Betam araştırma notuna göre, son dönemlerde “Hem işgücünde hem de istihdam oranında” güçlü azalışlar meydana geldi ve yalnızca son üç aylık istihdam kaybı 2 milyon 055 bine ulaştı.
Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi Betam Direktörü Prof. Seyfettin Gürsel ve Betam’dan Araştırma Görevlisi Hamza Mutluay’ın hazırladığı, “İşsizlik Artmaya Devam Ederken İstihdam Ve İşgücü Kayıplarında Yavaşlama” başlıklı araştırma notunda, “Son üç aylık istihdam kaybı 2 milyon 55 bine ulaştı. İstihdamdaki ve işgücündeki bu gerilemenin sonucunda tarım dışı işsiz sayısı 62 bin kişi artarak 4 milyon 81 bin olarak kaydedildu, tarım dışı işsizlik oranı da yüzde 16.4’e yükseldi” denildi.
Son dönemlerde, “hem işgücünde hem de istihdam oranında meydana gelen güçlü azalışlar”ın Mayıs döneminde ivme kaybetmeye başladığı vurgulanan araştırma notunda, “Bu gelişmeler sonucunda işgücüne katılım oranı Mayıs döneminde Nisan dönemine kıyasla sabit kalarak yüzde 47.6, istihdam oranı ise Nisan dönemine kıyasla 0.1 yüzde puan azalarak yüzde 40.9 olarak kaydedildi. Son bir yılda işgücüne katılım oranındaki kayıp 5.3 yüzde puan olarak gerçekleşirken son bir yılda istihdam oranında gerçekleşen kayıp 4.6 yüzde puan oldu”ğuna işaret edildi.
İşgücünün tanım olarak, “istihdamdakiler ile iş arayanların (işsizler)” toplamından oluştuğuna da dikkat çekilen Betam notunda, “İşgücündeki istisnai gelişme, işini kaybedenlerin ve ilk kez işgücü piyasasına girecek olanların bir bölümünün ‘iş bulamayacağını’ düşünerek iş aramaktan vazgeçtiğini göstermektedir. Bu davranış önemli ölçüde TÜİK tarafından ‘iş bulma ümidi olmayanlar’ olarak sınıflandıranların sayısındaki artışa yansımaktadır” denildi.
“İş bulma ümidi olmayanlar”ın Ocak 2019’dan beri sürekli artmakta olduğuna ve Şubat, Mart ve Nisan 2020 döneminde artışın hızlandığına dikkat çekilen Betam notunda, “Mayıs döneminde ise artışı hızında bir nebze yavaşlama görülse de artış devam ediyor. Ocak 2019’da bu sayı 500 bin civarındayken bir yıl içinde neredeyse üç katına çıkarak 1 milyon 359 bine ulaştı” denildi ve şu noktaların altı çizildi:
“Korona salgınının istihdam üzerindeki olmusuz etkilerini sınırlamak için Kısa Çalışma Ödeneği ve işten çıkarma yerine ücretsiz izine çıkarma gibi önemler ekonomik faaliyet düzeyi ile istildam arasındaki ilişkiyi büyük ölçüde geçersiz kılmış durumdadır.
“Keza istihdam kayıpları ile işsiz sayısı arasındaki nispeten yüksek korelasyon da dumura uğramıştır. Bu gelişmeler Betam işsizlik tahmin modelinin standart hata aralığını önemli ölçüde artırdığını düşünüyoruz.
“Bu nedenle bir önceki İşgücü Görünüm notunda olduğu gibi Mayıs dönemi notunda da tahmini yayınlamamayı tercih ediyoruz.
“Bununla birlikte modelin MEA tarım dışı işsizlik oranının Haziran döneminde yüzde 16.1 seviyesine gerileyeceğini tahmin ettiği bilgisini paylaşmak istiyoruz.”
