Türkiye Tarım Danışmanları Derneği Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı, Uzman Tarım Danışmanı Ziraat Yüksek Mühendisi Lütfü Açar, orman yangınlarına da neden olan anız yakma uygulamasına ilişkin uyarıda bulunarak, tarladaki anızın yakılması yerine sürülerek toprağa karıştırılmasının toprak sağlığı ve üretimin sürdürülebilmesi açısından önemli olduğunu söyledi.
Lütfü Açar, Trakya’da özellikle buğday hasadının ardından gündeme gelen anız yangınlarının yalnızca bir yangın meselesi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, toprağın verimliliği ve tarımsal sürdürülebilirlik açısından uyarılarda bulundu. Açar, “Bu bağlamda toprağın organik maddesini, su tutma kapasitesini, biyolojik faaliyetlerini, erozyonu, hava kalitesini ve tarımsal sürdürülebilirlik bakımından önemli bir konu olduğunu hatırlatarak, konunun önemini kamuoyu nezdinde değerlendirilmesi önemlidir. Bu bakımdan anız yangınlarının bölgemiz genelinde neden başlatılmış olduğunu da hatırlatmak isterim. Özellikle çiftçilerimiz takriben 50 yıl öncesinde biçerdöverler ile tanışmıştır. Biçerdöverler ile hububat hasadının akabinde oluşan sap artıkları problem oluşturmuştur. Sonuçları hesaplanmadan oluşan sapların yok edilmesi amacı ile anızlar; yaz sıcaklarında yakılmaya başlanılmıştır. Bu devrelerde anız yangınların temel nedenlerine bakıldığında; biçerdöver sonrası tarlada kalan sap miktarının fazla olması, işçilik ve yakıt maliyetlerini azaltma isteği, yabancı ot ve hastalık-zararlı mücadelesinin yanlış biçimde yangınla yapılmaya çalışılması nedenlerin olduğu görülmektedir” dedi.
Topraktaki Organik Madde Azalıyor
Anız yakılmasının toprakta ciddi zararlara yol açtığını dile getirerek, “Anızların bilinçsiz ve kontrolsüz yakılması neticesinde; toprakta organik maddenin ve yüzeyde biyolojik faaliyetin azalmasına, toprak canlılarının zarar görmesine, azot ve kükürt başta olmak üzere bazı besin elementlerinin kaybına, toprağın yapısının bozulmasına, uzun vadede su tutma kapasitesinin düşmesine ve erozyon riskinin artmasına neden olur. Anız yangınlarının Trakya açısından değerlendirildiğinde de özellikle buğday, ayçiçeği münavebesinin yoğun olduğu Edirne, Tekirdağ ve Kırklareli’nde bu konunun çok daha fazla önem taşıdığını ifade etmek isteriz. Bu nedenledir ki buğday hasadından sonra oluşan yüksek miktardaki sap ve anızın doğru yönetilmesi, takip eden ayçiçeği ve kanola üretiminin de başarısını da doğrudan etkileyebileceği bilinmelidir” diye konuştu.
Adım Adım Anızla Mücadele Yöntemi
Lütfü Açar, anızın yakılması yerine alternatif yöntemlerin uygulanması gerektiğini belirten Açar, hasat sonrası ortaya çıkan sapların öncelikle balyalanarak tarladan uzaklaştırılabileceğini, geride kalan saplarınsa uygun ekipmanlarla parçalanarak toprağa kazandırılabileceğini söyledi. Açar, “Oluşan saplar öncelikle balyalanıp, tarladan uzaklaştırılmaktadır. Akabinde kalan saplar bir şekilde parçalanıp, uygun toprak işleme yöntemleri ile toprağa kazandırılmalıdır. Gerek duyulursa sap parçalayıcı ekipmanları kullanılmalıdır. Her işin bir ekonomik boyutu vardır. Çiftçiye yalnızca ‘Anız yakmak yasaktır’ demek yerine, ‘Anız yakmadan tarlayı nasıl daha düşük maliyetle hazırlayabiliriz?’ sorusuna teknik ve ekonomik cevap verilmesi gerektiği konusu da önem taşımaktadır. Anız yakmanın yasaklanması, cezai yaptırımlar, yangının başka tarım alanlarına veya ormanlara sıçraması halinde doğabilecek sorumluluklar ve yerel idarenin alabileceği tedbirler tabiidir ki önem arz etmektedir. Önemli olan konunun teknik boyutu ile de öneminin ortaya konulmasıdır. Trakya’da anız yangınları nedenleri, tarımsal ve ekolojik sonuçları, ekonomik boyutu ve sürdürülebilir anız yönetimi izlenebilir bir şekilde ortaya konulmalıdır. Anız yakmanın toprağa verdiği zarar ile anızın parçalanarak toprağa kazandırılmasının maliyetini ve sağlayacağı faydayı mümkün olduğunca rakamsal olarak da karşılaştırılmalıdır” dedi.
