Kurutmalık domateslerin sergilere serilmesiyle Torbalı Ovası, kırmızıya büründü. Kurutulan domatesler özellikle Amerika ve Kanada gibi ülkelere kahvaltılık meze olarak ihracat edilecek.
Torbalı Ovası’nda üretilen domatesler tarlalardan toplandıktan sonra kurutmalık ve salçalık olarak ayrılıyor. Bu yıl ilk domates hasadında, 45 bin dekarlık alana yapılan ekim sonucunda, ortalama 370 bin ton domates elde edilmesi planlanıyor. Toplanan domateslerin 74 bin tonu ise kuru domates olarak ABD ve Kanada başta olmak üzere yurt dışına ihraç edilecek. Bu yıl 15 Temmuz’da başlayan kuru domates hasadı, 1 ay boyunca devam edecek. Yazın hasat edilen kuru domatesler dondurularak kışa saklanacak.
Güneşin altında her gün sabah 6’dan akşam 6’ya kadar özveriyle çalışan mevsimlik işçiler, domatesleri ikiye kesip, tuzlayarak, kurumak üzere beyaz örtülerin serildiği arazilere bırakıyor. Burada yaklaşık bir hafta güneşte bekletilen domateslerin 13 kilosundan 1 kilo kurutulmuş domates elde ediliyor. Üretilen domateslerin yüzde 20’sinin kurutularak, yüzde 80’inin ise salçalık olarak işlendiğini söyleyen Torbalı Ticaret Odası Başkanı Abdulvahap Olgun, “Güneş açısıyla ve nem oranı ile Torbalı özel bir bölge. Burada yetişen ve bereketli güneşin altında kuruyan domatesler işletmelerimizde işleniyor. Kanada, Brezilya, Japonya ve Rusya’ya ihraç ediyoruz. Avrupa ülkelerinde kuru domates tüketim kültürü daha fazla, Türkiye’den daha çok tüketiyorlar. Sos malzemesi olarak, pizza ve tostlarda, sabah kahvaltılarında meze olarak kullanılıyor. Kuru domates bu anlamda bizim için değerli ve katma değeri yüksek bir ürün. Ürünlerimizin bol olduğu sezonlarda ürünlerin çürümemesi gerçekten önemli.
Bu dönemlerde işletmelerimizde işlemlerden geçirip diğer sezonlarda da kullanılmasını sağlıyoruz. İstihdam da yüksek. Torbalı’nın domatesleri satılamadığı için tarlada kalıyordu. Fakat şimdi hem kurutulmuş olarak hem salçalık olarak hazırlanıyor. Hem çiftçimiz hem de ülkemiz kazanıyor. İşçi kardeşlerimiz güneşin altında emek veriyorlar. Ülkelerin taleplerine göre bazı seralarda kükürtlü, bazı seralarda ise tuzlu kuru domates üretimi yapılıyor. 1 ay boyunca her yerde domates üretilecek. Önemli olan bunu diğer aylarda da tüketiliyor olması. Kuru domatesleri soğuk hava depolarımızda stoklayıp, yıl içerisinde işliyoruz. Koronavirüs sürecinde tarımın önemi daha da arttı. Bu zor süreçte de çiftçimiz özveriyle çalışmaya devam ediyor” dedi.
‘YILDA 400 TON KURU DOMATES ÇIKARIYORUZ’
Kuru domates üreticisi Hatice Başak, “100 kesimcimiz var, 200 toplayıcımız var. Sabah 6’da başlayıp akşam 6’ya kadar sürekli kesim yapılıyor. Yılda yaklaşık 400 ton kuru domates çıkarıyoruz. 5 bin ton yaş domates kesiyoruz. Sıcakta çalışmak zor oluyor ama yapmamız gerekiyor. Her yıl temmuz ve ağustos ayında çalışıyoruz. İşlerimizi aksatmadan devam ediyoruz” diye konuştu.
‘BİR İŞÇİ GÜNDE 150 KASA DOMATES KESİYOR’
Tarlada çalışan mevsimlik işçi Ebru Dinek, “Güneşte çalışıyoruz, domates kesiyoruz. Sıcakta zor oluyor ama eğlenceli geçiyor. Eldiven giyiyoruz, üzerlerinde korumalıklar var. Sıcaktan korunmak için uzun kollu ve ince kıyafetler giyip, başımızı kapatıyoruz. El hafifliğine bağlı olarak günde 140-150 kasa kesiliyor. Ben 6 yıldır buraya gelip domates kesiyorum” dedi.
Kuru domates sayımı yaptığını söyleyen işçilerden Faik Kılıç ise “Kesilen domateslerin sayısını tutup, deftere kaydediyorum. Akşamları kaç kasa kesildiğini hesaplıyorum. 25 bin kasa kesildi şu ana kadar. Şimdiye kadar verimli geçti. Burada en büyük sıkıntı sıcaklık, sıcağı 45- 50 derece hissediyoruz. Soğuk sularımız var, şapkalarımız var” şeklinde konuştu.
