31.8 C
Ankara
33 C
İstanbul
41.7 C
İzmir
Cumartesi, Temmuz 31, 2021
Diğer
    Ana SayfaYazarlarKasvetli Pazar

    Kasvetli Pazar

    Katkısız bir hüzün şarkısı olan Gloomy Sunday. 1. Dünya savaşının verdiği yorgunluk ve duygusal çöküntünün verdiği etkiyle şarkı önce kendi ülkesinde sonra da dünyada meşhur oldukça art arda intiharlara sebep olmuş.

    Avatar of zeynep aykol
    Zeynep Aykolhttps://haberton.com/
    Zeynep Aykol, 2003 yılında Mersin'de doğdu. Kitap okumayı ve resim yapmayı çok seviyor. 2006 yılında Time Dergisi tarafından yılın kişisi seçildi.

    Son Dakika Haberleri

    Seressin yazıp bestelediği Macarca “kasvetli pazar” anlamına gelen “szomoru vasarnap” ismli bu şarkı dinleyen ilk kişi bir şişe zehir içerek intihar etmiş.

    Gothe’nin Genç Werther’in Acılarını kitabını okumuştum muydunuz?

    Serenadı okurken dikkatimi çeken şey o dönemde bu kitabı okuyan gençlerin intihar ettiğiydi. Pek anlam veremedim. Tamam, kitap okurken duygulanabiliriz. Bazen sıkılır bazen kızar bazen de ağlarız ama ölmek, kendi hayatımıza son vermek. Kim neden böyle bir şey yapar ki. Kitabın derin anlamını kavramak için aşık olmak gerekiyormuş. Kitapta böyle yazıyordu. Elimdeki kitabı bitirir bitirmez Gothe‘nin kitabını tekrar okuyacağım. İnsanların okudukları veya dinledikleri şarkının etkisinde kalıp ağır depresyonlara girdiği hatta intihar ettiğini daha önce duymuş muydunuz. Örneğin hepimiz bildiği Murat Kekilinin çıkardığı “Bu Akşam Ölürüm” şarkısı gibi.

    Katkısız bir hüzün şarkısı olan Gloomy Sunday. 1. Dünya savaşının verdiği yorgunluk ve duygusal çöküntünün verdiği etkiyle şarkı önce kendi ülkesinde sonra da dünyada meşhur oldukça art arda intiharlara sebep olmuş. Seressin yazıp bestelediği Macarca “kasvetli pazar” anlamına gelen “szomoru vasarnap” ismli bu şarkı dinleyen ilk kişi yani sevdiği kadın bir şişe zehir içerek intihar etmiş ve arkasında da “Gloom Sunday” yani “kasvetli pazar” yazan bir not bırakmış. 

    Seress’in şarkısına plak şirketleri destek olmamış ancak aylar sonra şarkı 1936 da “Hal Kemp Orkestrası” tarafından çalınmasıyla tüm Avrupa da bu şarkı duyulmuş ve şarkının hikayesi de bunu insanlar arasında daha da popüler olmasını sağlamış.

    Gittikçe yayılan bu şarkı insanların ruhuna işleyip onlara nasıl ıstırap verdiyse bazı ölümlere sebep olmuş. Mesela Josep Keller isimli bir ayakkabı boyacısı sokağın ortasında kendi başına ateş ederek hayatına son vermiş ardında bıraktığı notta ise o şarkının bazı sözleri yazılıymış. Bu şarkıyı bir culupta dinleyen adam masasından hızlıca kalkarak kendini culuptan dışarı atmış ve kendi silahıyla canına kıymış. Böyle bir çok vaka daha olunca Budapeşte Polisi şarkıyı yasaklamış. Lakin şarkı farklı ülkelere yayılmaya devam etmiş ve art arda yaşanan ölümlere sebep olmuş.

    Berlin’de bir tüccar elinde “Gloom Sunday” yazılı notla kendini asmış. New York’ta bir daktilo yazarı kendini gazla zehirlemiş. Seksen beş yaşında bir adam evinin balkonundan atlarken “Gloom Sunday!” diye bağırıyormuş. On dört yaşındaki bir kız kendini boğarak öldürmüş. Romanya’da bir genç şarkıyı dinledikten sonra tüm parasını ve bisikletini orada bulunan bir dilenciye verip kendini köprüden aşağıya bırakmış. Bu tarz olayların devamıyla şarkı önce Macaristan’da ve ardından İngiltere ve tüm krallık tarafından da yasaklanmış. Şarkı bir çok yerde yasaklanmasına rağmen çeşitli ülkelere yayılmaya devam etmiş ve 2. Dünya savaşında en çok dinlenen şarkılar arasında yerini almış.

