Sağlık Bakanlığının açıkladığı 2026 yılı verileri, diyabet taramalarının önemini bir kez daha ortaya koydu. Aile sağlığı merkezlerinde 9,6 milyon diyabet taraması gerçekleştirildiği, taramalar sonucunda 376 bin kişiye diyabet tanısı konularak düzenli takip sürecinin başlatıldığı açıklandı. Peki, diyabetin ilk belirtileri neler ve hangi durumlarda kan şekeri ölçümü yapılmalı?
Türkiye’de diyabetin erken tespit edilmesi ve hastalığa bağlı sağlık sorunlarının önlenmesi amacıyla aile sağlığı merkezlerinde tarama çalışmaları yürütülüyor.
Sağlık Bakanlığı tarafından paylaşılan 2026 yılı verilerine göre aile hekimliği hizmetleri kapsamında 9,6 milyon diyabet taraması gerçekleştirildi.
Bu taramalar sonucunda 376 bin vatandaşa diyabet tanısı konulduğu ve düzenli izlem süreçlerinin başlatıldığı bildirildi.
Diyabet taramalarında 376 bin kişiye tanı konuldu
Sağlık Bakanlığının verileri, diyabetin erken dönemde belirlenmesi açısından birinci basamak sağlık hizmetlerinin önemini ortaya koyuyor.
Diyabet, vücudun yeterli miktarda insülin üretememesi veya üretilen insülini etkili biçimde kullanamaması nedeniyle kan şekeri düzeyinin yükselmesiyle ortaya çıkan kronik bir hastalık.
Özellikle tip 2 diyabet, başlangıç döneminde belirgin şikâyetlere neden olmadan ilerleyebiliyor.
Diyabetin ilk belirtileri nelerdir?
Diyabetin belirtileri kişiden kişiye değişebiliyor. Hastalık bazı kişilerde uzun süre belirti vermeden ilerleyebiliyor.
Sık karşılaşılan belirtiler arasında aşırı susama, sık idrara çıkma, açıklanamayan kilo kaybı, yorgunluk, bulanık görme ve yaraların geç iyileşmesi bulunuyor.
Bu belirtilerin görülmesi tek başına diyabet tanısı anlamına gelmiyor. Tanının kan şekeri ve gerekli diğer laboratuvar testleriyle değerlendirilmesi gerekiyor.
Diyabet taraması nasıl yapılıyor?
Diyabet taramalarında açlık plazma glukozu ve HbA1c gibi kan testlerinden yararlanılabiliyor.
HbA1c testi, kandaki glukoz düzeyinin yaklaşık son iki ila üç aylık ortalamasına ilişkin bilgi veriyor.
Hangi testin kullanılacağı, kişinin sağlık durumu ve risk faktörlerine göre hekim tarafından belirleniyor. Bazı durumlarda tanının doğrulanması için testin tekrarlanması gerekebiliyor.
Kimler diyabet açısından daha fazla risk taşıyor?
Fazla kilo, hareketsiz yaşam tarzı, ailede tip 2 diyabet öyküsü ve daha önce yüksek kan şekeri saptanmış olması risk faktörleri arasında bulunuyor.
Ayrıca gebelik diyabeti öyküsü ve bazı metabolik hastalıklar da risk değerlendirmesinde önem taşıyor.
Diyabet erken teşhis edilmezse ne olur?
Kontrol altına alınmayan yüksek kan şekeri, zamanla kalp ve damar hastalıkları, böbrek sorunları, göz hasarı ve sinir sistemi komplikasyonları riskini artırabiliyor.
Düzenli hekim kontrolü, uygun beslenme, fiziksel aktivite ve gerekli durumlarda ilaç tedavisi, komplikasyon riskinin azaltılmasına yardımcı oluyor.
Sağlık Bakanlığı, özellikle risk grubundaki kişilerin aile hekimliği hizmetlerinden yararlanarak sağlık kontrollerini yaptırmasının önemine dikkat çekiyor.












