Edirne’de 2019 yılında özel sektör, ticaret borsaları ve üniversiteler iş birliğiyle üretilen, yerli ve milli hibrit ayçiçeği tohumunda gelişimini tamamlayan ürünlerin hasadı yapıldı.
Edirne Valisi Yunus Sezer, “Ayçiçeği konusunda, yağlı tohumlar konusunda malumunuz ülkemiz ithalat yapıyor. Bu noktada da bağımlılığımızın azalması ve ülkemizin kaynaklarının yurt dışına gitmemesi bizim açımızdan son derece önemli. Böyle olursak tüm Türkiye’de bu tohumumuzu daha fazla alanda yaygınlaştırırız” dedi.
Trakya’da faaliyet gösteren 32 özel tohum firması, 10 ticaret borsası ve Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi iş birliğinde 2019 yılında Trakya Tohum A.Ş. kuruldu. Yerli ve milli tohum üretmek amacıyla kurulan firma, aradan geçen süreçte yıllık 5 ila 6 ton arasında değişen tohumluk üretimini 2024 yılında yaklaşık 200 tona çıkardı. Firma, bu süreçte toplam 4 yerli ve milli hibrit ayçiçeği tohum çeşidi geliştirdi. Bölgede bu yıl yerli ve milli tohumla ekilen ve gelişimini tamamlayan ürünler için Uzunköprü ilçesine bağlı Alıç köyünde hasat yapıldı.
Hasat etkinliğine Edirne Valisi Yunus Sezer, Ak Parti Edirne Milletvekili Fatma Aksal, CHP Edirne Milletvekili Ediz Ün, Trakya Kalkınma Ajansı Genel Sekreteri Mahmut Şahin, kamu kurum ve kuruluşları ile oda, borsa temsilcileri ve üreticiler katıldı.
Yurt Dışına Bağımlılığımızın Azalması Önemli
Etkinlikte konuşan Vali Yunus Sezer, Edirne’nin tarımda Türkiye’ye örnek olduğunu belirterek, “Bazı ürünlerde dünya ortalamasının üzerinde hasat yapıldığını biliyoruz. Çeltikte olduğu gibi. Bugün ayçiçeğinde Türkiye’nin üçüncüsüyüz üretim bakımından. 1 milyon 260 bin dekar alanda bir üretim gerçekleştirdik. Geçen yıl kuraklığa rağmen dekarda yaklaşık 200 kilogram bir verim elde ettik. Bu sene bu oranı da geçmiş bulunuyoruz. Dekarda yaklaşık 217 kilogram verim bekliyoruz. İnşallah bazı yerlerde sulanabilen ve yağış alan yerlerde 300 kilogramın üzerinde bir verim elde edilmiş durumda. Bu bizi çok mutlu ediyor. Çünkü çiftçimizin, üreticimizin yüzünün gülmesi bizi de mutlu ediyor. Ayçiçeği konusunda, yağlı tohumlar konusunda malumunuz ülkemiz ithalat yapıyor. Bu noktada da bağımlılığımızın azalması ve ülkemizin kaynaklarının yurt dışına gitmemesi bizim açımızdan son derece önemli” dedi.
Verim İthal Ettiğimiz Tohumlar Kadar İyi
Yerli ve milli ayçiçeği tohumu ekiminin yaygınlaşmasının önemine değinen Sezer, “Bunun giderek yaygınlaştığını görmek ve çiftçilerimizin de bunu beğenmesi ve bunu tarlalarında uygulaması çok önemli. Çünkü her uygulamadığımız, kendi yerli ve milli tohumumuzu geliştirmediğimiz zaman yurt dışından dövizle tohum alıyoruz. Milli kaynaklarımızı dışarıya gönderiyoruz. Bunun da ithal ettiğimiz tohumlar kadar verimli olması, hem yağ oranı bakımından, hem de ürün verimliliği bakımından en az ithal edilen tohumlar kadar olması sevindirici. Burada Tohum A.Ş.’ye bir görev düşüyor. Yani bu ithal edilen tohumlardan, hem verim olarak, hem de yağ olarak daha fazla olması için de çalışmaların sürdürülmesi lazım bence. Böyle olursak tüm Türkiye’de bu tohumumuzu daha fazla alanda yaygınlaştırırız diye düşünüyorum” diye konuştu.