    Bu sırada Seress bir Nazi kampına esir düşüyor. Buradan kurtulan Seress pencereden atlayarak intihar etmeye kalkışıyor lakin ölmüyor. Seress 1968 yılının bir pazar gününde kaldığı hastanede kendini boğarak öldürüyor. Şarkının ilk sözlerinde Seress sevgilisine pazar günü gerçekleşecek olan kendi cenazesine katılmasını istemiş. İşte o şarkının sözleri.

    Coffin bearer carrying casket funeral - yazarlar - haberton
    Kasvetli Pazar

    “Hüzünlü bir pazar gününde yüz tane beyaz çiçekle, seni bekledim sevgilim bir kilise duasıyla, şu rüya peşinde pazar sabahı, hüznümü taşıyan at arabası sensiz geri döndü, o andan beri pazarlar hep hüzünlü, göz yaşları benim içeceğim, ekmek benim kederim… Hüzünlü pazar. Son pazar günü lütfen gel sevgilim, peder de olacak tabut da, katafalk da, kefen de. Seni çiçekler bile bekliyor olacak, çiçekler ve tabutla yeşeren bir ağacın altında yolculuğum son bulacak, gözlerim açık olacak ki seni son kez görebileyim, gözlerimden korkma ki ben seni ölümde bile kutsuyor olayım… Son pazar”

    II. Aşk öldü! (Rezso Seres bu kısmı ikinci dünya savaşında yazmıştır.)

    Sonbahar ve yapraklar düşüyor Dünya üzerindeki bütün aşklar öldü rüzgar acı gözyaşlarıyla ağlıyor Kalbim asla yeni bir bahar için umutlu olmayacak Gözyaşlarım ve acılarımın hepsi nafile insanlar kalpsiz, açgözlü ve günahkar aşk öldü! Dünyanın sonu geldi, umudun bir anlamı kalmadı şehirler silindi, şarapnel müzik yapıyor çayırlar insan kanıyla kırmızıya döndü bütün sokaklarda ölü insanlar var Başka bir sessiz dua söyleyeceğim ki: insanlar günahkar efendim, hata yaparlar… dünya sona erdi!

    Eser bugüne kadar onlarca sanatçı tarafından pek çok farklı sözlerle yorumlanmıştır, bu nedenle orijinalinden farklı sözlerle de dinlemek mümkündür.

    I. Szomorú vasárnap

    Szomorú vasárnap száz fehér virággal vártalak kedvesem templomi imával. Álmokat kergető vasárnap délelőtt, bánatom hintaja nélküled visszajött. Azóta szomorú mindig a vasárnap, könny csak az italom, kenyerem a bánat. Szomorú vasárnap. Utolsó vasárnap kedvesem gyere el, pap is lesz, koporsó, ravatal, gyászlepel. Akkor is miránk vár, virág és – koporsó. Virágos fák alatt utam az utolsó. Nyitva lesz szemem, hogy még egyszer lássalak. Ne félj a szememtől, holtan is áldalak… Utolsó vasárnap.

    II. Meghalt a szeretet*
    (*quasi second verse, Rezső Seres has written in the Second World War)

    Ősz van és peregnek A sárgult levelek Meghalt a földön az Emberi szeretet. Bánatos könnyekkel Zokog az őszi szél Szívem már új tavaszt Nem vár és nem remél. Hiába sírok és Hiába szenvedek Szívtelen rosszak és
    Kapzsik az emberek Meghalt a szeretet. Vége a világnak Vége a reménynek Városok pusztulnak Srapnelek zenélnek. Emberek vérétől Piros a tarka rét. Halottak fekszenek az Úton szerteszét. Még egyszer elmondom Csendben az imámat: “Uram, az emberek gyarlók és hibáznak…” Vége a világnak!

    Haber Bültenimize Abone Ol

    En son haberler, teklifler ve özel duyurulardan haberdar olmak için.

    Çok Okunan Kategoriler

    Güncel Haberler