Türkiye Kadın Girişimciler Derneği’nin ‘Türkiye’nin Dış Ticaret Vizyonu’ başlıklı toplantısında, konuşan Ticaret Bakanı Ömer Bolat, “Kadın çalışanların ihracata katkısı 62,3 milyar dolara ulaştı. Bu rakam toplam mal ihracatının yaklaşık yüzde 23,5’ine karşılık geliyor. İhracatçı firmalardaki kadın istihdamının payı ise yüzde 30’a yaklaştı” dedi.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye Kadın Girişimciler Derneği tarafından düzenlenen ‘Türkiye’nin Dış Ticaret Vizyonu’ başlıklı toplantıya katıldı. Bakan Bolat, burada yaptığı konuşmada küresel ekonomideki gelişmeler, Türkiye’nin ekonomik büyümesi, ihracat performansı, dış ticaret hedefleri, kadın çalışanların ihracata katkısı ve teknolojili ürün ihracatındaki gelişmelere ilişkin açıklamalarda bulundu.
‘İHRACATÇI FİRMALARDAKİ KADIN İSTİHDAMININ PAYI İSE YÜZDE 30’A YAKLAŞTI’
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, “Ticaret Bakanlığı olarak bizim Ticari Araştırmalar Genel Müdürlüğünde geniş bir araştırmamız oldu. Kadın çalışanların ihracata katkısı 62,3 milyar dolar, toplam mal ihracatının 4’te biri, aşağı yukarı yüzde 23,5’i. İhracatçı firmalardaki kadın istihdam payı yaklaşık yüzde 30. Çok iyi bir rakam, özellikle gıdada, geleneksel sektörlerde, teknolojik sektörlerde, otomotiv sektöründe kadın istihdamının ihracata katkısı büyük. Karar verici kadınların ihracata katkısı net 30 milyar dolar olarak hesap edildi bizim araştırmada. Kadın çalışanların sektörel ihracat katkısında giyim sektöründe 8,2 milyar dolar, gıda ürünlerinde 7,4 milyar dolar, motorlu kara taşıtlarında 7,1 milyar dolar. Yüksek ve orta yüksek teknolojili ürünlerde ise 22,2 milyar dolar. Son 13-12 yılda artış oranı yüzde 176 kadın katkısının teknolojik ürün ihracatındaki artış oranı. Karar alma süreçlerindeki rolleri itibarıyla baktığımızda kadın yöneticilerin olduğu işletmelerin 21 milyar dolar, kadın sermayedarların yani şirket sahiplerinin olduğu şeyde de yaklaşık 9 milyar dolar bir ölçümleme yaptık” ifadelerini kullandı.
‘FRANSIZLARIN ÖNDERLİĞİNDE ‘MADE IN EUROPE’ DİYE BİR ŞEY ÇIKARDILAR’
Bolat, “2 Nisan 2025’te Trump yönetimi ticaret savaşlarını başlatınca Avrupa Birliği’ne de büyük vergiler getirdiler. Avrupa’da bir baktı 350 milyar dolar fazla verdiği ABD’de kapılar kapanıyor. Fransızların önderliğinde ‘Made in Europe’ diye bir şey çıkardılar. Ve birden sanayileştirme yasası genel adı, alt projelerden birisi Made in EU adı altında, efendim tamam, sanayiyi destekleyeceğiz, hakkınız, tabii ki desteklersiniz. Fakat benim 30 yıllık gümrük birliğim var sanayi ürünlerinde. Bu malların serbest dolaşımı, gümrük vergisi yok, kota yok, eş etkili tedbir olmayacak ve biz sanayide rekabet politikası, devlet yardımları politikası, ürün güvenliği politikası, marka patent kanunu hepsinde AB yasalarına uyumluyuz. O ne çıkarıyorsa ben uyumlandırıyorum bu şekilde” diye konuştu.
