Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi (NEVÜ) öğrencileri, okulda edindikleri teorik bilgileri Kapadokya’nın geleneksel çömlekçilik merkezi olan Avanos ilçesindeki atölyelerde pratiğe dönüştürüyor.
Atölye sahibi Şaban Topuz, “Avanos’ta geleneksel tekniklerle 5 bin yıldır çanak çömlek yapılıyor. Üniversitemizin bu sürece dahil olması, zanaatın ‘alaylıdan mektepliye’ dönüşmesini sağladı” dedi.
Türkiye’nin önemli turizm merkezlerinden biri olan Kapadokya bölgesinin geleneksel çömlekçilik merkezi olan Avanos ilçesinde, çömlek yapımı yaklaşık 5 bin yıldır sürdürülüyor. İlçeden geçen Kızılırmak’ın kırmızı killi toprakları toplanıp çeşitli işlemlerden geçirilerek çanak çömlek yapım atölyelerine gönderiliyor. Burada usta ellerde şekil verilip özel tekniklerle üretilen binlerce çeşit ürün, bölgeyi ziyaret eden yerli ve yabancı turistlerin beğenisine sunuluyor. Nevü Seramik ve Cam Bölümü öğrencileri, okulda edindikleri teorik bilgileri Avanos ilçesindeki atölyelerde pratiğe dönüştürerek bu köklü zanaatın geleceğine yön veriyor.
Hem tecrübe ediniyorlar hem sanatsal gelişim sağlanıyor
Avanos’ta çömlek atölyesi işleten Şaban Topuz üniversite ile yapılan iş birliğinin bölgeye büyük değer kattığını belirterek, “Avanos’ta 5 bin yıldır çanak çömlek yapılıyor. Üniversitemizin bu sürece dahil olması, zanaatın ‘alaylıdan mektepliye’ dönüşmesini sağladı. Eskiden Avanos’ta bu çeşitlilikte ürünler ve sır tekniğimiz yoktu; üniversite sayesinde bu eksikliği tamamladık. Atölyemizde üniversiteden 8’e yakın öğrenci çalıştırıyoruz. Burada hem tecrübe ediniyorlar hem de sanatsal gelişim sağlıyorlar. Bu gençler yarın bir gün öğretim görevlisi olacak. Onlarla birlikte Türkiye’nin sanata bakışını çok daha farklı noktalara taşıyacağımıza inanıyoruz” diye konuştu.
Öğrencilerle beraber sanata farklı bir pencere açtık
Bölgeye özellikle Çinli turistlerin yoğun ilgi gösterdiğini ifade eden Topuz, ürünlerdeki renk cümbüşüne dikkat çekerek “Önceden böyle bir çeşitlilik yoktu. Şimdi üniversitedeki hocalarımız ve öğrencilerle beraber sanata farklı bir pencere açtık. Bu yenilikçi yaklaşımımız, bizi takip eden diğer atölyelerle birlikte çoğalarak devam ediyor. Öğrencilerin teorik bilgisi var ancak uygulama sahaları yetersizdi. Atölyelerimizde bu fırsatı yakaladılar. Bu işte pratik her şeydir; pratik olmayınca teori birbirini tamamlayamıyor. Atölyemizde yerli ve yabancı turistlerin taleplerini doğrudan gözlemleyerek arz-talep dengesine göre üretim yapıyoruz” ifadelerini kullandı.
Mesleğimi çok sevmeye başladım
Nevü Seramik ve Cam Bölümü 4’üncü sınıf öğrencisi Ayça Çiftçi ise 4 yıl önce üniversite eğitimi için Adana’dan Nevşehir’e geldiğini belirterek, “Okulla başlayan bu serüvenim zamanla bir işe dönüştü ve mesleğimi çok sevmeye başladım. Burada çamur çeşitlerini, seramikleri ve özellikle stoneware (taş seramik) tekniğini öğrendim. Okulun teorik katkısı çok büyük ancak atölyede ziyaretçilere çamuru ve bu sanatı anlatmak beni çok daha fazla geliştiriyor. 3 yıldır bu atölyedeyim ve burası benim ilk iş hayatım oldu. İlk başta çalışmaktan çekiniyordum ama deneyip tecrübe etmek gerekiyormuş” dedi.
Topraktan sanata uzanan süreç
Üretim aşamalarını da anlatan Çiftçi, “Kızılırmak toprağını yataklarından alıyoruz, ustalarımız hazırlayıp bizlere getiriyor. Öncelikle çamuru torna üzerinde merkez noktaya sabitlememiz gerekiyor; sonrasında her şekli verebilirsiniz. Ürünlerin fırınlanma dereceleri farklılık gösteriyor. Stoneware dediğimiz toprak 1250 derecede, diğerleri ise 850-900 derecede fırınlanıyor. Ürünler kuruduktan sonra yaklaşık 1 hafta ile 10 gün arasında seramik fırınlarında pişiriliyor. Biz bu ilk pişirimden çıkan ürüne ‘bisküvi’ diyoruz. Bisküvi aşamasından sonra boya yerine ‘sır’ dediğimiz renkli cam tekniğini uyguluyoruz. Eğer üzerinde desen olmasını istiyorsak çini boyalarıyla renklendiriyoruz. İçlerindeki figürleri kendi ellerimizle şekillendirip ürüne yerleştiriyor, birlikte kuruttuktan sonra son fırınlama işlemine geçiyoruz” diye konuştu.
