye mağaradan taş çıkarma eğitimi veriliyor. Kursiyerler, mağarada kazmalarla pileki taşının etrafını oyuyor, çıkardıkları taşı el işçiliğiyle oyup kullanılabilir hale getiriyor.
‘YOK OLMAYA YÜZ TUTMUŞ GELENEĞİ YAŞATACAĞIZ’
İyidere ilçesindeki Pileki Mağarası’nı gezen Rize Valisi Kemal Çeber, taşın üretim aşamalarıyla ilgili bilgi aldı. Vali Çeber, “Pileki taşı üretenler neredeyse bu işi tamamen bırakmıştı. Sahip çıkılması gereken ve ilimiz için çok önemli bir miras olduğunu düşünüyoruz. Bu işin ustalarına ulaştık. Rize’de bulunan mağarada insanlar yüzlerce yıl pileki taşı üretmiş.
Burada üretilen taşlar birçok insanın ekmek kapısı oldu. Pileki taşı içerisinde ekmek başta olmak üzere her türlü yemek pişirilebiliyor. Biz de şimdi kaybolmaya yüz tutan bu geleneği yeniden yaşatabilmek için burada yeni ustalar yetiştireceğiz. Pileki taşına coğrafi işaret almak için son aşamaya da geldik. Bu çalışmalarla beraber yok olmaya yüz tutmuş bir geleneği yaşatacağız” dedi.
‘BAŞKALARININ DA ÖĞRENMESİ ŞART’
Pileki taşı ustası Mustafa Yılmaz, çalışmayı anlatarak, “Her taştan pileki olmuyor, önce uygun taşı belirliyorsun. Sonra tekniklerine uygun olarak taşı kazmayla oyarak çıkartıyorsun. Mağaradan bu taşı aldıktan sonra dışarıya çıkıyor ve orada taşın içini oyarak pileki taşı haline dönüştürüp kullanıma hazır hale getiriyoruz.
Bu geleneğin devam edebilmesi için başkalarının da öğrenmesi şart. Kursiyerlerimize bu işin inceliklerini öğreterek pileki taşını gelecek nesillere aktaracağız. Pileki taşı ustası bir ben kaldım, bir de 83 yaşında bir büyüğümüz. Emek isteyen bir iş, pileki taşı çıkarmaya artık bizim gücümüz yetmiyor. O yüzden genç arkadaşlarla yola devam edeceğiz” diye konuştu.
‘ZOR AMA ÜSTESİNDEN GELECEĞİM’
Pileki taşı oymacılığı eğitimi alan Selahattin Gündoğdu (26), “Bizim yöremizde mutfaklarda çok eskilerden beri kullanılan bir taş. Nasıl yapıldığını hep merak etmiştim. Kurs açıldığını duyunca geldim, katıldım. Hem öğreniyorum hem de unutulmaya yüz tutmuş bir geleneği yaşatıyor olmaktan büyük mutluluk duyuyorum. Biraz zor ve zahmetli bir iş ama üstesinden geleceğim” ifadelerini kullandı.