‘ALMANYA VE FRANSA BİR ŞEYDE BAŞ TUTARSA ÖBÜRLERİNİ KOLAYCA EKARTE EDEBİLİYORLAR’
Bakan Bolat, “Fakat yani burada acı olan bir gerçek var. 27 ülke bir blok, karar alma mekanizmasında oturuyorlar, farklı görüşler var ama Almanya ve Fransa bir şeyde baş tutarsa öbürlerini kolayca ekarte edebiliyorlar, böyle de bir gerçek var. Avrupa Birliği kompakt bir yapı değil değerli arkadaşlar. 27 ayrı ülke. Bir karar, yani kanun çıkarılırken komisyon bir kanun hazırlıyor. Avrupa Parlamentosu bir sürü farklı ideolojik gruplar çalışıyorlar, raportörler var bir kanun çıkarıyor ve Avrupa Bakanlar Konseyi her ülkenin birer bakanı var, oradan bir şey çıkmaya çalışıyor. Bunlar farklı ise sonra oturuyorlar bir tahkim yaparak aralarında arabuluculuk yaparak bir uzlaşma metni çıkarıp onu kabul ediyorlar ve o artık kanun oluyor. Şimdi sanayileştirme yasası ve Made in EU da böyle bir yapıdan çıkacak” ifadelerini kullandı.
‘AVRUPA ELEKTRİKLİ OTO DEVRİMİNİ YAKALAYAMADI’
Bakan Bolat, “Şimdi 4 Mart’ta komisyonun kararı bizim için çok sevindiriciydi. Gümrük birliği bir tek bizim var, içeride kabul edildi. Ama birileri ince kılçık attılar eklere otomotiv sektöründe elektrikli otoyollar ki gidişat elektriğe doğru gidiyor. Şu anda Avrupa Birliği’nde satılan otoların yüzde 50’si elektrikli. 2030’da içten yanmalı hiç kalmayacaktı, satılmayacaktı. Bunu şey çıkınca, Covid’den sonra 2035’e ertelediler. Avrupa elektrikli oto devrimini yakalayamadı. Bunu bir tek ülke yakaladı, o da Çin. Dünyada elektrikli otonun yüzde 55’ini Çin üretiyor. Dolayısıyla Avrupa tehlikeyi geç fark etti, ‘üzgünüm çok geç kaldınız’ durumuna düştüler. Bu anlamda hakikaten bir arayış içindeler. Bu arayışın içinde bir anda kendileri içine kapanıyor korumacı ülkelerin ittirmesiyle, ön almasıyla. Ama kendi içine kapandığı zaman giderek küçülecek, daralacak” dedi.
‘BİR YANDAN DA KAPIKULEDEKİ TIR BLOKAJI, GÜMRÜK BLOKAJLARINI DA ÇÖZME ÇABASI İÇİNDE TIRLARIMIZLA GÖRÜŞÜYORUZ’
Bakan Bolat, “Çünkü bize batılılar serbest ticaretin faziletini öğrettiler, açık ekonomik politikaların faziletini öğrettiler, rekabetçi ekonominin öneminin faziletini öğrettiler. Biz de öğrendik, başkaları da öğrendi ama şimdi dönüldüğünde yok kardeşim, işte şu engel var, yok çelik kotası, yok e-ticaret ekstra ücret, yok fiziki vize engeli, yok tırlarına vize engeli, yok şoförüne vize engeli. Bunlarla boğuşuyoruz yani, krizsiz geçen bir günümüz yok, bunları çözmek için savaşıyoruz. Geçen hafta Türk Devletleri Teşkilatı zirvesinde 3 gün büyük yoğunluk içinde koştururken toplantı, anlaşma, imza bir yandan da Kapıkule’deki tır blokajı, gümrük blokajlarını da çözme çabası içinde tırlarımızla görüşüyoruz, Bulgar yetkililerle görüşüyoruz, Avrupa Birliği Brüksel yetkilileriyle görüşüyoruz, daha dün de görüştük, bu çabaların içindeyiz” diye konuştu.
