32.6 C
Ankara
29.2 C
İstanbul
34 C
İzmir
Salı, Ağustos 3, 2021
Diğer
    Ana SayfaYazarlarZerdüştlük nedir öğretileri nelerdir?

    Zerdüştlük nedir öğretileri nelerdir?

    Canlılar birbirlerinden onlarca farklı özellikle ayrılır. Fizyolojik olarak en genel sınıflandırma hayvanlar ve bitkilerdir. Yine onlar kendi içlerinde omurgalı, omurgasız; çift çenekli ve tek çenekli, balıklar, kuşlar, kurbağalar gibi bölündükçe bölünürler. Fakat bence canlılar arasındaki en keskin gruplandırma, hükmedenler ve hükmedilenlerdir.

    Avatar of zafer talha üşi
    Zafer Talha Üşihttps://haberton.com/
    Ben Zafer Talha Üşi, 20 yaşındayım. İTÜ'de okuyan bir mühendis adayıyım. Sosyal bilimler üzerine, özellikle tarihi içeriklerle ilgili araştırmalar yapıyorum. Bu ve benzeri konularda yazılarımı takip etmenizden memnuniyet duyarım.

    Son Dakika Haberleri

    İbrahimi dinlerin atası Zerdüştlük nedir öğretileri nelerdir? Aynı dünyayı paylaştığımız canlılar arasında bizim pozisyonumuz nedir?

    Canlılar birbirlerinden onlarca farklı özellikle ayrılır. Fizyolojik olarak en genel sınıflandırma hayvanlar ve bitkilerdir. Yine onlar kendi içlerinde omurgalı, omurgasız; çift çenekli ve tek çenekli, balıklar, kuşlar, kurbağalar gibi bölündükçe bölünürler. Fakat bence canlılar arasındaki en keskin gruplandırma, hükmedenler ve hükmedilenlerdir. İrade ve akıl sahibi insanlar diğer canlıların hükümdarıdır. Öyle sahipleniriz ki bu gezgeni paylaştığımız canlıların hakkını, kimi zaman kimisini kesip yeriz. Kimi zaman onları çocuklarımıza, ya da kendimize birer oyun arkadaşı yaparız. Kimi zaman yaşam alanlarını, maddi çıkar hevesiyle yakar yıkarız.

    Ruhumuzun Yaratıcısı Kimdir Ya Da Öyle Biri Var Mıdır?

    Peki biz onların üzerinde böyle hakimken bizim hakkımızda hükmedici kimdir? İşte bu soruya farklı cevaplarla gelen farklı kesimler arasında, medeniyet tarihinde ne mücadeleler verilmiştir. Tevhit inancı ile gelen Hz. Zekeriya, sığındığı bir ağacın gövdesinde testere ile doğranırken sessizce ölmüştür. Onun tanrısından korkusu öyle büyüktür ki ecelini getirmiş olan testerenin her dişi, vücudunu parça parça koparırken sessiz çığlıklar ile yaşamını yitirmiştir.

    Fakat yine onun davasını savunan son peygamber Hz. Muhammed (s.a.v.), 3 kıtaya hükmedecek İslam Devleti’nin başkanı olmuştur. Yaratıcıyı reddeden inançlar her zaman var olsa da bugün, ömürlerini tamamlamış veya bu akıbeti yaşayacak olan insanların çoğunluğu, en az bir tanrının varlığını kabul etmiştir. Peki, bizi tanrının buyruklarına bağlı kılan nedir? Biz, neden onun iradesi dışında bir şey gerçekleştiremeyiz?

    Zerdüştlük Nedir?   

    Gelin bu sorunun cevabını pek çok çevre tarafından tevhit inancının atası olarak bilinen Zerdüşt’ün öğretilerinde arayalım. Zerdüşt’ün hangi tarihlerde ve nerede yaşadığı tam olarak bilinmese de M.Ö. 6. ve 10.yy. arasında yaşadığı tahmin edilmektedir. Zerdüşt’ün öğretilerinde tek tanrı vardır. Bilgeliğin ve iyiliğin tanrısı Ahura-Mazda, alemin yaratıcısıdır. Şeytan benzetmesi yapabileceğimiz Ehrimen ise kötülüğün kaynağıdır. Zerdüşt, kendisine Ahura-Mazda tarafından indirilen vahiyleri, Keyani Hükümdarı Goştasp’ın emriyle 21 başlık altında bizzat 2 nüsha olarak kaleme almıştır.  Bu kutsal kitabın ismi Avesta’dır.

