Ticaret Bakanı Ömer Bolat, “Hedefimiz daha yenilikçi, kaynak verimli ve katma değeri yüksek bir ekonomi. Öne çıkan bir ders şudur ki; kamu politikası yönü belirler, şirketler hedefleri gerçek dünyadaki sonuçlara dönüştürür. Bu nedenle ihracatçılarımız ve iş derneklerimizle yakın çalışıyoruz” dedi.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Antalya’da COP31 kapsamında ‘Finans ve Ticaret Günü’ açılış programında konuştu. COP31 hedeflerinden bahseden Bakan Bolat, iklim hedeflerini somut eylemlere ve ölçülebilir sonuçlara dönüştürerek taahhütlerden uygulamaya geçmeyi amaçladıklarını belirtti. İklim eylemini, uluslararası ticareti ve endüstriyel kalkınmayı birbiriyle yarışan gündemler olarak görülmemesi gerektiğine değinen Bakan Bolat, “Bunlar birbirini desteklemelidir. Tüm zorluklara rağmen ticaret büyük dayanıklılık göstermiştir. Rakamlar bu dönüşümün boyutunu vurgulamaktadır. Dünya Ticaret Örgütü’ne göre; mal ve hizmetlerdeki küresel ticaret 2025 yılında yaklaşık 35 trilyon ABD dolarına ulaşmıştır. Yeşil ticaret de büyümektedir. Çevresel ürünlerin küresel ihracatı 2024 yılında yaklaşık 2 trilyon ABD dolarına ulaşmıştır. Bu, küresel üretim ihracatının yüzde 14’üdür. Uluslararası Enerji Ajansı (Iea), temiz enerji teknolojileri için küresel pazarın, son on yıldaki ortalama yıllık yüzde 20 civarındaki büyümenin ardından 2025 yılında neredeyse 1,2 trilyon dolara ulaştığını tahmin etmektedir. Bu rakamlar, yeşil dönüşümün yalnızca çevresel bir zorunluluk olmadığını açıkça göstermektedir. Bu aynı zamanda zamanımızın en büyük ekonomik fırsatlarından biridir. Yeni pazarlar, yatırım ve büyüme yaratmaktadır. Bizim görevimiz, ticareti bu dönüşümün itici gücü yapmaktır. Ticaret, sürdürülebilir ürünlere ve teknolojilere erişimi kolaylaştırmalıdır. Ayrıca, tüm ekonomilerin yeni yeşil değer zincirlerinden faydalanmasına olanak tanımalıdır” diye konuştu.
Türkiye için yeşil dönüşüm, ticaret politikamızın temel önceliği
Hükümetlerin, uluslararası kurumların, finansal aktörlerin ve işletmelerin birlikte neler yapabileceğinin belirlenmesini amaçladıklarını vurgulayan Bakan Bolat, “Türkiye’nin kendi deneyimi bize bu iş birliğinin neden önemli olduğunu gösteriyor. Türkiye için yeşil dönüşüm, uzun yıllardır ticaret politikamızın temel önceliği olmuştur. En büyük ticaret ortağımız olan Avrupa Birliği (AB) ile olan yakın ekonomik entegrasyonumuz, bu gündemi şekillendirmede önemli bir rol oynamıştır. Avrupa Yeşil Mutabakatı’nın üretim, yatırım ve pazara erişimi etkileyeceğini erken fark ettik. Bu anlayışla, Ticaret Bakanlığımızın koordinasyonunda 2021 yılında Yeşil Mutabakat Eylem Planımızı kabul ettik. Plan, ilgili bakanlıkları, kamu kurumlarını ve özel sektörü, ekonomimizin dönüşümüne yönelik kapsamlı yaklaşım etrafında bir araya getirdi. O zamandan bu yana Türkiye önemli ilerlemeler kaydetti. 2021’de Paris Anlaşması’nı onayladık ve 2053 için net sıfır hedefimizi duyurduk. Temmuz 2025’te kabul edilen İklim Kanunumuz, ulusal karbon fiyatlandırmasının ve bir Emisyon Ticaret Sistemi’nin (Ets) yasal temelini oluşturdu” dedi.
Yeşil dönüşümü genişlettik
Endüstriyel karbonsuzlaştırma, döngüsel ekonomi, sürdürülebilir finans ve temiz enerji alanlarında stratejiler ve yol haritaları geliştirdiklerini anlatan Bakan Bolat, “Uluslararası kurallar ve endüstriyel ihtiyaçlar geliştikçe, 2026-2030 Yeşil Mutabakat Eylem Planımızı güncelledik. Yeşil dönüşüm için dijitalleşme, adil geçiş ve eğitimi içerecek şekilde genişlettik. Hedefimiz daha yenilikçi, kaynak verimli ve katma değeri yüksek bir ekonomidir. Öne çıkan bir ders şudur ki; kamu politikası yönü belirler, ancak şirketler hedefleri gerçek dünyadaki sonuçlara dönüştürür. Bu nedenle ihracatçılarımız ve iş derneklerimizle yakın çalışıyoruz” diye konuştu.
