Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31’inci Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında hazırlanan Türkiye pavilyonu, deprem bölgesinden getirilen hafriyat atığı toprakların kullanıldığı mimarisiyle dikkati çekti.
Atık malzemelerin doğal dokularla buluştuğu pavilyonda, sürdürülebilir mimariye dikkat çekilerek geri dönüşümün önemi vurgulandı.
Antalya’da düzenlenen COP31 kapsamında Türkiye pavilyonu, çevre dostu mimari yaklaşımı ve kullanılan malzemelerin özgünlüğüyle öne çıktı. Mavi ve Yeşil Bölge’de hazırlanan Türkiye pavilyonlarında, atık malzemelerin yeniden değerlendirilmesiyle oluşturulan tasarımlar ziyaretçilerin ilgisini çekti. Toprak dokularının ön plana çıkarıldığı pavilyonda, deprem bölgesindeki inşaat hafriyatından elde edilen malzemeler mimari birer unsura dönüştürüldü.
İnşaat hafriyat atığı topraklar
Türkiye pavilyonlarının sergi tasarımcısı Mimar Bünyamin Atan, kullanılan malzemelerin yalnızca estetik değil, sürdürülebilirlik açısından önem taşıdığını belirterek, “Bu ürünler inşaat hafriyat atığı topraklar. Aynı zamanda maden toprakları atığı olarak da üretilebiliyor. Bunlar yüzde 96 oranında toprak olup, yüzde 4 oranında da çeşitli bağlayıcılarla mukavemeti sağlanan malzemeler. Bunlar aslında mesleki literatürümüzde yeri olan bir malzeme. Ancak kullanımı çok zayıf ve çok az olan bir malzeme. Biz de burada, Türkiye Pavilyonu’nda, İklim Zirvesi’nde bir manifesto, bir farkındalık oluşturmak için bütün stant kurgusunu bunun üzerine inşa ettik. Urfa’da, bölgenin çeşitli yerlerinden gelen hafriyat atığı topraklarla bu malzeme sıkıştırıldı” dedi.
Toprak yüksek basınçta sıkıştırılıyor
Pavilyonun yapımında kullanılan sıkıştırılmış toprağın üretim aşamalarını anlatan Atan, “Sahadan gelen toprak eleniyor. Çeşitli oranlarda elek işleminden geçiyor ardından güçlendiriliyor sonra da yüzde 4 oranında çeşitli bağlayıcılar dahil edilerek 10 santim dökülüyor, yüksek basınçta sıkıştırılıyor. Bu sıkıştırma işlemi her 10 santimde bir yapılıyor. Böylelikle yapı kendisini aslında katmanlı şekilde üretmiş oluyor. Aslında bu, bir yapı malzemesi olmak için çok elverişli bir malzemeyken kullanım veya farkında olmamaktan gelen çeşitli sebeplerden ötürü çok tercih edilmiyor. Biz de burada bu malzemeyi kullanarak hem üretilebilirliğini hem de mimarideki yerini göstermek istedik” diye konuştu.
Atık malzemeler mekana dokusal katkı sağlıyor
Atık malzemelerin mimaride yeniden kullanılmasının önemine değinen Atan, “Bir yandan da İklim Zirvesi için bunun bir atık malzemeden üretiliyor olması, atık üretmeyi geçin, bir atık malzemeyi dönüştürüp hayatın içerisinde özellikle kimlikli, nefes alan, gözenekleriyle bir parça da mekana dokusal olarak katkı sağlayan bir malzeme oluşu bizi çok etkiliyor, özellikle mimarları çok etkiliyor. Bunun aynı zamanda bir de tuğlaları var. Sıkıştırılmış toprak tuğlalar. Ateş görmüyor.
Yine yüzde 96 oranında toprak içeriyor. Yüksek preste sıkıştırılıyor ve ateş tuğlasına yakın bir mukavemet değeri oluyor. Yığma yapılarda çok rahat kullanılabiliyor. Bu malzemenin de bu şekilde burada bir sanat eseri olarak görünüyor olması bizim için çok anlamlı” dedi.
Kahve posasından üretilmiş paneller getirdik
Pavilyonda farklı atık türlerinden elde edilen ürünlere de yer verdiklerini belirten Atan, “Çeşitli markalarla yaptığımız iş birlikleri var. Hurdadan elde edilmiş metaller getirdik. Kahve posasından üretilmiş paneller getirdik. Olabildiğince standın temel ürünlerinin atık ahşap, atık malzemeler üzerine olması için gayret ettik. Böylelikle yalnızca toprak değil, farklı atık malzemelerin de yeniden değerlendirilerek mimarinin bir parçası haline gelebileceğini göstermek istedik” diye konuştu.
