43 yıl Rus işgalinde kalan Kars’ın fotoğraflarına dijital dokunuş

Kars’ta fotoğraf sanatçısı Özgen Beşli, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nın ardından 43 yıl Rus işgali altında kalan kentin siyah-beyaz fotoğraflarını dijital ortamda restore edip renklendirerek sergi açtı.

Yaklaşık 15 yıllık çalışmanın ürünü olan sergi, kentin tarihsel ve mimari dönüşümünü gözler önüne seriyor.

Uzun yıllar mobilyacılık yaptıktan sonra 16 yıl önce fotoğrafçılığa başlayan ve bu alanda birçok ödül kazanan 4 çocuk babası Özgen Beşli, en büyük hayalini gerçekleştirdi. Yurt dışındaki arşivler, koleksiyonerler ve çeşitli kaynaklardan temin ettiği nadir fotoğrafları titizlikle gün yüzüne çıkaran Beşli, Kars’ın plaka koduna atıfta bulunarak ‘36 Eski Kars Fotoğrafı’ ve ‘36 Güncel Kars Fotoğrafı’ndan oluşan özel bir sergi hazırladı.

Sergide, 1918 yılına kadar uzanan döneme ait kareler yer alıyor. Fotoğraflar arasında Kars Belediyesi binasının tek katlı hali ile İsmet İnönü ve Mustafa Kemal Atatürk’ün kenti ziyaret ettiği anlara ait görüntüler de bulunuyor.

Arşivde Bekleyeceğine İnsanlar Gezsin İstedim

Yaklaşık 15 yıldır bu sergiyi açmayı planladığını belirten Özgen Beşli, “Elimde bir miktar eski Kars fotoğrafı vardı. ‘Neden bunları da sergilemeyeyim’ dedim. Yurt dışından ve çeşitli kaynaklardan topladığım fotoğraflarla 36 eski fotoğraftan oluşan bir sergi hazırladım. 1918’e kadar olan eski Kars’a ait birçok kareyi burada görmek mümkün. Bu fotoğraflar arşivde bekleyeceğine insanların gelip gezmesini istedim” diye konuştu.

Kars’ın kültürel açıdan önemli bir şehir olduğuna dikkat çeken Beşli, yıllar içinde koleksiyonunu genişlettiğini ifade ederek, “Her yıl birkaç yeni fotoğraf temin ederek bu çalışmayı büyüttüm. Amacım hem geçmişi korumak hem de insanlara sunmaktı” dedi.

Geçmişe Yolculuk Yapıyorsunuz

Eski fotoğrafları incelerken duygulandığını dile getiren Özgen Beşli, “Eskiden binalar daha güzel ve daha bakımlıymış. Bazılarının yok olduğunu görmek insanı üzüyor. Fotoğraflara bakarken adeta geçmişe yolculuk yapıyorsunuz. Bugün yerinde olmayan yapılar ya da değişime uğramış binalar dikkat çekiyor” ifadelerini kullandı.

Rus işgali dönemine ait karelerin ayrı bir anlam taşıdığını belirten Beşli, “Fotoğraflarda dönemin insanlarını, caddelerini görmek mümkün. Örneğin bugün Serhat Kalkınma Ajansı’nın bulunduğu binanın üzerinde Pegasus kabartması ve Rusça yazılar yer alıyor. Kars Belediyesi binasının tek katlı olduğu döneme ait görüntüler de var. Ayrıca İsmet İnönü’nün gelişi ve Atatürk’ün 10 Ekim 1924’te Kars’a ziyareti sırasında çekilmiş fotoğraflar da sergide bulunuyor” dedi.

Özgen Beşli, tüm fotoğrafların dijital ortamda çözünürlüğünün artırıldığını, restore edilerek aslına uygun şekilde renklendirildiğini sözlerine ekledi.