Kalın bağırsak kanseri, erken evrelerde belirgin şikâyetlere neden olmadan ilerleyebiliyor. Türkiye’de Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülen ücretsiz kanser tarama programı kapsamında 50-70 yaş arasındaki kadın ve erkeklere iki yılda bir gaitada gizli kan testi uygulanıyor. Peki, bağırsak kanserinin belirtileri neler, ücretsiz tarama nerede ve nasıl yaptırılıyor?
Kalın bağırsak kanseri olarak da bilinen kolorektal kanser, kalın bağırsak veya rektumda gelişen önemli sağlık sorunları arasında yer alıyor. Hastalığın erken dönemlerinde herhangi bir belirti görülmeyebilmesi, düzenli kanser taramalarının önemini artırıyor.
Sağlık Bakanlığının ulusal kanser tarama programı kapsamında belirlenen yaş grubundaki vatandaşlar, ücretsiz test yaptırarak olası risklerin erken dönemde tespit edilmesini sağlayabiliyor.
Bağırsak kanseri hangi belirtilerle ortaya çıkıyor?
Kalın bağırsak kanseri bazı kişilerde uzun süre belirti vermeyebiliyor. Hastalık ilerledikçe bağırsak alışkanlıklarında değişiklikler görülebiliyor.
Özellikle uzun süren kabızlık veya ishal, dışkıda kan görülmesi, karın ağrısı, açıklanamayan kilo kaybı ve sürekli yorgunluk dikkate alınması gereken belirtiler arasında bulunuyor.
Demir eksikliği anemisi de bazı hastalarda bağırsak kaynaklı gizli kan kaybının işareti olabiliyor.
Bu şikâyetler her zaman kanser anlamına gelmese de nedenlerinin araştırılması için doktora başvurulması gerekiyor.
Ücretsiz bağırsak kanseri taramasını kimler yaptırabilir?
Türkiye’de yürütülen ulusal tarama programında 50-70 yaş arasındaki kadın ve erkeklere iki yılda bir ücretsiz gaitada gizli kan testi uygulanıyor.
Tarama kapsamında 10 yılda bir kolonoskopi yapılması da öneriliyor. Ancak rutin tarama kapsamındaki ücretsiz dışkı testiyle kolonoskopi aynı işlem değil.
Ailesinde bağırsak kanseri öyküsü bulunanlar, daha önce bağırsak polibi saptananlar ve bazı kronik bağırsak hastalıklarına sahip kişiler için daha erken yaşta veya daha sık kontrol gerekebiliyor.
Bu kişilerin tarama zamanını hekimleriyle belirlemesi önem taşıyor.
Ücretsiz bağırsak kanseri taraması nerede yapılıyor?
Vatandaşlar, Sağlık Bakanlığının ücretsiz tarama hizmetinden Aile Sağlığı Merkezleri, Sağlıklı Hayat Merkezleri ve Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezleri (KETEM) aracılığıyla yararlanabiliyor.
Gaitada gizli kan testi, dışkı örneğinde gözle görülemeyen kanın araştırılmasına dayanıyor.
Test sonucunun pozitif çıkması kesin olarak kanser bulunduğu anlamına gelmiyor. Ancak kanamanın nedenini belirlemek için ileri inceleme yapılması gerekiyor.
Bağırsak kanserinde erken teşhis neden önemli?
Kalın bağırsak kanserlerinin bir bölümü, zaman içinde kansere dönüşebilen poliplerden gelişiyor.
Tarama yöntemleri sayesinde bu poliplerin henüz kansere dönüşmeden tespit edilmesi ve uygun durumlarda çıkarılması mümkün olabiliyor.
Ayrıca kanserin erken evrede yakalanması, tedavi seçeneklerinin değerlendirilmesini kolaylaştırıyor.
50 yaşından küçük olanlar da dikkat etmeli
Ücretsiz toplum tabanlı taramanın 50 yaşında başlaması, daha genç kişilerde bağırsak kanseri görülmeyeceği anlamına gelmiyor.
Özellikle dışkıda kan, açıklanamayan kilo kaybı veya kalıcı bağırsak alışkanlığı değişikliği bulunanların yaşına bakılmaksızın sağlık kuruluşuna başvurması gerekiyor.
Uzmanların önemle üzerinde durduğu nokta, bağırsak kanserinin belirti vermesini beklemeden uygun yaşta düzenli taramaların yaptırılması.