Sermayeye ve teknolojiye erişim eşit değil
Uluslararası Enerji Ajansı’nın, 2026 yılında temiz enerjiye yaklaşık 2,2 trilyon ABD doları yatırım yapılmasını planladığını dile getiren Bolat, “Bu, fosil yakıtlara giden miktarın neredeyse iki katıdır. Ancak sermayeye ve teknolojiye erişim eşit değildir. Geçiş gerçekten küresel olacaksa, yatırımın gelişmekte olan ekonomilere, daha küçük üreticilere ve desteğe en çok ihtiyaç duyan topluluklara da ulaşması gerekir. Bu nedenle, bugünkü program şu dört bağlantılı soru etrafında düzenlenmiştir. Kapsayıcı kalkınmayı da destekleyen düşük karbonlu, dayanıklı değer zincirlerini nasıl inşa edebiliriz? Kobi’leri iklime hazır ticarete katılmaları için nasıl donatabiliriz? Finans ve yatırım, onlara ihtiyaç duyan işletmelere ve projelere nasıl ulaşabilir? Farklı iklim ve ticaret yaklaşımlarının birbiriyle uyumlu çalışması için uluslararası iş birliğini nasıl güçlendirebiliriz? Bu konular üst düzey diyaloğumuz ve tematik oturumlarımız aracılığıyla incelenecektir” dedi.
Ticaret, iklim eyleminin önünde ek bir engel değil
Bakan Bolat, ardından ‘İklim, Ticaret ve Rekabetçilik: Düzenlemeden Uygulama İçin Koordinasyona’ etkinliğine katıldı. COP31 Dönem Başkanlığı olarak Türkiye’nin, bu konferansı iklim taahhütlerini somut eyleme, yatırıma ve ölçülebilir sonuçlara dönüştüren bir ‘Uygulama Cop’u’ yapmaya kararlı olduğuna dikkati çeken Bakan Bolat, bu hedefe ulaşmada uluslararası ticaretin önemini vurguladı. İklim politikalarının uluslararası ticaretin kurallarını giderek daha fazla şekillendirirken, ticaretin de yeşil dönüşümü hızlandırmak için en güçlü araçlardan biri olmaya devam ettiğini anlatan Bakan Bolat, “Ticaret; temiz teknolojilere, temel hammaddelere ve sürdürülebilir ürünlere erişimi kolaylaştırmaktadır. Üreticileri, yatırımcıları ve pazarları birbirine bağlar ve düşük karbonlu değer zincirlerinin sınırlar ötesinde geliştirilmesine olanak tanır. Bu nedenle yaklaşımımız açıktır: ticaret, iklim eyleminin önünde ek bir engel değil, onu kolaylaştıran bir unsur olmalıdır. Bu perspektiften bakıldığında, uluslararası iş birliğinin gerçek bir fark yaratabileceği iki ana alan görüyorum” diye konuştu.
Uluslararası koordinasyona ve birlikte çalışabilirliğe ihtiyaç var
İklimle bağlantılı ticaret önlemleri arasında daha fazla uluslararası koordinasyona ve birlikte çalışabilirliğe ihtiyaç olduğunu belirten Bakan Bolat, “Dünya genelinde hükümetler karbon fiyatlandırma mekanizmaları, emisyon ticaret sistemleri, sınırda karbon düzenlemeleri, ürün standartları ve sürdürülebilirlik gereklilikleri uygulamaya koymaktadır. Dünya Bankası’na göre, şu anda dünya çapında 40 emisyon ticaret sistemi ve 47 karbon vergisi dahil olmak üzere yürürlükte olan 87 karbon fiyatlandırma aracı bulunmaktadır. Bugün, küresel sera gazı emisyonlarının neredeyse yüzde 30’u doğrudan karbon fiyatlandırması kapsamındadır. Bu mekanizmalar yalnızca 2025 yılında 107 milyar ABD dolarından fazla kamu geliri yaratmıştır. Bu rakamlar, iklim düzenlemelerinin ne kadar hızla küresel ekonominin ayrılmaz bir parçası haline geldiğini göstermektedir. Sınırda karbon düzenleme mekanizmalarının ortaya çıkmasıyla birlikte yerel iklim politikalarının etkileri giderek artan bir şekilde ulusal sınırların ötesine uzanmaktadır” dedi.
