Türkiye’nin ilk Ay görevi için geliştirilen yerli uzay aracında önemli bir aşama tamamlandı.
TÜBİTAK UZAY tarafından yürütülen proje kapsamında üretim, montaj ve entegrasyon çalışmalarının sona ermesiyle gözler çevresel testlere ve 2027 yılı için planlanan fırlatmaya çevrildi. Yüzde 80’in üzerinde yerlilik oranına sahip, yaklaşık 3,5 ton ağırlığındaki uzay aracının Ay’a ulaşması halinde Türkiye ilk derin uzay görevini gerçekleştirecek. Peki, Türkiye’nin Ay aracı ne zaman fırlatılacak, Ay’a kaç günde ulaşacak ve hangi bilimsel araştırmaları yapacak?
Türkiye, Millî Uzay Programı kapsamında yürüttüğü Ay Araştırma Programı’nda yeni bir döneme hazırlanıyor. Ülkenin ilk derin uzay görevini gerçekleştirmesi amacıyla geliştirilen Ay Uzay Aracı’nın üretim, montaj ve entegrasyon faaliyetleri tamamlandı.
TÜBİTAK UZAY tarafından geliştirilen araç, 14 Eylül 2026 tarihinde Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır’ın katıldığı basın toplantısıyla kamuoyuna tanıtıldı.
Projede üretim aşamasının tamamlanması önemli bir ilerleme olarak değerlendirilirken uzay aracının fırlatılabilmesi için çevresel testlerin ve son kontrollerin başarıyla sonuçlanması gerekiyor.
TÜRKİYE’NİN AY UZAY ARACI NE ZAMAN FIRLATILACAK?
TÜBİTAK UZAY tarafından açıklanan görev planına göre Ay Uzay Aracı’nın 2027 yılının ilk yarısında fırlatılması hedefleniyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, daha önce yaptığı açıklamada fırlatmanın 2027 yılının ilk aylarında gerçekleştirilmesinin planlandığını belirtmişti.
Ancak fırlatma tarihi; testlerin sonuçlarına, son hazırlıklara ve operasyon koşullarına göre kesinleşecek.
Türkiye’nin ilk derin uzay görevinde kullanılacak aracın, hazırlıkların tamamlanmasının ardından ABD’deki fırlatma merkezine sevk edilmesi planlanıyor.
AY’A YOLCULUK KAÇ GÜN SÜRECEK?
Açıklanan görev takvimine göre uzay aracının yaklaşık iki aylık yolculuğun ardından Ay yörüngesine ulaşması öngörülüyor.
Aracın Ay yüzeyinden yaklaşık 100 kilometre yükseklikte bulunan kutupsal bir yörüngeye yerleşmesi hedefleniyor.
Bu yörüngede Ay’ın farklı bölgeleri üzerinde bilimsel gözlemler gerçekleştirilecek.
Uzay aracının başlangıçta en az üç ay görev yapması planlanırken teknik performansına bağlı olarak operasyon süresi 1,5 yıla kadar uzatılabilecek.
AY UZAY ARACININ YÜZDE KAÇI YERLİ?
Türkiye’nin ilk Ay Uzay Aracı, yüzde 80’in üzerinde yerlilik oranıyla geliştirildi.
TÜBİTAK UZAY’ın açıkladığı verilere göre araçta görev yapacak 65 ekipmanın 56’sı yerli imkânlarla üretildi.
Uzay aracının ana taşıyıcı yapısı ve çok sayıda yapısal bileşeni de Türk mühendisler tarafından tasarlanıp geliştirildi.
Projede kullanılan yerli teknolojiler arasında uçuş yönetim ekipmanları, güç düzenleme ve dağıtım birimleri, haberleşme sistemleri, tepki tekerleri, yönelim ölçüm sistemleri ve kameralar bulunuyor.
Aracın geliştirilmesinde daha önceki İMECE ve TÜRKSAT 6A projelerinde kazanılan mühendislik deneyiminden de yararlanıldı.
YERLİ AY ARACI HANGİ TESTLERDEN GEÇECEK?
Yaklaşık 3,5 ton ağırlığındaki Ay Uzay Aracı, sistem seviyesi çevresel testler için TUSAŞ Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi’ne gönderildi.
Bu testlerde aracın fırlatma ve uzay koşullarına dayanıklılığı araştırılacak.
Uzay aracının titreşimlere, yapısal yüklere, yüksek sıcaklık değişimlerine ve vakum ortamına karşı performansı değerlendirilecek.