‘GİDİŞAT ELEKTRİKLİYE DOĞRU OLDUĞU İÇİN ÖNÜMÜZÜ KAPATMAYA ÇALIŞIYOR, BUNUN MÜCADELESİNDEYİZ’
Bakan Bolat, “Allah’a şükür uzlaşmayla geçirdik. Bundan sonrası için de müzakerelerle daha kesin hal bulmaya çalışıyoruz. Made in EU noktasında şu noktadayız, Avrupa Birliği oto düzenlemesinde şunu getirdi. Kamu alımları yapacaksan diyor, ben bunu devlet bütçesinden yapıyorum diyor, niye ithale para vereyim dedi diyor elektrikli otomotiv kamu alımlarında, Avrupa’da birleştirilecek, montaj hattı Avrupa’da olacak diyor. Sonra kurumsal alımlar nedir? Şirketler 50 tane araba alıyor, belediyeler otobüs alıyor, kamyon alıyor, bu tür kurumsal alımlarda ben diyor sübvansiyon vereceksem diyor Avrupa Made in EU olacak diyor. Karbondioksit düzenlemelerine uyum sağlaması halinde ben ona kredi vereceğim diyor, bu da Avrupalı olacak şartı var. Bunlarla gidişat elektrikliye doğru olduğu için önümüzü kapatmaya çalışıyor. Bunun mücadelesindeyiz” ifadelerini kullandı.
‘BURADA SEVİNDİRİCİ OLAN ŞU, TÜRKİYE’DEKİ ÜRETİMİN YÜZDE 75’İ AVRUPALILARIN KENDİLERİ’
Bakan Bolat, “Burada sevindirici olan şu, Türkiye’deki üretimin yüzde 75’i Avrupalıların kendileri, bunlar Türk firmaları değil. Hepsi onlardan, biz de onlara diyoruz ki, yani bu yaptığınız kafanıza kurşun sıkmak. Kendi firmalarınızı yok etmeye çalışıyorsunuz. Türkiye’ye 21 milyar dolar otomotiv yatırımı getirdiniz, zaman içinde bu yatırımlar 60 milyar dolara yükseldi. Türkiye’de üretilen otoların yüzde 70’i ihraç ediliyor. Sizin ihracatınız. Türkiye’de satılan 1 milyon 300 bin aracın 1 milyonu ithal oto. Türkiye burada hep bana rab bana anlayışında değil, başka bazı ülkeler, sadece onlar satıcı hiç almazlar, almak istemezler. Biz kazan-kazan anlayışıyla hareket eden bir ülkeyiz bu anlamda. Ve dediğimiz şu, 1 milyon ithalat geliyor Türkiye’ye otomotivde yılda, bunun yüzde 73’ü Avrupa malları. Eğer ki Türkiye’ye satmak istemiyorsanız kendiniz bilirsiniz, 250 bin istihdam kaybedersiniz bizim hesaplarımıza göre” dedi.
‘EKONOMİK RASYONALİTE TÜRKİYE’NİN İÇERİDE OLMASINI GEREKTİRİYOR’
Bakan Bolat son olarak, “Türkiye’de üretilen 1,4 milyon aracın parçalarının yüzde 55’i AB ülkelerinden geliyor, o da istihdam sağlıyor. Böyle güçlü argümanları önlerine koyuyoruz. Diyoruz ki siyasi bir karar vermeyin, bu konuda siz birkaç o lider ülkenin tavrıyla politik karar veriyorsunuz. Ekonomik rasyonalite Türkiye’nin içeride olmasını gerektiriyor, kendi firmalarınızı korumak açısından. Ben bugüne kadar otomotiv sektörümü koruyorsam seni koruyorum. İstiyorsan korumayı kaldırayım diyorum” diye konuştu.
