Anayasa Mahkemesi (AYM), genelevlerin ve devlet denetimindeki fuhuş faaliyetlerinin yasal dayanağını oluşturan 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun 128. maddesini iptal etti. 17 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan kararda, düzenlemenin Anayasa’nın 5. ve 17. maddelerine aykırı olduğu belirtildi. Oybirliğiyle alınan karar, genelevlere ilişkin mevcut hukuki düzenlemenin geleceğini gündeme taşıdı.
Türkiye’de genelevlerin hukuki statüsünü ilgilendiren önemli bir Anayasa Mahkemesi kararı yayımlandı. Yüksek Mahkeme, 24 Nisan 1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun 128. maddesinin iptaline hükmetti.
16 Temmuz 2026 tarihinde oybirliğiyle verilen karar, 17 Kasım 2026 tarihli ve 33433 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı.
Mahkemenin değerlendirmesinde, devletin gözetimi ve denetimi altında fuhuş yapılmasına imkân sağlayan düzenlemenin insan onurunun korunmasına ilişkin anayasal yükümlülüklerle bağdaşmadığı vurgulandı.
Anayasa Mahkemesi hangi maddeyi iptal etti?
AYM’nin iptal kararı, 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun 128. maddesini kapsıyor.
Söz konusu madde, Sağlık Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığına genelevlerin ve bu faaliyetleri yürüten kişilerin tabi olacağı kuralları ortaklaşa düzenleme yetkisi veriyordu.
Ayrıca fuhuş nedeniyle bulaşan hastalıkların, özellikle cinsel yolla bulaşan hastalıkların yayılmasını önlemek amacıyla alınacak tedbirlerin belirlenmesini öngörüyordu.
Anayasa Mahkemesi, maddenin ilk cümlesini Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. İkinci cümlenin de ilk cümlenin iptali nedeniyle uygulanma imkânının kalmadığına hükmederek bu düzenlemeyi de iptal etti.
Böylece 128. maddenin tamamı hakkında iptal kararı verilmiş oldu.
AYM’nin iptal gerekçesi ne?
Anayasa Mahkemesi, düzenlemeyi Anayasa’nın 5. ve 17. maddeleri kapsamında değerlendirdi.
Anayasa’nın 5. maddesi, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamayı devletin temel amaç ve görevleri arasında sayıyor.
17. madde ise herkesin yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkını güvence altına alıyor.
Yüksek Mahkeme, devletin gözetimi ve denetimi altında fuhuş yapılmasına imkân tanıyan kuralın, kişilerin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına ilişkin devletin pozitif yükümlülükleriyle bağdaşmadığı sonucuna ulaştı.
Kararda insan onurunun korunmasının devletin temel sorumluluklarından biri olduğu vurgulandı.
Karar üç ayrı yargı başvurusunun ardından geldi
İptal süreci, farklı yargı mercilerinin Anayasa Mahkemesine yaptığı başvuruların ardından gelişti.
Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi, Mardin 3. İdare Mahkemesi ve Danıştay Dördüncü Dairesi, söz konusu düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle yüksek mahkemeye başvurdu.
Başvuruların temelinde, konut ve işyerlerinin belirli sürelerle kapatılarak mühürlenmesine ilişkin idari işlemlere karşı açılan davalar bulunuyordu.
Anayasa Mahkemesi, hukuki bağlantıları nedeniyle başvuruları birleştirerek 2025/144 esas sayılı dosya üzerinden inceleme yaptı.
Yapılan değerlendirmeler sonucunda 2026/164 karar sayılı iptal hükmü oluşturuldu.
Genelevler kapatılacak mı?
AYM kararının ardından en çok merak edilen konulardan biri, Türkiye’deki genelevlerin hukuki durumunun nasıl etkileneceği oldu.
İptal kararı, genelevlere ilişkin düzenlemelerin temel yasal dayanağını ortadan kaldırıyor.
Ancak karar metninde ülkedeki bütün genelevlerin belirli bir tarihte kapatılmasına yönelik ayrıca verilmiş bir idari karar bulunmuyor.
Dolayısıyla iptal hükmünün genelevlerin faaliyetleri, mevcut ruhsat ve denetim uygulamaları üzerindeki somut sonuçlarının ilgili mevzuat ve idari işlemler çerçevesinde değerlendirilmesi gerekiyor.
AYM’nin kararı, tek başına bütün işletmelerin derhal kapatıldığı şeklinde yorumlanmamalı.
Karar mevcut yasal düzenlemeleri nasıl etkileyecek?
Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun 128. maddesi, Türkiye’de genelevlere ilişkin düzenleyici sistemin temel dayanaklarından biri olarak uygulanıyordu.
Bu madde çerçevesinde, 1961 yılında yayımlanan Genel Kadınlar ve Genelevlerin Tabi Olacakları Hükümler ve Fuhuş Yüzünden Bulaşan Zührevi Hastalıklarla Mücadele Tüzüğü kabul edilmişti.
Söz konusu tüzük, genelevlerin denetlenmesi, ilgili kişilerin kayıt altına alınması ve halk sağlığının korunmasına yönelik çeşitli hükümler içeriyor.
Anayasa Mahkemesinin iptal kararı, bu düzenleyici yapının yasal dayanağı açısından önemli bir değişiklik oluşturuyor.
Mevcut ikincil düzenlemelerin hukuki durumuna ilişkin yapılacak değerlendirmeler ve idari uygulamalar, kararın etkilerinin belirlenmesinde önem taşıyacak.
AYM kararında insan ticaretine de dikkat çekildi
Yüksek Mahkeme, kararının gerekçesinde insan ticareti ve kişilerin fuhşa zorlanması konularını da ele aldı.
Kararda, bireylerin ekonomik ve sosyal koşullar nedeniyle istismara açık hale gelebileceği belirtilirken, devletin insan ticareti ve fuhşa aracılık eden kişi ve örgütlerle etkin biçimde mücadele etmesi gerektiği ifade edildi.
Mahkeme, devletin temel görevinin kişileri fuhşa yönelten yapısal nedenleri ortadan kaldıracak sosyal politikaları geliştirmek ve bireylerin haklarını korumak olduğunu değerlendirdi.
İptal kararı oybirliğiyle alındı
Anayasa Mahkemesi, 16 Temmuz 2026 tarihinde gerçekleştirdiği incelemenin ardından Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun 128. maddesini oybirliğiyle iptal etti.
17 Kasım 2026 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan karar, Türkiye’de genelevlerin hukuki statüsü ve devlet denetimine ilişkin uygulamalar açısından önemli bir gelişme olarak kayıtlara geçti.
Kararın ardından ilgili mevzuatın nasıl uygulanacağı ve yeni bir yasal düzenleme yapılıp yapılmayacağı, önümüzdeki süreçte takip edilecek konular arasında yer alıyor.












