Edirne’nin Havsa ilçesine bağlı Naipyusuf köyünde, Pomakların ilginç düğün geleneği olan düğün öncesi ‘boyama gecesi’ etkinliği düzenlendi.
Etkinlikte eski eşyalarla dekor yapılan alanda yatağa yatırılan gelinin yüzü, söylenen Türküler ve yakılan ağıtlar eşliğinde pullara süslendi. Kına gecesi öncesi düzenlenen gecede, önce gelinin arkadaşları, ardından yatağa yatırılan gelinin yüzünün tamamının renkli pullarla süslenmesi ilginç görüntülere sahne olurken, etkinliği düzenleyen Meryem Pelin, etkinliğin Pomak geleneği olduğunu belirterek, “Boya gecemize başlamadan önce gelinin arkadaşlarının alınlarını pullarla süslüyoruz. Şeker ve yumurta akından yaptığımız karışımla, rengarenk pullarla gelinimizin yüzünün tamamını pulluyoruz” dedi.
Edirne’de 1800’lü yıllarda Bulgaristan’dan Edirne’ye göç eden, Müslüman Pomak Türkleri, yüzyıllarca önce başlatılan ‘boya gecesi’ kültürlerini yaşatmaya devam ediyor. Havsa ilçesine bağlı Naipyusuf köyünde yaşayan Mert ve Deniz Şentürk’ün düğünlerinin öncesinde düzenlenen etkinliğe, şalvar ve yöresel işlemeli tülbent ve kıyafetleri ile katıldılar. Pomak gelenekleri gereği, gelinin arkadaşlarının yüzlerinin sadece alın kısmını pulla süslendi.
Alanda eski kıyafetler, yatak, yorgan , yastık, mutfak ve diğer ev gereçlerinden hazırlanan dekor dikkat çekti. Gelinin arkadaşlarının süslenmesinin ardından köyün ileri gelen kadınların söylediği ağıtlar ve Türküler ile yatağa yatırılan gelinin yüzünün tamamını pullarla süsleyip geceye hazırladılar. Süslemenin ardından yataktan kaldırılan geline, damadın 80 yıl önce babaannesinden kalan el yapımı kıyafeti giydirildi. Süslemesi tamamlanan gelin, aynayla yüzüne bakmasının ardından, geceye katılanlarla birlikte Pomakça ve Türkçe söylenen Türküler ile oynayıp göbek atarak gönüllerince eğlendiler. Etkinlik gecesinde gelin, kaynanasının kucağına oturtturulup, kucağına bebek verildiği görüldü.
‘ÖNCE GELİNİN ARKADAŞLARI ARDINDAN GELİNİN YÜZÜNÜ PULLUYORUZ’
Boya gecesinin yüz yıllar öncesine dayanan bir Pomak geleneği olduğunu, adetler gereği önce gelinin arkadaşlarının alınlarını, ardından gelinin yüzünün tamamını pulla süslediklerini belirten, geceyi organize eden Meryem Pelin, “Boya gecemize başlamadan önce gelinin arkadaşlarının alınlarını pullarla süslüyoruz.
Şeker ve yumurta akından yaptığımız karışımla, rengarenk pullarla gelinimizin yüzünün tamamını pulluyoruz Gelinin arkadaşlarının alınları pulla süslenirken gelenekler gereği, gelinin yüzünün tamamını pulluyoruz. Pomak geleneği gereği böyle adetlerimiz var. Bu geleneklerimiz çok eski bir gelenek. Biz köyümüze 1893’de, Bulgaristan’ın Lofça kentinden gelen Pomaklar olarak yerleşmişiz buraya. Bu gelenek o zamandan bu zamana kadar kullanılıyor ama son 50 yıldır unutulmuş durumda.
En son 4 yıl önce ben gerçekleştirdim boya gecemde ve şimdi kardeşim evleniyor onun eşini gelinimizi pullayarak geleneklerimizi canlandırmaya çalışıyoruz. Renkli şalvarlarımız ve renkli tülbentlerimiz ile geceye katılıp aslına uygun yaşatmaya çalışıyoruz adetlerimizi “dedi. Damat Mert Şentürk’de, geleneklerini canlandırmak için böyle bir gece düzenlediklerini söyledi.
Rizeli gelin Deniz Şentürk’te, “Uzun zamandır bu gelenek yapılmıyordu, görümcem ile uzun zaman sonra başlayan bu geleneğin devam etmesi için organize olduk. Geleneği yaşattığımız için çok mutluyum.”dedi. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Balkan Çalışmaları Anabilim Dalı yüksek lisans öğrencisi olan Meryem Pelin’in, ‘Edirne’de Pomak Halk Kültürü’ adıyla kitap bastığı ve Pomak kültürünü yaşatmak için çalışmalarına devam ettiğini söyledi.