Ayrıca farklı elektronik sistemlerin birbirleriyle uyumlu biçimde çalışıp çalışmadığı da kontrol edilecek.
Testlerin tamamlanmasının ardından uzay aracının TÜBİTAK UZAY’ın ODTÜ yerleşkesindeki temiz oda ve entegrasyon merkezinde son hazırlıklardan geçirilmesi planlanıyor.
TÜRKİYE’NİN AY GÖREVİNİN AMACI NE?
Ay Araştırma Programı, yalnızca Türkiye’nin geliştirdiği bir uzay aracını Ay’a ulaştırmayı hedeflemiyor.
Programın temel amaçları arasında Ay çevresinde bilimsel araştırmalar yapmak ve Türkiye’nin derin uzay operasyonlarında mühendislik yeteneklerini geliştirmek bulunuyor.
Uzay aracının özellikle Ay’daki su oluşum mekanizmaları, radyasyon koşulları ve yüzey özellikleri hakkında veri toplaması hedefleniyor.
Bu araştırmalarla Ay’ın fiziksel ortamının daha ayrıntılı anlaşılmasına katkı sağlanması amaçlanıyor.
AY’DA SU VAR MI? TÜRKİYE’NİN UZAY ARACI NEYİ ARAŞTIRACAK?
Ay’daki suyun oluşumu ve dağılımı, uluslararası uzay araştırmalarının önemli konuları arasında bulunuyor.
Türkiye’nin geliştirdiği uzay aracı da Ay çevresinde bilimsel gözlemler gerçekleştirerek bu alandaki araştırmalara katkıda bulunacak.
Araçta ikisi yerli, ikisi uluslararası iş birliğiyle geliştirilen dört bilimsel görev yükü bulunuyor.
Yerli Radyasyon Kalorimetresi ve Radyasyon Dozimetresi ile Ay çevresindeki radyasyon koşulları araştırılacak.
İsveç Uzay Fiziği Enstitüsü tarafından geliştirilen Ay Nötr Parçacık Teleskobu ise Güneş rüzgârları ile Ay yüzeyi arasındaki etkileşimleri inceleyecek.
Çin Shenzhen Üniversitesi tarafından geliştirilen Dar Açılı Ay Radyometresi de Ay yüzeyinin sıcaklık dağılımı ve ışığı yansıtma özellikleri hakkında veri toplayacak.
TÜRKİYE AY’A İNİŞ YAPACAK MI?
Ay Uzay Aracı’nın ilk aşamada Ay yörüngesinde bilimsel ve operasyonel faaliyetler yürütmesi planlanıyor.
Bu çalışmaların tamamlanmasının ardından yerli Hibrit İtki Sistemi kullanılarak kontrollü manevralarla aracın Ay yüzeyine ulaştırılması hedefleniyor.
Ancak bu görev, astronotların Ay yüzeyine inmesini içeren insanlı bir görev değil.
Türkiye’nin ilk Ay görevi, robotik uzay aracıyla derin uzay deneyimi kazanılmasını amaçlıyor.
Programın daha sonraki aşamalarında ise Ay yüzeyine yumuşak iniş yapılmasına yönelik teknolojilerin geliştirilmesi öngörülüyor.
AY GÖREVİ TÜRKİYE İÇİN NEDEN ÖNEMLİ?
Türkiye, BİLSAT, RASAT, GÖKTÜRK-2, İMECE ve TÜRKSAT 6A gibi projelerle uydu geliştirme konusunda önemli mühendislik deneyimi kazandı.
Ay Araştırma Programı, bu birikimin Dünya yörüngesinin ötesine taşınmasını hedefliyor.
Derin uzay görevlerinde haberleşme, yönelim kontrolü, güç yönetimi ve sıcaklık düzenlemesi gibi sistemlerin daha zorlu koşullarda çalışması gerekiyor.
Türkiye’nin ilk Ay uzay aracıyla bu alanlarda yeni operasyon deneyimleri kazanılması ve gelecekteki projeler için teknik altyapının güçlendirilmesi amaçlanıyor.
Türkiye’nin Ay yolculuğunda üretim aşaması tamamlanırken sıradaki kritik adımlar çevresel testler, son kontroller ve 2027 yılı için planlanan fırlatma olacak. Görevin başarıyla gerçekleştirilmesi halinde Türkiye, kendi geliştirdiği bir uzay aracıyla Ay yörüngesinde bilimsel araştırmalar yapan ülkeler arasına katılmayı hedefliyor.