    Avesta tarihsel süreç içerisinde, tahribata uğramış ve yeniden yazılması için farklı devirlerde çalışmalar yapılmıştır. Detaylı bir öğrenim için Nimet Yıldırım’ın Şarkiyat Mecmuası’nda bulunan “ZERDÜŞT’ÜN KUTSAL KİTABI AVESTA” isimli yazısını okuyabilirsiniz. Avesta’nın içerisinde yalnızca Ahura-Mazda’nın emirleri bulunmaz: Ahlak, gelenek ve görenekler ile birlikte astronomi, astroloji gibi fenni ilimler ve diğer birçok konuda da bilgiler vardır.

    Zerdüşt Niye İbrahimi Dinlerin Atasıdır?

    Zerdüştlük nedir öğretileri nelerdir?
    Zerdüştlük nedir öğretileri nelerdir?

    Avesta’nın sahip olduğu tüm bu kültürel değerle birlikte, Zerdüştlüğün İbrahimi dinlerin atası olarak adlandırılmasına sebep onun öğretilerinin Yahudilik, Hristiyanlık ve İslamiyet’te var olan bazı normları barındırmasıdır. Tek tanrı ve onun karşısında var olan şeytan tasavvuru, kıyametin vukuu, zinanın yasak olması, sırat köprüsü bunlara örnektir. Tabi ki diğer dinlerde var olanların birebir aynısı olmamakla beraber işleyiş bakımından büyük benzerlikler vardır. Örneğin Sırat Köprüsü’nün muadili olarak, Çinvat Köprüsü vardır. Kötü ruhlar için daracık olacak bu köprü, iyiler için geniş bir yol halinde olacaktır.

    Başka bir benzerlik olarak Zerdüşt, Avesta’nın kitaplarından biri olan Yasna’da Ahura-Mazda’yı şöyle tarif eder “Gök kubbeyi düşürtmeyen kimdir? Güneşi ve yıldızları kim yörüngesine oturttu? Rüzgârı ve bulutları koşmaya sevk eden kimdir?”. Bu sorular Kuran’ı kerim ve İncil’i okuyan insanların da fark edeceği gibi onlardaki ayetlere çok benzerdir. Aslında bunlar bir soru değildir. Cevap bildiren hükümlerdir. Kuran’ı kerimde ‘de Allah gücünü insanlara anlatırken her zaman biz insanların bugün hala kontrol edemeyecekleri dev kütleleri nasıl bir düzene koyduğundan bahseder. Yüzeysel bir bilgilendirmeyle bahsettiğim Zerdüştlük, İran ve Hindistan’da bazı küçük gruplar tarafından hala daha yaşatılmaktadır.

    Pandemi sürecinde Atilla Baysal’ın dipnotta bahsettiğim kitabını okumak ve Zerdüştlük hakkında bilgi sahibi olmak, bana keyif verdi. Yaşadığım topluma yabancı insanların tarihlerini okumaktan, kültürlerini ve inançlarını bilmekten haz duyarım ve bu konuda yazmak istedim. Bunu yapmanın insana verdiği en büyük katkılardan biri de aslında kendini tanımak.

    Birçok din hakkında kitaplar okudum ve her birinde kendi dinim olan İslam’ın dogmalarının hikmetlerini daha iyi anlama fırsatı buldum, bu sayede hem dinime karşı sorumluluklarım daha anlamlı oldu hem de artık ibadetlerimde daha bilinçliyim ve de diğer dinlere daha da sempati duydum. Bir sonraki sefer Yezidilik, hakkında yazmak istiyorum. Bu inançlara olan saygımdan dolayı kesinlikle İslamiyet ile aralarında bir karşılaştırma veya kuralları hakkında bir yorum yapmayacağım. Benim yazmaktaki amacım yalnızca sizlerin de merakını arttırmak ve araştırmaya yöneltmek ve bundan keyif duymam.

    • Atilla Baysal, Dünya Dinlerinden Zerdüştlük. EZR Yayıncılık, İstanbul, 2020, s.5
    • Nimet Yıldırım, “ZERDÜŞT’ÜN KUTSAL KİTABI AVESTA”. Şarkiyat Mecmuası 0 (2011): 147-170
    • Nimet Yıldırım, “ZERDÜŞT’ÜN KUTSAL KİTABI AVESTA”. Şarkiyat Mecmuası 0 (2011): 147-170

    Haber Bültenimize Abone Ol

    En son haberler, teklifler ve özel duyurulardan haberdar olmak için.

    Çok Okunan Kategoriler

    Güncel Haberler