Yerli Ve Milli Tohum 17 İlde 250 Bin Dekarda Ekildi
Trakya Kalkınma Ajansı Genel Sekreteri Mahmut Şahin de, yerli ve milli ayçiçeği tohumunu ilk olarak 2019’de üretmeye başladıklarını söyledi. Şahin, “2019 yılında başlayan bu serüvende 2022 yılında 3.5 ton üretebildik. Ama sadece Trakya’da olan üç ilde 3.5 tonla başlayan hikayemiz bugün Çanakkale’den Balıkesir’e, Sakarya’dan İzmit’e, Tokat’tan, Samsun’a, Eskişehir’e, Aydın’a kadar 17 ilimizde yaklaşık 250 bin dekarda çiftçilerimizle buluştu. Bu buluşmada tabii ki devletimizin çok büyük desteği var.
Ama çiftçilerimizin de buna inanması var. Bu anlamda biz kabul ediyoruz. Yerli, milli, hibrit ayçiçeği olarak Trakya Tohum Aş olarak yeniyiz, büyümeye çalışıyoruz. Çiftçilerimizi ikna etmeye çalışıyoruz.
Ama şuna emin olun ki, ben de bizatihi hasat şenliklerine, ayçiçeğinin büyüme dönemlerine birebir şahit oldum. Gittim, test ettim ve şunu gördüm birçok alanda; biz yeni olmamıza rağmen Allah’ın yardımı ve inayetiyle diğer yabancı tohumlara neredeyse verim olarak yakın. Yağ oranında neredeyse yakın bir oranda başarabildik” şeklinde konuştu.
Edirne’de 275 Çiftçiye Dağıtıldı
Edirne Tarım ve Orman İl Müdürü İslam Köse de, yerli ve milli çeşit ayçiçeği geliştirme çalışmalarının bakanlık tarafından da yakından takip edildiğini ve her yıl Tarım Arazilerinin Kullanımını Etkinleştirilmesi Projesi (Take) kapsamında desteklendiğini kaydetti. Köse, Edirne’de 2026 yılında yaklaşık 1 milyon 250 bin dekarlık ayçiçeği alanı ekilişi gerçekleştirildiğini, Take çalışmalarında da 275 üreticiye yerli, milli, hibrit ayçiçeği tohumu hibe programlarıyla dağıtıldığını dile getirdi.
Diğer Tohumlardan Daha Başarılı Gördüm
Programda konuşan, Keşan’a bağlı Çobançeşmesi köyünde çiftçilik yapan Levent Akan da, geçen yıl ilk kez yerli ve milli ayçiçeği ekimi yaptığını söyleyerek, “Gerçekten diğer çeşitlere oranla ben bir tık daha üzerinde görüyorum. Yani sap yapısıyla, yağ oranıyla ve tane sıkılığıyla diğer tohumlardan daha başarılı gördüm. Geçen yıl yağmur yağmamasına rağmen 305 kilo dönümden tohum aldım. Bu yıl da yine ekimini gerçekleştiğimde 301 kilo geldi. Yağ oranları da diğer tohumlardan çok farklı değil. Ben üreticilerimizin bu konuya gerçekten sahip çıkmalarını istiyorum. Yıllarca hep dış ülkelerden ekim yaptık, paralarımız hep dış ülkelere gitti. Benim üreticilerimizden ricam; sahip çıkalım. Tamamını ekmeyelim. Ama en azından yarısına yakınına ekelim. Göreceksiniz ki memnun kalacaksınız. Ben bunun garantisini buradan veriyorum” dedi.
Konuşmaların ardından Edirne Valisi Yunus Sezer ve beraberindekiler, ayçiçeği hasadına katılarak, yetkililerden ürünle ilgili bilgi aldı.
